Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Bijstandsgerechtigde ziet solliciteren niet als plicht

Home

Ingrid Weel

Een groot deel van de bijstandsgerechtigden heeft geen weet van de sollicitatieplicht. © ANP XTRA

62 procent van de bijstandsgerechtigden denkt te zijn vrijgesteld van de sollicitatieplicht. Dat geldt maar voor 10 procent.

Gemeenten laten veel mensen met een bijstandsuitkering met rust. Daardoor kan het dat ruim 60 procent van de bijstandsgerechtigden denkt dat hij of zij geen sollicitatieplicht heeft. In werkelijkheid heeft maar 10 procent een ontheffing van de die plicht. Die ontheffing krijgen ze meestal vanwege een dringende reden, zoals ziekte, weet Divosa, de vereniging van gemeenteambtenaren die werken bij de sociale dienst. Bij een klein deel betreft het alleenstaande ouders met een kind onder de vijf jaar.

Lees verder na de advertentie

Staatssecretaris Tamara van Ark van sociale zaken vindt het verschil tussen het aantal mensen dat een ontheffing heeft en het aantal dat denkt niet te hoeven solliciteren 'opmerkelijk groot en zorgelijk'. Dat weinig bijstandsgerechtigden een plicht voelen om te gaan werken, sluit wel aan bij eerder onderzoek waarin ongeveer de helft van de werkzoekenden in de bijstand aangaf nogal wat belemmeringen te zien om te solliciteren. Met name vanwege hun lichamelijke of geestelijke gezondheid.

Reïntegratie

Van Ark schrijft aan de Tweede Kamer: 'Het is mij onvoldoende duidelijk wat een informele ontheffing inhoudt. Als het betekent dat deze mensen volledig uit beeld zijn bij de gemeente, zal dit geen positieve bijdrage leveren aan activering en reïntegratie. Als het betekent dat er eerst een aantal andere problemen worden aangepakt, ligt de situatie genuanceerder.'

Het aantal officiële ontheffingen van de arbeidsplicht in de bijstand is de afgelopen jaren afgenomen. Van 24 procent in 2012 naar 10 procent vorig jaar. Dat komt grotendeels doordat het totale aantal mensen in de bijstand tot 2017 groeide. Vooral met mensen die eigenlijk direct weer aan het werk zouden kunnen, mits er passende vacatures zijn.

In 2017 nam voor het eerst in jaren het aantal bijstandsgerechtigden af met 1,4 procent. "Dat is vrij laat", vindt Divosa. Al reageert de bijstand altijd met enige vertraging op een dalende werkloosheid. Mensen met een WW-uitkering profiteren eerder van een aantrekkende economie.

Uitstromen

Als mensen de bijstand uitstromen, is dat vooral doordat ze werk hebben gevonden. In 38 procent van de gevallen is een baan de reden, 5 procent gaat studeren. Bij 10 procent van de mensen die de bijstand verlaten, heeft de gemeente zelf ingegrepen. Zij neemt de uitkering af omdat de mensen niet verschijnen op reïntegratiegesprekken of weigeren mee te werken aan scholing of een baan, of omdat ze weigeren informatie te verstrekken.

Van de bijstandsgerechtigden die wel weten dat ze actief moeten proberen een baan te vinden, zegt toch ruim de helft niet naar werk te zoeken. Vorig jaar hebben gemeenten 500 keer een waarschuwing gegeven voor het niet voldoen aan de arbeidsverplichting, blijkt uit recent onderzoek van het CBS in opdracht van het ministerie van sociale zaken. Dat is niet veel vergeleken met het aantal waarschuwingen voor het niet naleven van de informatieplicht, zo'n twaalfduizend keer in 2017.

27.400 overtredingen in de bijstand

Eind 2017 zaten er 461.000 mensen in de bijstand. 27.400 keer zijn overtredingen gesignaleerd, voor een gezamenlijk bedrag van 66,4 miljoen euro. In bijna vijfhonderd gevallen was er sprake van aantoonbare opzet, van fraude, menen de gemeenten. Ruim tweehonderd keer is er aangifte gedaan bij de politie.

Lees ook: Geef mensen in de bijstand perspectief

Beloon mensen in de bijstand die zich inzetten voor de samenleving met een ruimhartige vrijwilligersvergoeding bovenop de schamele uitkering, betoogt Petra Vlutters, raadslid namens GroenLinks in Leeuwarden.

'Als ze papier moeten prikken, stoppen mensen hun uitkering. Die hebben toch nog geld.'

Wethouder Maarten Struijvenberg (Leefbaar Rotterdam) heeft deze collegeperiode maar één officieel doel: 12.000 van de 38.000 bijstandontvangers moeten een baan krijgen. "Dat staat los van nieuwe instroom. Het geld dat ik heb gaat naar de uitstroom."

Deel dit artikel