Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Beethoven, met opgestroopte mouwen

Home

FREDERIKE BERNTSEN

Woest aantrekkelijk is het spel van Ronald Brautigam in Beethovens 32 pianosonates, dat als verzamelbox verschijnt. De opnames maken deel uit van een groter project van de pianist: een reeks cd's die Beethovens complete werk voor piano solo moet gaan omvatten. 'Het liefst voel je je bij zijn muziek een beetje ongemakkelijk.'

De pianomuziek van Joseph Martin Kraus, het volledige werk voor piano solo van Haydn en Mozart, Mozarts pianoconcerten en die van Beethoven: Ronald Brautigam houdt van het overzicht, het totaalbeeld van een componist, om ervan te leren, de ontwikkeling te horen en mee te kunnen leven met wat er in de geest van zo'n meester omging toen hij aan het componeren was. En dan hebben de toondichters uit de Eerste Weense school, Haydn, Mozart en Beethoven, zijn bijzondere aandacht.

"Met veel andere muziek heb ik toch het idee dat ik in andermans kleren loop, bij Beethoven past alles", liet de pianist eens weten. En: "Ik heb het gevoel dat het mijn noten zijn geworden als ik ze speel." Hij zou, als hij componist was geweest, het liefst het oeuvre van Beethoven geschreven hebben. Brautigam lijkt ook eigenlijk een beetje op Beethoven, met zijn nonchalant gekapte grijze manen, maar dat terzijde.

Lees verder na de advertentie

Monumentale sonatecyclus

Dit jaar is Ronald Brautigam, boegbeeld van de Nederlandse pianistiek, zestig geworden. Hij vierde dat onder meer in het Amsterdamse Concertgebouw met een reeks optredens waarin hij Beethovens pianoconcerten speelde, begeleid door verschillende orkesten. Ook de Kölner Akademie was van de partij, het gezelschap waarmee hij Mozarts pianoconcerten opneemt.

Zestig jaar, zo'n mijlpaal vormt een mooie gelegenheid om Beethovens monumentale sonatecyclus in één boxje op de markt te brengen, inclusief een paar vroege werken, waaronder de 'Kurfürstensonates', geschreven door Beethoven als tiener.

Terwijl Brautigam Beethovens pianoconcerten bij BIS vastlegde op een moderne concertvleugel, klinken de sonates - negen cd's met in totaal 10 uur, 54 minuten en 22 seconden muziek - op de fortepiano. Een wendbaar instrument, zo noemt Brautigam de fortepiano. Maar zelf is hij net zo lenig. Vlotjes bedient hij de toetsen van kopieën van exemplaren uit respectievelijk 1788, circa 1802 en circa 1819 - uit Beethovens tijd dus. Alle de afgelopen jaren gebouwd door Paul McNulty. Waar de ene een wat donkere, nostalgische tint heeft, wordt de andere gekenmerkt door een pinniger geluid en kan de derde voor openhartig doorgaan.

Beethoven schreef de werken op deze cd's tussen 1783 en 1822, een tijd waarin het instrument zich sterk ontwikkelde. Brautigam lichtte eerder toe: "Bij het werk voor piano solo luistert de keuze nauw, omdat de linkerhand veel meer dan bij de pianoconcerten een begeleidende functie heeft. De balans kan snel vertroebelen. Een vroege Beethoven werkt op een fortepiano beter dan op een modern instrument."

Irritatie hoort erbij

Brautigam temt de toetsen met opgestroopte mouwen en legt de ziel van iedere sonate op dynamische wijze bloot. Wat hem betreft mag de muziek niet voortkabbelen, het liefst moet je je een beetje ongemakkelijk voelen bij Beethoven. Bij de fuga van de 'Hammerklaviersonate' lekker achterover hangen? Niet dus, wat irritatie hoort erbij, anders heeft de musicus van dienst iets niet goed gedaan. Missie geslaagd. Niets is voorspelbaar, in ieder deel neemt de pianist je bij de hand en vertelt hij je het verhaal achter de noten. Rijk van toon, fijn gedetailleerd en ook stoer, zijn spel. Toegegeven: voor de luisteraar die van een minder voortvarende Beethoven houdt, kan lichte ademnood op de loer liggen in een Allegro hier of een Vivace daar.

Van de sonates heb je nooit het idee: ja, nu ben ik er. Het kan altijd beter - dixit Brautigam. Hier corrigeren we de pianist graag: van een betere weergave dan deze verzameling durven we nauwelijks te dromen. Dit is de top.

Volgende maand is Brautigam in de concertzaal te horen met Mozarts Pianoconcert KV 537, waarbij hij wordt begeleid door de Philharmonie Zuidnederland. In februari volgt Brahms' Eerste Pianoconcert met Het Gelders Orkest. De vijf pianoconcerten van Beethoven speelt hij in één weekend in mei met de Kölner Akademie in Muziekgebouw Eindhoven.

Voor de speellijst: www.ronaldbrautigam.com

KLASSIEK

Ronald Brautigam

Beethoven Complete pianosonates (BIS)

HHHHH

Deel dit artikel