Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Balkenende overschat rol overheid bij integratie

Home

Mohamed Ajouaou

Niet geheel onverwacht is CDA-voorman Jan Peter Balkenende (Trouw, 25 januari) de verkiezingscampagne gestart met het thema migratie- en integratiebeleid als inzet. Migranten nemen een veelheid aan normen en waarden mee die tot afwijkend gedrag leiden, aldus Balkenende. De bescheiden relativerende autochtonen nemen eigen cultuur en waarden niet serieus en dringen deze als bindende factor ook niet op. Dat allemaal zou tot ontwrichting leiden.

Balkenende vindt dat migranten afstand moeten nemen van hun culturele erfenis en zich moeten 'vereenzelvigen met de culturele doelen' van de gevestigde samenleving. Hij pleit er bovendien voor om dat proces af te dwingen.

Balkenende schetst een karikaturaal beeld van de Nederlandse samenleving. Er is namelijk geen sprake van (uitzicht op) een ontwrichte samenleving. Deze waan is naar mijn mening ingegeven door de angst van de christen-democratie dat de samenleving als gevolg van verschuivende normen en waarden niet meer aan haar wereldbeeld voldoet.

Dat de Nederlandse samenleving haar normen en waarden relativeert en die niet aan de nieuwkomers opdringt, is onzin. Nieuwkomers, onder wie de eerste generatie arbeiders en hun nakomelingen, zien of voelen aan dat er wel degelijk heersende normen en waarden zijn waaraan zij zich moeten aanpassen. Een van de grootste problemen waarmee we nu te maken hebben is juist dat die normen en waarden zo overheersend zijn dat migranten zelfs binnen aanvaardbare grenzen een andere kijk op de wereld niet wordt gegund.

Zich aanpassen aan of het eigen maken van de heersende normen en waarden gaat bij velen vanzelf. Het ligt echter voor de hand dat sommige nieuwkomers zich daarvan afkeren. Hun afkeer van de Nederlandse samenleving en haar waarden en normen kan voor veel ongemakken zorgen, maar de hoogste rekening wordt door deze nieuwkomers zelf betaald.

De roep om vanwege de overheid de heersende waarden en normen aan de nieuwkomers op te dringen is paternalistisch. De confrontatie van de nieuwkomers met de existentiële consequenties van hun vestiging in Nederland, vooral met betrekking tot loyaliteitsvraagstukken, kan inderdaad wat frequenter en intenser. 'Wij hebben u geen twee harten geschonken', zegt de Koran. Nieuwkomers hebben er ook maar één. En het duurt soms te lang voordat ze weten waar hun hart ligt, hier of in land van herkomst. Deze confrontatie is echter geen taak van de overheid maar van het maatschappelijk middenveld. Organisaties en kaders van migrantengemeenschappen hebben hier een bijzondere taak te vervullen.

Balkenende spreekt graag over eigen verantwoordelijkheid. Maar zijn betoog nodigt de nieuwkomers niet uit tot het nemen van die verantwoordelijkheid. Hij ziet ze graag als passieve consumenten van wat de overheid en de meerderheid dicteert. Maar misschien hebben de nieuwkomers ook wat te bieden.

Deel dit artikel