Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Beroepsziekte is een blinde vlek bij werkgevers en bedrijfsartsen

Home

Ingrid Weel

Werknemers met beschermende kleding verwijderen asbest. Foto: ANP, Lex van Lieshout © ANP XTRA

Beroepsziekten eisen duizenden slachtoffers, elk jaar weer. Het wordt tijd dat bedrijven de veiligheidsvoorschriften naleven, zegt de Inspectie SZW.

Het is een sluipmoordenaar uit het zicht van de werkgever: de beroepsziekte. Jaarlijks overlijden meer dan vierduizend werknemers aan een ziekte die ze op het werk hebben opgelopen. Maar 80 procent van de slachtoffers is dan al gepensioneerd, waardoor er bij de ondernemer geen alarmbellen afgaan.

Lees verder na de advertentie

Bij beroepsziekten met dodelijke afloop gaat het vooral om kanker, hart- en vaatziekten en luchtwegaandoeningen. Meestal komt dat door blootstelling aan gevaarlijke stoffen als asbest, lasrook en kwartsstof. Ruim honderdduizend mensen werken in bedrijven waar zij kunnen worden blootgesteld aan kankerverwekkende stoffen, meldt de Inspectie SZW in de Staat van de Arbeidsveiligheid die vandaag is verschenen.

Het aantal mensen dat door hun werk ziek is geworden, bedroeg in 2016 rond de 210.000 werknemers, zo blijkt uit de jaarlijkse Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden. “Na een eeuw waarin veel geïnvesteerd is in het veiliger maken van machines is het nu tijd om de cultuur en het gedrag op de werkvloer aan te pakken”, stelt Marc Kuipers, inspecteur-generaal van de Inspectie SZW.

De helft van de bedrijfsartsen doet nooit melding van een beroepsziekte, terwijl het wettelijk wel verplicht is

Slechts 15 procent van alle bedrijven die werken met gevaarlijke stoffen, beschikt over de verplichte registratie gevaarlijke stoffen. Daarnaast heeft 80 procent van de risicobedrijven geen verplichte beoordeling uitgevoerd naar de grenswaarden van gevaarlijke stoffen. Kuipers: “Met grote consequenties. Naast de werknemer en zijn nabije omgeving, krijgt ook de samenleving als geheel een torenhoge rekening gepresenteerd.”

Helft bedrijfsartsen zwijgt

Het zijn niet alleen de werkgevers die nalatig zijn, ook bedrijfsartsen zijn al decennialang te weinig alert op beroepsziekten. De helft van de bedrijfsartsen doet nooit melding van een beroepsziekte, terwijl het wettelijk wel verplicht is. Sinds 2017 is het mogelijk om bedrijfsartsen die geen melding doen te beboeten, maar dat gebeurt nog niet. En het aantal meldingen is sindsdien zelfs omlaag gegaan.

Naast onwil is het ook onwetendheid waardoor de bedrijfsarts geen melding doet van arbeidsgerelateerde aandoeningen. De bedrijfsarts ziet het simpelweg vaak niet. Het vorige kabinet heeft laten uitzoeken of er draagvlak is voor een expertisecentrum beroepsziekten, maar werkgevers voelden er niets voor en hielden de komst tegen.

Preventie kan de meeste beroepsziekten voorkomen, stelt de Inspectie in haar rapport. Om werknemers beter te informeren over de stoffen waarmee zij werken, lanceert de Inspectie SZW in samenwerking met vakbond FNV, de Stoffencheck. Deze app geeft informatie over de risico’s van het werken met gevaarlijke stoffen. Zo wordt een toelichting gegeven op de pictogrammen die vaak op verpakkingen staan. Ook wordt uitgelegd wat de grenswaarden van stoffen zijn en wat je zelf kunt doen om risico’s te voorkomen.

Naast dodelijke ziektes, zijn het vooral psychische aandoeningen en rug- en gewrichtsklachten waar mensen last van krijgen als gevolg van werkzaamheden. Werknemers in de zorg, industrie, bouw, handel en zakelijke dienstverlening hebben het meest te kampen met beroepsziekten. Het aantal burn-outklachten, depressie en rugaandoeningen springen eruit.

Veel ernstige arbeidsongevallen in afvalverwerking

Het aantal arbeidsongevallen met dodelijke afloop is in 2017 gedaald van zeventig naar vijftig, maar het aantal ongelukken op de werkvloer ging vorig jaar tamelijk fors omhoog: met 12 procent naar 4250 meldingen. De meeste ernstige arbeidsongevallen gebeuren in de industrie, de bouw, het vervoer en de opslag.

Relatief hard getroffen worden de afvalverwerking en recycling. Jonge werknemers - van 15 tot 25 jaar - zijn relatief vaak slachtoffer van ernstige arbeidsongevallen. “Daarom is aandacht voor veiligheid in beroepsopleidingen en een goede begeleiding bij de entree op de arbeidsmarkt heel belangrijk”, aldus de Inspectie SZW. De meeste arbeidsongevallen, ook die met dodelijke afloop, doen zich voor bij werknemers van 55 jaar en ouder. De Inspectie SZW benadrukt dat er meer aandacht nodig is voor duurzame inzetbaarheid van deze groep, zeker gezien de toenemende vergrijzing van de beroepsbevolking.

Lees ook:  De helft van de bedrijfsartsen meldt beroepsziekten nooit 
Doordat bedrijfsartsen zwijgen over beroepsziekten, weet niemand hoeveel mensen jaarlijks ziek worden door hun werk. Zijn het er 15.000 of maar liefst 400.000?

Werkgevers houden centrum voor beroepsziekten tegen
Een centrum dat zaken rond beroepsziekten sneller afhandelt, dat leek een goed idee. Maar het komt er niet.

Deel dit artikel

De helft van de bedrijfsartsen doet nooit melding van een beroepsziekte, terwijl het wettelijk wel verplicht is