Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Beethoven een Nederlander? Een gerucht dat al 180 jaar de ronde doet

Home

Wim Boevink

Zonder agenda leven lijkt een uitdrukking van zorgeloosheid (of werkeloosheid), maar ik doe het nu al zo lang dat ik niet zonder kan. Maar zonder agenda leven heeft een schaduwzijde. Je loopt wel eens wat mis.

Is niet erg.

Lees verder na de advertentie

Je zou in de reeks van Kleine Verslagen nog een flink aantal bijdragen kunnen vinden die verhalen van te laat komen, of te vroeg, maar altijd leverden ook die verslagen inzichten op en observaties, want tijd mag dan een variabele zijn, een plaats ligt doorgaans vast.

Een plaats als het lieflijke stadje Z. bijvoorbeeld, voor altijd aan die IJsselkade geklonken, waar ik vorig weekeinde naar toe treinde om er het Beethovenfestival mee te beleven, zoals altijd met data losjes opgestapeld in het hoofd.

Ik moet ergens een eigen record hebben verbroken, want ik arriveerde er een week te vroeg en trof het stadje aan op een gewone zaterdagse marktdag en nog geheel zonder Beethoven.

Hoewel. Ik kreeg iemand van de organisatie te pakken, die me uitnodigde naar het Geelvinck Muziek Museum te komen aan de Zaadmarkt, waar aan Beethoven een kleine tentoonstelling is gewijd.

Hoe die bewijzen van zijn geboorte eruitgezien zouden kunnen hebben, liet het artikel in het midden en mij lijkt het raadzaam die omissie hier in stand te houden

Het gerucht gaat

Beethoven in Z.? Ik heb wel eens voor zijn beluikte geboortehuis gestaan in Bonn, natuurlijk op dat bewuste tijdstip gesloten, omdat ik te laat was of te vroeg, maar hier, in dat oude patriciërshuis aan de Zaadmarkt mocht ik lezen dat de grote componist misschien in Z. was geboren; niet in 1770 maar in 1772, toen zijn vader Johan, een hofzanger, met zijn moeder hier verbleef tijdens een grote jaarmarkt - de hanzestad was destijds een belangrijk handelscentrum. Aan de wand wijst een uitvergroot krantenartikel naar een opgraving aan de Halvemaanstraat ter plaatse, waar zich het achttiende-eeuwse logement De Fransche Tuyn zou hebben bevonden, waar de Beethovens in 1772 verbleven. Ik citeer: 'Het gerucht dat Ludwig van Beethoven hier zou zijn geboren, doet al 180 jaar de ronde. Tastbare bewijzen van de geboorte hebben de archeologen er niet gevonden.'

Hoe die bewijzen eruitgezien zouden kunnen hebben, liet het artikel in het midden en mij lijkt het raadzaam die omissie hier in stand te houden.

Ingelijst was wel een ander klinkend bewijs van Beethovens aanwezigheid in de Nederlanden in de vorm van een handgeschreven kwitantie voor een concert dat hij op 23 november 1783 gaf in Den Haag, voor stadhouder koning Willem V. Hij reisde daarvoor met zijn moeder per boot via de Rijn, van Bonn naar Rotterdam en logeerde daar bij een vriendin van de familie. Hij kreeg als twaalfjarige voor zijn concert een vorstelijk bedrag van 143 guldens.

In de hoek van de zaal het bozige gezicht van Ludwig in een vitrine; een kopie van een gipsen afgietsel dat werd vervaardigd toen hij 42 was - het was een voorbereiding voor een borstbeeld. De bozigheid laat zich verklaren uit het ongemak van het afgietsel, hij moest ademen via een rietje tussen zijn lippen. Lang duurde het niet, totdat - papapapam - hij het masker half stikkend van zich af wierp. Het viel in stukken, de breuklijnen in het origineel zijn nog zichtbaar.

Ja, Beethoven in Z.

Maar komend weekend pas echt, met muziek op meerdere podia. Het staat genoteerd, ergens.

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. Lees hier eerdere afleveringen van zijn Klein Verslag.

Deel dit artikel

Hoe die bewijzen van zijn geboorte eruitgezien zouden kunnen hebben, liet het artikel in het midden en mij lijkt het raadzaam die omissie hier in stand te houden