Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Bewust op het water, met je vrienden

Home

COKKY VAN LIMPT

interview | Een kanaal in Amsterdam-Noord wordt het toekomstige adres van Schoonschip, een duurzame drijvende woonwijk, bedacht door een groep milieubewuste vrienden.

Thomas Sykora (38) straalt vanachter een glaasje kruidenthee. Vijf lange jaren van plannen maken, teleurstellingen incasseren, dichte deuren open krijgen en blijven volhouden, hebben uiteindelijk tot succes geleid. Schoonschip, de idealistische bouwgroep waarvan kunstenaar Sykora voorzitter is, kan haar droom - ecologisch en sociaal duurzaam wonen op het water - realiseren. De gemeente Amsterdam heeft groen licht gegeven voor de bouw van de drijvende ecowijk in Noord. Op dertig ligbakken in het Johan van Hasseltkanaal in Buiksloterham worden woonunits opgetrokken, die straks ruimte bieden aan 47 huishoudens.

"Maar vandaag wordt er eerst uitgebreid geklonken en gedronken", zegt Sykora. "Alle toekomstige bewoners en ook iedereen die op de reservelijst staat, hebben we voor een feestelijke toost uitgenodigd. Dan kunnen we elkaar eens even diep in de ogen kijken, voordat het echte werk begint."

Klein groen begonnen - 'ik kende de namen van alle vlinders' - is het echte duurzame denken bij Sykora ontwaakt op het documentairefestival Idfa, een jaar of acht, negen geleden. "De films die ik daar zag en de gesprekken die ik voerde over onze omgang met de aarde, hebben de kiem gezaaid van een duurzaam bewustzijn waar voor mij sindsdien geen ontkomen meer aan is. Ik ben ook opgehouden met vlees eten en me in mijn werk meer gaan richten op duurzame onderwerpen. Zo heb ik bijvoorbeeld een film gemaakt voor de duurzame supermarktketen Marqt."

Het idee voor Schoonschip ontstond in zijn vriendenkring. "Marjan de Blok, een vriendin van me, maakte in 2008 een televisiereportage over de geWoonboot in Amsterdam-Noord, een woonboot die zelf energie opwekt en water zuivert. Het leek ons geweldig om ook zo te gaan wonen, maar dan met een groep vrienden bij elkaar." Vanaf dat moment is een kern van twintig huishoudens als stichting Schoonschip plannen gaan maken. Ondanks het lange en vaak moeizame traject is het vriendenverband na vijf jaar nog steeds intact. "Dat is het mooie van een groep," vindt Sykora. "Af en toe haakt er eens iemand eventjes af, maar dan is er wel weer een ander die het voortouw neemt."

Opportunist
Op verschillende locaties in de stad zocht de groep naar een goede plek: Westelijke Houthavens, Oost-Watergraafsmeer, Amstel, maar keer op keer zonder resultaat. De ene keer paste hun initiatief niet in het bestemmingsplan, de andere keer waren er weer net gemeenteraadsverkiezingen geweest, kwamen er andere partijen aan de macht en kon het gesprek weer van voren af aan beginnen. "We vroegen ons wel eens vertwijfeld af hoe dat toch kon. Heb je zo'n goed, speels, creatief en toekomstgericht plan en toch lukt het niet dat te realiseren. Ik heb gemerkt dat je al snel als opportunist wordt gezien, die lekker goedkoop op de Amstel wil gaan wonen."

Maar toen kruiste het bestemmingsplan voor Amsterdam-Noord het pad van Schoonschip. In dat plan bleek nota bene een duurzame drijvende wijk te zijn opgenomen. "Eigenlijk wilde de gemeente het verrommelde industrieterrein van Buiksloterham door projectontwikkelaars laten opkrikken", vertelt Sykora. "Maar door de crisis in de bouw hebben die ontwikkelaars zich teruggetrokken. Vervolgens heeft de gemeente een groot aantal kavels in het gebied te koop gezet en opengesteld voor particulier en collectief-particulier opdrachtgeverschap. Ook op het water dus!"

Na verschillende nieuwe hobbels te hebben genomen, viel uiteindelijk het plan van Sykora en de zijnen in de prijzen. Schoonschip won afgelopen week de 'tender', de prijsvraag die was uitgeschreven door Noordwaarts, het projectbureau dat Buiksloterham in opdracht van de gemeente ontwikkelt. Dat betekent dat de groep nu daadwerkelijk met de uitvoering van de bouwplannen aan de slag kan.

"Onze ambities zijn hoog", zegt Sykora. "Gelukkig kunnen we rekenen op de steun van duurzaamheidadviesbureau Metabolic Lab. Zij helpen ons zowel met de technische als de sociale kant van ons project. Wat zijn de beste systemen op het gebied van duurzame energie en waterzuivering bijvoorbeeld, maar ook: hoe gaan we met elkaar duurzaam leven? Zij organiseren daar workshops over, waarin onderwerpen aan de orde komen als: wie wil een auto delen, wie wil zelf groente en fruit verbouwen, wie wil zelf meebouwen aan zijn huis? Wat heb je te bieden en wat is je eigen hulpvraag? Dat kan van alles zijn: kinderen van school halen, helpen met het opstellen van een businessplan, anderen leren klussen enzovoorts."

Geen sociale dwang
Van sociale dwang is overigens geen sprake, benadrukt Sykora. "Maar van wie hier wil gaan wonen, wordt wel een bepaalde mentaliteit verwacht. Daarom hebben we een manifest opgesteld waarin we als ons gezamenlijke doel hebben omschreven dat we zowel op groepsniveau als individueel streven naar bewustwording en naar positieve gedragsverandering ten aanzien van ons gebruik van energiebronnen en grondstoffen. Het ondertekenen van het manifest is een symbolische toezegging hieraan mee te werken. Om een begin te maken met deze bewustwording wordt ook van iedereen gevraagd zijn mondiale voetafdruk en CO2-uitstoot uit te rekenen."

Energieneutraal
De drijvende woningen van Schoonschip worden energieneutraal: ze gebruiken honderd procent hernieuwbare elektriciteit, warmte en warmwatervoorziening. Ook is de woongroep met Waternet in overleg over hun drinkwater. Ze willen een gesloten systeem, waarin ze zelf hun water zuiveren en afvalwater hergebruiken. De woningen komen aan met elkaar verbonden steigers te liggen, waaraan ook collectieve voorzieningen kunnen worden aangemeerd, zoals wasruimten en drijvende tuinen. De woningen, waarin ook BN'ers als Floortje Dessing, Waldemar Torenstra en Sophie Hilbrand hun intrek gaan nemen, variëren in prijs van 110.000 tot 430.000 euro.

Meer informatie op: www.schoonschipamsterdam.org

Deel dit artikel