Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Big Brother in de achtertuin... Kiekeboe!

Home

Kirsten Dorrestijn

Wildcamerabeelden van Sil Westra © RV

Met behulp van nachtcamera’s wordt gehoopt meer zicht te krijgen op het soort zoogdieren dat tuinen bezoekt. De huiskat staat met stip op nummer één, maar ook de bunzing, steenmarter, das en vos worden gezien.

Jij staat er vast ook vaak op”, zegt ecoloog Sil Westra (36) tegen een witte herdershond die blaffend op ons af komt als we het erf van biologische tuinderij Het Nieuwe Veld in Diepenveen op lopen. Hij aait hem over zijn snoet. Westra komt de wildcamera ophalen die hier vijf weken heeft vastgelegd welke dieren er in de tuin rondscharrelen.

Lees verder na de advertentie
© RV

'Zoogdieren laten zich lastig onderzoeken'

Zes gemeenten doen mee aan het project ‘Wildcamera, zoogdieren in de achtertuin’: Deventer, Wageningen, Nijmegen, Amersfoort en binnenkort ook Haarlemmermeer en Meppel. In elke gemeente rouleren vier camera’s in willekeurige tuinen van particulieren. Het project is een samenwerking tussen de Zoogdiervereniging, Wageningen Universiteit, Natuurpunt en het ecologisch bureau Silvavir, en wordt gefinancierd door de betreffende gemeentes.

Zoogdieren laten zich niet zo gemakkelijk zien omdat ze ’s nachts actief zijn

“Zoogdieren laten zich lastig onderzoeken”, vertelt Westra, die als zelfstandig ecoloog het project coördineert. “Ze laten zich niet zo gemakkelijk zien omdat ze ’s nachts actief zijn. Voor onderzoek maken we daarom gebruik van allerlei hulpmiddelen zoals vallen of we kijken naar verkeersslachtoffers. Sinds een jaar of tien zijn de wildcamera’s enorm in opmars als onderzoeksinstrument. Daarmee kunnen we relatief makkelijk gegevens verzamelen.”

© RV

Bij de werkschuur van Het Nieuwe Veld staat eigenaresse Hanne Struik ons al op te wachten. We lopen door de berijpte tuin naar achteren. De ochtendzon schijnt laag over de gewassen. In een hoekje tegen een struweelwal staat de wildcamera gericht op een zogenoemd ‘geurstation’, een ijzeren korf met daarin geuren waar zoogdieren op af komen: een combinatie van valeriaanextract, wat aantrekkingskracht heeft op katachtigen, visolie (opengeprikte pillen) die marters aantrekt en pindakaas voor knaagdieren.

We vinden het spannend om te weten wat er nog meer door onze tuin loopt als wij in bed liggen

In de werkschuur steekt Westra de geheugenkaart in zijn laptop. Ondertussen strijken de vrijwilligers en psychiatrische patiënten die op de boerderij werken neer met koffie. Iedereen is nieuwsgierig wat er ’s nachts in de tuin rondscharrelt. Westra scrolt door de 3500 foto’s die de afgelopen vijf weken zijn gemaakt: steeds tien vanaf het moment dat er door de infraroodcamera beweging werd waargenomen.

© RV

De eerste foto: de boerderijpoes loopt langs en snuffelt nieuwsgierig aan het geurstation. Dan een gaai in beeld, een roodborstje bovenop op de geurpot. Op een fotoreeks bij nacht ontdekt Westra een bosmuis onderin beeld, verraden door zijn opgelichte oogjes. Een paar foto’s later - ook bij nacht - hippen er konijnen door het beeld. Mensenbenen met kruiwagens bij dag. Enthousiasme bij de koffiedrinkende vrijwilligers als er een haas pontificaal in beeld verschijnt, zittend voor de geurval, zijn grote oren gespitst. En ja hoor, ten slotte verschijnt ook hond Tenny, die met zijn tong over de geurpot likt.

Enthousiasme bij de kof­fie­drin­ken­de vrijwilligers als er een haas pontificaal in beeld verschijnt

Verstedelijking

Met het onderzoek hopen de ecologen meer zicht te krijgen op het soort zoogdieren dat in tuinen voorkomt.

“West-Europa is de afgelopen eeuw enorm verstedelijkt”, legt Westra uit. “Veel dieren hebben daarbij hun leefgebied verloren en passen zich aan. We verwachten ook dat een aantal zoogdieren dat doet. Daarom zijn we benieuwd hoe tuinen als leefgebied dienen.”

© RV

De wildcamera’s worden verspreid over de gemeente geplaatst, zowel in stadstuin-tjes in het centrum als aan de randen van de bebouwing. “We noteren steeds hoe de tuin eruit ziet, hoe groot hij is, hoe bereikbaar, hoe natuurlijk hij is ingericht en of er schuilgelegenheden zijn voor dieren. Op die manier kunnen we straks een relatie leggen tussen het soort tuin en de zoogdieren die erin voorkomen.”

Bij elk adres waar Westra een wildcamera ophaalt, bekijkt hij samen met de bewoners de beelden. “We willen de bewoners niet alleen bewust maken van wat er in hun tuin leeft, maar ook laten zien dat de inrichting invloed heeft op dieren. Bij mensen met een betegelde tuin voeg ik altijd een stukje educatie toe.”

Verschillen per stad

Er zijn duidelijke verschillen per stad te zien. In Wageningen - de Veluwe om de hoek - werden relatief veel vossen gezien, waarvan één zelfs midden in het centrum. In Deventer zijn veel steenmarters in tuinen gesignaleerd, in Amersfoort veel bunzingen. In Nijmegen waren het dassen die in de bebouwde kom opdoken. Ook de hoeveelheid egels in de tuinen is opvallend. Westra schat dat in 80 tot misschien wel 90 procent van de bestudeerde tuinen egels voorbij komen.

© RV

Recordaantal zoogdieren

In een tuin aan de rand van Bathmen werd in vijf weken een recordaantal zoogdieren gefotografeerd: huiskat, vos, konijn, bosmuis, eekhoorn, haas, steenmarter, das en ree. Tot nu toe werden in totaal 160 tuinen onderzocht. Analyses voor exacte cijfers worden nog uitgevoerd.

Westra verwerkt de beelden in een speciaal daarvoor ontworpen applicatie. Ook de foto’s van huiskatten en honden neemt hij mee. “De huiskat staat met stip op nummer één van dieren die we het meest in tuinen zien”, vertelt hij. “Uiteindelijk worden de beelden opgenomen in een grote databank met camerabeelden waarmee wetenschappers in de toekomst gericht onderzoek kunnen doen. Als zij bijvoorbeeld willen weten wat het effect is van honden en katten op bepaalde wilde dieren, kunnen dat soort beelden weer van pas komen.”

© RV

Nieuwsgierig

We rijden naar de woonwijk Groot Douwe, in het oosten van Deventer, om de opgehaalde camera opnieuw te installeren. In een rijtjeshuis doet Wilma Hendriksen de deur open. Westra legt uit wat de bedoeling is en plaatst de camera achterin de tuin, die afgezet is met een wilgentenenschutting. In de winterse, kale tuin hebben de bewoners verschillende hoopjes met takken en bladeren gemaakt waarin dieren kunnen schuilen. En in de schutting is een doorgang voor egels opengelaten.

In de schutting is een doorgang voor egels opengelaten

De bewoners hoorden tijdens een informatieavond van de gemeente over het cameraproject en gaven zich op. Ze zijn nieuwsgierig wat er in hun tuin rondscharrelt. “In de zomer zien we weleens padden, kikkers, muizen en egels, maar we vinden het spannend om te weten wat er nog meer door onze tuin loopt als wij in bed liggen”, zegt Wilma Hendriksen. Over vijf weken zal ze het weten.

Oproep aan gemeenten

Wildcamera is nog op zoek naar gemeenten die willen deelnemen aan het project Wildcamera en rondreizende camera’s willen financieren. Stadsecologen die interesse hebben, kunnen contact opnemen met de Zoogdiervereniging.

© RV



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Zoogdieren laten zich niet zo gemakkelijk zien omdat ze ’s nachts actief zijn

We vinden het spannend om te weten wat er nog meer door onze tuin loopt als wij in bed liggen

Enthousiasme bij de kof­fie­drin­ken­de vrijwilligers als er een haas pontificaal in beeld verschijnt

In de schutting is een doorgang voor egels opengelaten