Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Bikram yoga: zelfs zweten uit je knieën

Home

Hinke Hamer

Yoga volgens de leer van Bikram Choudhury neemt snel toe in populariteit. De oefeningen, in een ruimte van 40 graden Celsius, vereisen discipline.

Bikram yoga is heet, want het wordt beoefend in een ruimte waar het veertig graden is. ’Hot’ is het ook: het zaaltje aan de Amsterdamse Prinsengracht staat stampvol lenige figuren, de gekleurde yogamatjes liggen er dicht op elkaar.

Toch is het niet steeds dezelfde ’harde kern’ die hier yoga volgens de leer van Bikram Choudhury komt beoefenen: „De samenstelling wisselt”, zegt Therèse Aartsen, die de yoga-vorm naar Nederland haalde. „Van de twintig mensen die een proefles volgen, koopt er misschien één een leskaart. Bikram-yoga kan confronterend zijn. Het is fysiek zwaar, maar ook meditatief. In het begin hebben mensen vaak minder vat op hun emoties en dus kan er veel naar boven komen.”

Bij Bikram-yoga worden in anderhalf uur tijd 26 yoga-poses (’asanas’) uitgevoerd, waaronder ’utkatasana’ (Sanskriet voor ’lastige houding’) en ’sasangasana’ (’konijnhouding’). Altijd in dezelfde volgorde en dat in een ruimte waarin het zó warm is dat het zweet zelfs uit de knieën druipt. De warmte moet helpen om flexibel te worden, herstel te bevorderen en het lijf te ontdoen van afvalstoffen.

De vader van Bikram-yoga is Bikram Choudhury, een yogaleraar uit India. Vanwege de armoede in dat land konden veel mensen zich geen dokter veroorloven, waardoor veel van hen zich met klachten tot een yogaleraar wendden. Die schreef geen pillen of bedrust voor, maar yoga-houdingen. De patiënten stonden rijendik voor Bikrams praktijk in Bombay, maar volgens de traditionele methode kon Bikram niet meer dan vijftien patiënten per dag behandelen. Hij besloot zich te richten op de massa en koos 26 yoga-houdingen uit, waarmee de voornaamste ziektebeelden als hart- en vaatziekten, longaandoeningen en rugklachten worden bestreden. Bikrams goeroe, Bishnu Charan Ghosh, was aanvankelijk sceptisch over het alles-in-een-recept, maar tegen het einde van zijn leven gaf hij Bikram de opdracht zijn levenstaak te voltooien en de yoga over de wereld te verspreiden.

Therèse Aartsen (1967) kwam met Bikrams leer in aanraking toen ze in de Verenigde Staten woonde. „De eerste keer wist ik niet wat me overkwam. Ik lag op apegapen. Daarna trof ik iemand die zag wat de yoga met me deed. ’Kijk naar je ogen!’, zei hij. Hoewel ik voor elke les anderhalf uur moest rijden, bleef ik het doen.” Ze volgde de opleiding tot leraar bij Bikram zelf in Los Angeles. In 2003 bracht ze de yogavorm naar Nederland, nu is ze eigenaar van twee scholen in Amsterdam. Oud-leerkrachten uit Amsterdam openden op hun beurt scholen in Rotterdam, Den Haag en Utrecht en in Haarlem gaat binnenkort een zesde school open.

In de 26 ’asanas’ wordt elke spier en elk gewricht gebruikt en krijgt het hele ’binnenwerk’ een beurt. Door het samenpersen en ontspannen van lichaamsdelen worden de bloedvaten afgekneld en weer ontspannen. Elke les begint met een staande serie, die volgens Bikram een ’warming-up’ is voor de liggende serie. Gek genoeg is juist een positie als ’lijkhouding’, waarbij de beoefenaar voor dood op de rug ligt, nuttig. Dat is het moment waarop het bloed door het hele lijf stroomt.

Alles komt samen in ’ustrasana’, ’kameelhouding’: een diepe buiging achterover, waarbij de zwaartekracht het werk assisteert. Aartsen: „In het dagelijks leven doen we alles voorovergebogen. Achteroverbuigen is eng, maar noodzakelijk om de rug flexibel te houden, zodat de bloedtoevoer naar het centrale zenuwstelsel verbetert.”

Langzamerhand wordt zichtbaar wie hier vaker komt en wie nog maar net komt kijken. Lang niet de hele zaal krijgt ’kameelhouding’ voor elkaar. Sterker, een deel van de groep zit al geruime tijd op de knieën. Misselijk? Duizelig? „Hit by the yoga train”, zegt Aartsen. „Dat is wat er gebeurt als je fysieke en je energetische veld niet synchroon lopen. Maar het kan ook angst zijn.” Wie probeert de zaal vroegtijdig te verlaten, wordt vriendelijk doch dringend verzocht te proberen om de les ’uit te zitten’ en zo in elk geval te wennen aan de warmte.

De één fit in de houding, de ander voor pampus. Het is een bont gezelschap. „Er komen hier professionele dansers, maar ook mensen die de laatste twintig jaar op de bank hebben gezeten, het is echt voor iedereen. Het merendeel van de beoefenaars is tussen 25 en 60 jaar oud. Echt jonge mensen haken snel af. Bikram-yoga vergt discipline.” Raken we er nog kilo’s mee kwijt? „Ja. Als je te zwaar bent wel. Het lichaam wil terug naar de blauwdruk, naar het lijf dat je meekreeg. Wie te licht is, kweekt juist spieren.”

Anderhalf uur buffelen in de hitte met uitzicht op jezelf in een levensgrote spiegel: best een opgave. Hoe weet je nou dat het werkt? „Ik geloof er heilig in – die oefeningen bestaan al duizend jaar. En daarbij zíe ik de mensen veranderen”, aldus Aartsen. „Het is goed voor het zelfvertrouwen en voor de houding. Pasgeleden nog, kreeg ik een brief van een man die schreef: ’Mijn vrouw is zo blij met me sinds ik Bikram-yoga beoefen. Ik ben geen nukkige oude man meer.’ Maar het mooiste dat ik heb meegemaakt, was het meisje dat hier gedurende haar zwangerschap kwam. Ze kreeg een tweeling en tijdens de bevalling verloor ze liters bloed. Haar arts kwam kort daarna langs om te vertellen dat hij erg onder de indruk was van haar sterke lichaam. Als ze haar lichaam niet zo sterk had gemaakt met Bikram-yoga, had ze het niet overleefd, zei hij.”

Na de les blijft een zaal over met rode, bezwete koppen. Uitgeputte gezichten met daarop een beetje opluchting. Bij het verlaten van de yogaschool, na een korte douche, zijn de meeste gezichten nog steeds rood. Buiten staan de studenten van de naastgelegen Fotoacademie te roken. Steeds als de deur van de yogaschool open gaat, kringelen er sliertjes rook naar binnen.

Lees verder na de advertentie
(PATRICK POST)

Deel dit artikel