Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Bestrijding fraude in Iran is bij voorbaat een kansloze zaak

Home

CAROLIEN OMIDI

President Rohani zit met erfenis van voorganger Ahmadinejad: die liet corruptie welig tieren

Van hoog tot laag luiden in Iran de alarmbellen over de corruptie in het land. President Rohani zegt dat hij het probleem wil aanpakken, maar kan hij dat zonder steun van de machthebbers achter de schermen?

De gematigd president, vorig jaar verrassend aan de macht gekomen, heeft van corruptiebestrijding een belangrijk aandachtspunt gemaakt. Net als alle gewone Iraniërs is hem niet ontgaan dat omkoping en onder-de-tafel-transacties voor veel mensen onderdeel zijn geworden van het dagelijks leven. Wie een officieel document nodig heeft en niet lang wil wachten, weet dat een stapel bankbiljetten vaak wonderen kan doen.

Volgens sociologe Afsaneh Soleimani wordt de huidige 'alledaagse' corruptie gevoed door de economische malaise in Iran. Die is voor een belangrijk deel ontstaan door de internationale sancties tegen het land vanwege zijn omstreden nucleaire programma. "Het maakt ambtenaren vatbaar voor omkoping." Tegelijkertijd biedt het hoge functionarissen ongekende mogelijkheden om te frauderen.

Volgens Soleimani nam de corruptie een grote vlucht onder het regime van de ultraconservatieve president Ahmadinejad (2005-2013, red), voorganger van Rohani. Dat blijkt ook uit de rechterlijke stappen die zijn genomen om de corruptie aan te pakken - meestal op het allerhoogste niveau. Sinds Rohani aan de macht is, zijn verschillende corruptieschandalen aan het licht gekomen (zie kader) waarbij hoge ambtenaren uit de tijd van Ahmadinejad betrokken waren. Deze maand nog werden twintig voormalige regeringsfunctionarissen gearresteerd op beschuldiging van corruptie. Zij gingen volgens de aanklagers de fout in van 2010 tot en met 2013, tijdens de tweede termijn van Ahmadinejad.

Die president liet zich altijd voorstaan op zijn revolutionaire idealen. Maar smeergeld en oplichting zijn daarmee in tegenspraak, benadrukte Rohani onlangs op een anti-corruptieconferentie in Teheran. Hij zei daar dat de aanhoudende en zich verder verspreidende corruptie het systeem en de waarden van de Islamitische Revolutie in gevaar brengt.

"Monopolie is de oorzaak van corruptie en we moeten vechten tegen deze monopolieposities. Alles wat geen concurrentie kent, is verloren", aldus Rohani.

Volgens sommigen verwees de president met zijn kritiek naar de monopolieposities van de Revolutionaire Garde. Economen schatten zelfs dat de Garde een derde van de Iraanse economie in handen heeft. Het eliteleger werd na de Islamitische Revolutie van 1979 opgericht om de revolutionaire idealen te bewaken, maar heeft inmiddels een enorme macht - die het wist uit te bouwen onder het bewind van Ahmadinejad. De Garde is tegenwoordig niet alleen actief op militair gebied maar speelt ook een grote rol in de politiek, media en economie.

De Garde geldt tegelijkertijd als belangrijkste steunpilaar van geestelijk leider Khamenei, een positie die een zekere immuniteit voor kritiek met zich meebrengt. Vandaar dat de bedekte opmerking van Rohani ophef veroorzaakte, ook al ontkende Mohammed Ali Jafari, commandant van de Revolutionaire Garde, dat er iets aan de hand was.

Ook de president zelf ontkende dat hij het over de Garde had, maar dat was eigenlijk logisch: als hij de Garde openlijk kritiseert, graaft hij zijn eigen politieke graf door zich de woede van geestelijk leider Khamenei op de hals te halen. Die lijkt er nog niet aan toe de Garde of zijn voormalige conservatieve oogappel Ahmadinejad af te vallen. Onlangs liet hij weten dat corruptie hard moet worden aangepakt, maar dat de kritiek op de vorige regering niet een 'overdreven en vernietigend karakter' moet krijgen.

In die context is het zeer de vraag of Rohani ver zal komen met zijn verbaal beleden strijd tegen corruptie. Een concreet plan lijkt hij niet te hebben. Wel heeft hij de media gevraagd meer onderzoek te doen naar corruptie; ze moeten corrupte bedrijven of personen met naam en toenaam noemen.

Critici merken terecht op dat Iraanse media huiverig zijn dit te doen, zolang er geen wet is die journalisten beschermt. Media die in het verleden corruptiezaken openbaar maakten, werden dikwijls gesloten of op andere manieren gestraft.

Lees verder na de advertentie

Corruptieschandalen volgen elkaar op

Sinds het aantreden van president Hassan Rohani in 2013 zijn in Iran diverse corruptieschandalen aan het licht gekomen. In mei werd zakenman Mahafarid Amir Khosrawi opgehangen. Hij werd ervan verdacht 2,6 miljard dollar te hebben verduisterd van veertien Iraanse banken. Dit was de grootste fraudezaak uit de Iraanse geschiedenis.

In september werd Reza Rahimi, vicepresident onder de vorige president Ahmadinejad, veroordeeld tot gevangenisstraf. Hij zou hebben samengewerkt met de machtige zakenman Babak Zanjani om via diens bedrijf Iraanse olie te verkopen en de internationale sancties tegen Iran te omzeilen. Zanjani moet het ministerie van olie 1,9 miljard dollar terugbetalen.

Eerder in het jaar werden al ambtenaren uit de Ahmadinejad-regering opgepakt wegens corruptie. Ze waren belast met fraudebestrijding.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel