Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Beieren maakt zich op voor een politieke aardverschuiving

Home

Wilfred van de Poll

De Christlich-Soziale Union (CSU) is al jaren de grootste partij van het conservatieve Beieren. © AFP

Bondskanselier Angela Merkel zal met enige onrust de verkiezingen in Beieren volgen. Haar coalitiepartner CSU dreigt daar zondag een flinke klap op te gaan lopen.

Beieren maakt zich op voor een politieke aardverschuiving bij de stembusgang van zondag. Verkiezingen zijn er doorgaans een invuloefening met als winnaar de christen-democraten van de Christlich-Soziale Union (de CSU). Al meer dan een halve eeuw – met één uitzondering – zwaait die partij in zijn eentje de scepter in Beieren. Maar komend weekend verandert dat bijna zeker.

Lees verder na de advertentie
Met een harde lijn hoopte de CSU zich
de afgelopen maanden ook op de bühne van de landelijke politiek te kunnen profileren

De CSU staat in de jongste peilingen historisch laag: 33 procent. In 2013 haalde de partij nog bijna 48 procent. Het betekent dat ze haar absolute meerderheid kwijtraakt en haar macht in Beieren radicaal ziet slinken. Ze levert misschien nog wel de minister-president, als vanouds, maar zal niet meer alleen kunnen regeren en op zoek moeten naar coalitiepartners. 

Schokgolven van deze aardbeving in het zuiden van Duitsland zullen voelbaar zijn tot in Berlijn, het centrum van de landelijke politiek. Want de Beierse partij vormt daar een unie met de Christlich-Demokratische Union (CDU) van bondskanselier Angela Merkel en neemt dus deel aan de regeringscoalitie: CSU-partijleider Horst Seehofer is de Duitse minister van binnenlandse zaken.

Beieren staat te boek als aarts­con­ser­va­tief, maar verrassend genoeg zijn juist de progressieve Groenen aan een ongekende opmars bezig

Een zwakker CSU in Beieren betekent een aangeslagen en onzekere coa­litiegenoot in Berlijn, die er nog meer dan voorheen op gebrand zal zijn de verloren macht in Beieren terug te winnen door op landelijk niveau het Beierse belang voorop te stellen. De CSU presenteert zich al jaren als het conservatieve tegenwicht ­tegen de ‘linksige’ Merkel. Met een harde lijn hoopte de CSU zich ook de afgelopen maanden op de bühne van de landelijke politiek te kunnen profileren.

Het doel: in thuisstaat Beieren het imago als thuishaven van conservatieven te behouden en zo de anti-immigratiepartij Alternative für Deutsch­land (AfD) voor te blijven. Kiezers die naar de populisten dreigden over te lopen, probeerden Seehofer en de ­Beierse minister-president Markus Söder terug te winnen door bijvoorbeeld een harde lijn tegenover migratie te volgen. 

Rand van de afgrond

Die strategie zorgde in ieder geval voor conflicten in Berlijn. Sinds Merkel-IV eerder dit jaar aantrad, bracht Seehofer het kabinet al enkele keren aan de rand van de afgrond.

Veel uitgemaakt in de strijd tegen de AfD heeft dat allemaal niet, lijkt het. De AfD doet voor het eerst in Beieren mee en zal naar verwachting veel kiezers wegtrekken bij de CSU en de sociaal-democraten, de SPD. De radicaal-rechtspopulisten zitten al in veertien van de zestien Duitse deelstaatparlementen; Beieren en Hessen zijn de laatste bastions die ze nog moeten veroveren. In Beieren gaat dat zeker lukken. De AfD haalt zondag volgens peilingen 12 of 14 procent en wordt de derde partij.

Terwijl de CSU alle pijlen richtte op de AfD, groeide het grotere gevaar juist op links. Beieren staat te boek als aartsconservatief, maar verrassend genoeg zijn juist de progressieve Groenen aan een ongekende opmars bezig. Ze lijken de sociaal-democraten van de SPD te gaan aflossen als tweede partij. De Groenen staan op 17 of 18 procent in de peilingen. Sinds de partij meedoet in Beieren is het ze nooit eerder gelukt boven de 10 procent te komen.

Grote verliezers worden naast de CSU waarschijnlijk de sociaal-democraten. Traditioneel zijn zij de geijkte nummer twee, op ruime afstand van de rest. Voor het eerst in de na-oorlogse geschiedenis van Beieren dreigt de SPD die positie kwijt te raken. In de peilingen staat de partij op 11 procent – zelfs onder de AfD. Een regerings­coalitie smeden onder dit gesternte zal nog een hele puzzel worden.

Lees ook:

Deze regering wordt Merkels zwaarste klus

Waarom ambieerde Angela Merkel een vierde termijn? Een van de redenen is volgens historicus Frits Boterman dat ze nooit een kroonprins naast zich heeft geduld. Haar voornaamste opdracht nu is misschien wel een opvolger zoeken met meer kleur en visie dan zijzelf.

Deel dit artikel

Met een harde lijn hoopte de CSU zich
de afgelopen maanden ook op de bühne van de landelijke politiek te kunnen profileren

Beieren staat te boek als aarts­con­ser­va­tief, maar verrassend genoeg zijn juist de progressieve Groenen aan een ongekende opmars bezig