Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Banken leenden miljarden aan bedrijven die mensenrechten schenden

Home

Elisa Hermanides

Het schip de Probo Koala van Trafigura, dat in 2006 chemisch afval dumpte in Abidjan, Ivoorkust. © AFP

ING, Rabobank en ABN Amro hebben miljarden euro’s geld geleend aan bedrijven zoals Shell en Trafigura die betrokken zijn bij mensenrechtenschendingen.

Dat stelt de Eerlijke Bankwijzer. Banken zouden volgens de internationale standaard van de Verenigde Naties actie moeten ondernemen tegen dit soort bedrijven, maar de drie grootbanken willen geen informatie verschaffen waaruit blijkt dat zij dit hebben gedaan. Het gaat om leningen die zijn verstrekt tussen 2013 en 2016.

Lees verder na de advertentie
De banken hebben niet gereageerd op vragen, omdat zij de vertrouwelijke relatie die zij hebben met hun klanten niet willen verstoren

Zo leenden ABN Amro, ING en Rabobank miljarden dollars uit aan Trafigura, het bedrijf dat in 2006 met de Probo Koala chemisch afval dumpte in Abidjan, Ivoorkust. Volgens de Eerlijke Bankwijzer is er nog steeds onvoldoende genoegdoening voor de slachtoffers van deze giframp. Verder zou Trafigura in West-Afrika brandstof van slechte kwaliteit verkopen. Verbranding van deze brandstof leidt tot meer luchtvervuiling dan de brandstof die in Europa wordt verkocht. Een gevaar voor de volksgezondheid, zo stelt de Eerlijke Bankwijzer.

Strafrechtelijk onderzoek

Ook het Zweedse oliebedrijf Lundin heeft geld geleend van Nederlandse banken, namelijk van ABN Amro en ING. Dit bedrijf zocht tussen 1997 en 2003 naar olie in Zuid-Soedan. Daarbij zou Lundin medeplichtig zijn geweest aan oorlogsmisdaden die werden gepleegd door partijen die streden om de controle over de olievelden. Inmiddels loopt er daarom in Zweden een strafrechtelijk onderzoek naar het bedrijf.

ABN Amro en ING leenden ook honderden miljoenen dollars aan Shell. De Eerlijke Bankwijzer wijst erop dat Shell er in Nigeria niet in slaagt om een einde te maken aan het veelvuldig weglekken van olie uit oude pijpleidingen. Weliswaar huurt Shell bedrijven in om de weggelekte olie op te ruimen, maar het resultaat is volgens de Eerlijke Bankwijzer belabberd. De weggelekte olie leidt er onder meer toe dat water vervuild raakt, waardoor lokale vissers niet meer hun brood kunnen verdienen.

De Grasberg-koper- en-goud-mijn van Freeport in Indonesië. © REUTERS

Ook het bedrijf Freeport-McMoran, dat een financiering kreeg van ING, zou betrokken zijn bij schendingen van het recht op voedsel, werk, schoon drinkwater en gezondheid. Net als Shell heeft dit bedrijf zich volgens de Eerlijke Bankwijzer schuldig gemaakt aan het vervuilen van water en landbouwgebied, maar dan in Indonesië.

Burgeroorlog

Dan is er nog mijnbouwbedrijf Glencore. Dit bedrijf, dat leningen afsloot bij ING, ABN Amro en Rabobank, zou betrokken zijn bij mensenrechtenschendingen tijdens een burgeroorlog in Colombia. Paramilitairen die zich hebben schuldig gemaakt aan gedwongen verhuizingen en moorden, zouden financieel gelinkt zijn aan Glencore.

ING leende in totaal 5 miljard euro uit aan deze vijf bedrijven. ABN Amro leende in totaal 2,4 miljard euro uit aan vier van de vijf. En de Rabobank leende 3,5 miljard euro uit aan twee van de vijf.  

Vertrouwelijke relatie

In reactie op het onderzoek van de Eerlijke Bankwijzer stellen de banken dat ze wel degelijk hun klanten erop aanspreken als deze betrokken zijn bij mogelijke mensenrechtenschendingen. De banken hebben niet gereageerd op vragen van de Eerlijke Bankwijzer over de bedrijven, omdat zij de vertrouwelijke relatie die zij hebben met hun klanten niet willen verstoren. Volgens de Eerlijke Bankwijzer is er echter geen enkel obstakel voor de banken om hun klanten simpelweg te vragen of ze de Eerlijke Bankwijzer openheid van zaken kunnen geven.

De Eerlijke Bankwijzer en de banken werkten bij eerdere onderzoeken met elkaar samen, maar begin september liep de samenwerking na anderhalf jaar discussie op de klippen. De banken vinden dat de Eerlijke Bankwijzer te veel tijd en moeite kost. Ook vinden ze dat hun inbreng te weinig terugkomt in de uiteindelijke onderzoeksresultaten en dat meningen de resultaten te veel kleuren. De Eerlijke Bankwijzer, een samenwerking van onder andere Amnesty International en Pax, klaagde er op zijn beurt over dat banken te weinig transparant zijn.

De Eerlijke Bankwijzer vindt dat banken onderzoek moeten doen naar de achterliggende feiten bij de schendingen van mensenrechten. De bank moet doelen opstellen voor dit soort bedrijven en vervolgens bekijken of het bedrijf deze doelen ook behaalt. Het is daarbij vooral van belang dat slachtoffers van de humanitaire misstanden worden gecompenseerd.

Lees ook: Triodos stopt (ook) met Eerlijke Bankwijzer

Acht Nederlandse banken verbreken de samenwerking met de Eerlijke Bankwijzer.

Deel dit artikel

De banken hebben niet gereageerd op vragen, omdat zij de vertrouwelijke relatie die zij hebben met hun klanten niet willen verstoren