Asscher in lijsttrekkersdebat: Nederland heeft ereschuld aan Groningen

home

Marno de Boer en Bart Zuidervaart

Alexander Pechtold (D66), Sybrand Buma (CDA), Gert-Jan Segers (ChristenUnie), Henk Krol (50Plus), Emile Roemer (SP) en Lodewijk Asscher (PvdA) voor aanvang van het noordelijk lijsttrekkersdebat in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen. © Van Den Bergh Freek

De confrontatie tussen de politieke leiders vond vandaag plaats op voor VVD en PvdA lastig terrein: het Provinciehuis in Groningen, midden in de regio waar bewoners slachtoffer zijn van aardbevingen. CDA-lijsttrekker Sybrand Buma zei: "De winning zou allang zijn gestopt als de gasbel onder Den Haag had gelegen."

Die winning van het Groningen-gas is niet gestopt, maar ten opzichte van 2013 wel gehalveerd: van 53 miljard kuub in dat jaar naar inmiddels 27 miljard. En het VVD-PvdA-kabinet draait de kraan in 2017 weer iets dichter, naar 24 miljard kuub.

De lijsttrekkers waren nagenoeg eensgezind: de gaswinning moet nog verder naar beneden. PvdA-leider Lodewijk Asscher zei: "Nederland heeft een ereschuld aan Groningen. Elk jaar draaien we die kraan verder dicht."

Die opmerking maakt Asscher kwetsbaar. Als vice-premier was hij de afgelopen vier jaar nauw betrokken bij de kabinetsbesluiten over het gas. Dus ook bij het plan van VVD-minister Henk Kamp (economische zaken) om de winning tot 2022 in principe vast te leggen op die 24 miljard kuub per jaar. Het logische verwijt van de oppositie: waarom nu pas, in het zicht van de verkiezingen, aandringen op minder gas?

Vervelend voor Asscher: hij was het enige kabinetslid bij het debat. Premier en VVD-lijsttrekker Mark Rutte moest zich verontschuldigen omdat hij in Den Haag de Poolse premier ontving. De andere grote afwezige was PVV-leider Geert Wilders, die de uitnodiging afsloeg en zijn campagne vooralsnog beperkt tot het versturen van Twitter-berichten.

Lees verder na de advertentie

Rutte wekte de irritatie van de Groningers

De irritatie van de Groningers richt zich nog meer op de VVD dan op de PvdA. Rutte zei dinsdagavond in het tv-programma 'Jinek' dat de situatie in het aardbevingsgebied 'netjes' geregeld is  en dat er al 'heel veel geld' naar de provincie gaat. Ook zei hij dat de bevingen 'een aantal jaren geleden' begon.

Rutte sprak over 'een clubje mensen rond Alders', doelend op de voormalig commissaris van de koningin in Groningen die het team leidt dat de bevingschade in Groningen moet herstellen. Onder andere Jesse Klaver, GroenLinks-lijsttrekker, zei dat het erop lijkt dat de VVD-leider de zorgen van Groningers niet serieus neemt. "Ik zag demonstranten met tranen in hun ogen. Er is nog lang niet genoeg gedaan."

Tijdens de formatie van het nieuwe kabinet wordt de gaswinning ongetwijfeld onderwerp van discussie. Diverse partijen willen terug naar maximaal 12 miljard kuub per jaar, onlangs door het Staatstoezicht op de Mijnen genoemd als 'veilige grens'. Alleen VVD-fractievoorzitter Zijlstra, in Groningen de vervanger van Rutte, verdedigde het kabinetsbesluit. Volgens hem betekent een limiet van 12 miljard dat er bij koude winters ineens extra gas gewonnen moet worden. Zulke plotse veranderingen vergroten het risico op aardschokken, aldus Zijlstra.

Wat ook opviel in het debat was het pleidooi van CDA-leider Buma om de hulp aan Marokko stop te zetten, zolang dat land weigert uitgeprocedeerde asielzoekers terug te nemen. Ook D66-voorman Alexander Pechtold vindt dat het Noord-Afrikaanse land steviger moet worden aangepakt. "We mogen hard zijn voor Marokko."

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie