Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Boekenprogramma's proberen het met BN'ers: amusement of vernieuwing?

Home

Joris Belgers

Van Nieuwkerk in de setting van zijn boekenprogramma © Annemieke van der Togt

Morgen begint Moby Dick, het vierdelige boekenprogramma van Matthijs van Nieuwkerk. In september volgt Stine Jensen met haar boekentalkshow. In beide programma's staat niet de schrijver centraal, maar zijn het tafelgasten & BN'ers die komen praten over boeken. 

Das war einmal: de gedistingeerde Adriaan van Dis die zijn literaire interviews begon met de simpele vraag rood, wit of water. Wat volgde was een goed gesprek, met de schrijver, over het boek. Elke letter werd omgekeerd.

Lees verder na de advertentie

Hij presenteerde zijn boekenprogramma van 1983 tot 1992, maar nog altijd rijst de statuur van Van Dis op. De lijst van zijn opvolgers is lang en hoewel wijlen Wim Brands in de buurt kwam - evenaarde geen enkele het succes van Van Dis. Veel boekenprogramma’s na hem zijn om uiteenlopen redenen geschrapt, veranderd, of vervangen. Een constante: de steevast lage kijkcijfers.

Een boe­ken­pro­gram­ma zoals dat van Adriaan van Dis is misschien niet meer van deze tijd

Peter Rosendaal van CPNB

Presentator Matthijs van Nieuwkerk en over vier weken filosofe Stine Jensen gaan het anders  doen. Toeval of niet, maar in beide programma's schuiven bekende koppen aan om te praten over wat een boek met hen heeft gedaan – in plaats van over het boek zélf. Een mogelijkheid om eindelijk eens een wat groter publiek te trekken?

Groen en geel ergeren

Coen Peppelenbos, dichter en hoofdredacteur van literair weblog Tzum ergert zich alvast ‘groen en geel’ aan hoe er ‘een blik BN’ers wordt opengetrokken’ om boeken aan de man te brengen. “Vanuit de gedachte dat de kijker oppervlakkig amusement wil, waardoor de echt literair geïnteresseerde zijn heil al lang elders zoekt. Het past bij een tendens in de Nederlandse cultuur om de literatuur niet serieus te nemen.”

Van Dis en Mulisch © Onbekend

“Een goed gesprek staat of valt met de kennis van de presentator. Als je Van Dis zag interviewen, dan wist je dat hij het hele oeuvre van een schrijver had gelezen. Heel wat anders dan de door redacties uitgewerkte samenvattingen die de presentator van een talkshow tegenwoordig moet doornemen.”

“Er is enorm veel vraag naar een serieus gesprek met een schrijver. Maar dat zie je niet terug op tv. Met de terreur van populistische netmanagers moeten we niet verwachten dat er gauw verandering gaat komen in het aanbod.”

Daar is Onno Blom het deels mee eens. Maar de recensent, die op zaterdagochtend mede de boekenrubriek van Nieuwsweekend op NPO Radio 1 samenstelt, snapt best dat beide nieuwe boekenprogramma’s het eens via een omweg proberen. “Want wat de literatuur zo geweldig maakt is hoe ze de verbeelding aanspreekt. Dat gaat rechtstreeks, en is op tv lastig te vertalen. De gedachte is: met iemand die je al kent wordt het beter invoelbaar.”

Begeesterend

En daar is niks mis mee, zegt Blom: “Het kan hartstikke leuk zijn als je een goede presentator hebt met gasten die samen dat verhaal voor het voetlicht kunnen brengen. Terwijl Matthijs van Nieuwkerk zelf uitstekend goede schrijvers op diepgravende wijze zou kunnen interviewen. Ze zijn in Hilversum misschien wat bang dat dat 'te moeilijk' wordt. Onzin. Zolang je er iets goeds over kunt vertellen weet ik zeker dat er mensen naar willen kijken of luisteren.”

Met de terreur van populistische netmanagers moeten we niet verwachten dat er gauw verandering gaat komen in het aanbod

Coen Peppelenbos

De boekenbranche juicht deze programma’s vanzelfsprekend toe, aldus Peter Rosendaal van CPNB. "Een boekenprogramma zoals dat van Adriaan van Dis is misschien niet meer van deze tijd. Anno 2018 horen we graag via via welke film je moet zien of welk boek je omver kan blazen." Bekende koppen helpen daarbij. "Daarom vind ik het format van deze nieuwe boekenprogramma’s zeer geschikt. Het is identiek aan ons motto Een boek kan zoveel doen. Wat is er nou mooier dan iemand begeesterend horen vertellen wat dit specifieke boek met hem of haar heeft gedaan?"

Moby Dick (BNNVARA) vanaf donderdag, wekelijks, NPO1 om 22:25; Stine Boekt Sterren (HUMAN), vanaf 8 september wekelijks op NPO2 om 18:05. 

Lees ook:

Het boek zit weliswaar in de verdrukking, maar lezers vormen geen uitstervend ras

Bestaat De Echte Lezer nog? Jazeker: drie op de tien Nederlanders duiken wekelijks nog uren in een boek. Waarom? En waar halen ze de tijd vandaan?

Deel dit artikel

Een boe­ken­pro­gram­ma zoals dat van Adriaan van Dis is misschien niet meer van deze tijd

Peter Rosendaal van CPNB

Met de terreur van populistische netmanagers moeten we niet verwachten dat er gauw verandering gaat komen in het aanbod

Coen Peppelenbos