Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Betere leerprestaties door minder lesuren

Home

Laura van Baars

© thinkstock

Minder uren verplicht naar school, dat zou wel eens heel goed kunnen zijn voor de efficiëntie van het Nederlandse onderwijs. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) treft in een onderzoek onder 33 landen, dat vandaag gepubliceerd wordt, een opmerkelijke trend aan: in 'goede' onderwijslanden wordt veel minder les gegeven dan hier. Benutten die landen de vrijgespeelde uren goed, dan verbetert het onderwijs.

In Nederland gaat een leerling gemiddeld 970 uur per jaar verplicht naar school, in landen met hogere leeropbrengsten als Zuid-Korea, Japan of Estland is dat gemiddeld 768 uur. Ook Nederlandse leraren draaien relatief veel verplichte lesuren: gemiddeld over basisschool en voortgezet onderwijs 840 uur per jaar, tegenover gemiddeld 693 uur bij collega's in landen met een hogere efficiëntiescore.

Landen waar zowel de leraren als de leerlingen minder verplichte lesuren hebben, scoren goed op de gezaghebbende PISA-ranglijst. Dat onderzoek, onder auspiciën van de organisatie van rijke industrielanden Oeso, brengt elke drie jaar van 65 landen in kaart hoe goed leerlingen zijn in taal en in vakken als wiskunde en natuurwetenschappen. Nederland staat nu dertiende op die lijst, en kwam van een tiende plek.

Vrijgespeelde tijd
Moet het aantal verplichte lesuren dan omlaag om efficiënter onderwijs te geven? Het zou betekenen dat Nederland minder kosten maakt voor onderwijs, en voor minder geld beter opgeleide leerlingen terugkrijgt.

"Het gaat er vooral om hoe een land omgaat met die vrijgespeelde tijd", zegt CBS-woordvoerder Chantal Melser. "Koreaanse leerlingen nemen bijvoorbeeld veel bijlessen. In Estland en Polen krijgen leerlingen relatief veel huiswerk mee. En in Massachusetts (VS) en Ontario (Canada), twee regio's waar de onderwijsresultaten aanzienlijk zijn verbeterd, werken lerarenteams wekelijks aan betere lessen en beter lesmateriaal.

Lees verder na de advertentie
© Trouw

"We kennen de precieze effecten van deze maatregelen nu nog niet. Ook kun je je afvragen of iedere maatregel net zo goed werkt voor een vmbo- als voor een vwo-leerling. Daarvoor zal een analyse op individuele leerlingen moeten worden uitgevoerd."

Laatkomers
In Nederland is het extra moeilijk kinderen zoveel mogelijk te leren tegen zo laag mogelijke kosten, doordat ze zelf niet erg meewerken. De motivatie van leerlingen is hier erg laag. Ook die heeft het CBS proberen te meten in het onderzoek. Melser: "We hebben gekeken hoeveel leerlingen in de twee weken voor de PISA-toets te laat op school kwamen. In Japan was dat 9 procent, in Nederland 30 procent en in Zweden 56 procent. De landen met minder laatkomers hadden een hogere score op de toets. Nederland was een middenmoter." Maar motivatie is in overheidsbeleid weer erg moeilijk te vatten. Volgens het CBS is het voor een overheid makkelijker om de verplichte lesuren eens te heroverwegen.

Er zijn nog meer mogelijkheden om het onderwijs efficiënter te maken, ofwel de best mogelijke schoolresultaten te krijgen tegen de laagst mogelijke kosten. De overheid zou lerarensalarissen kunnen verlagen, kunnen sturen op de leeftijd van leraren of op grotere klassen. Ook de effecten daarvan heeft het CBS onderzocht. Melser: "Wat dat oplevert voor de PISA-score, kunnen we vaak niet hard maken omdat er niet altijd genoeg vergelijkingsmateriaal is. Maar we hebben wel opvallende relaties aangetroffen. Bijvoorbeeld dat in veel landen leraren van 50 jaar en ouder, die meestal duurder zijn, meer uit hun leerlingen halen dan hun jongere collega's. Zij werken dan efficiënter. Toeval?"


Reacties
Lees hier enkele reacties van deskundigen op het onderzoek van het CBS: "Het zit 'm helemaal niet in de hoeveelheid lesuren. Het gaat om hoe er wordt geleerd, wat er in de lessen gebeurt, hoe leerlingen dat oppakken, wat leraren doen."


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel