Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

Archieven staan ook open voor mormonen

home

MARTIN BERENDSE | ALGEMEEN RIJKSARCHIVARIS EN DIRECTEUR NATIONAAL ARCHIEF

De mormonentempel in Zoetermeer. © ANP

De berichten in Trouw dat de mormoonse kerk samenwerkt met archiefinstellingen hebben tot flinke discussie geleid. Waar stamboomonderzoek voor heel veel Nederlanders een aardige hobby vormt, is het voor de mormonen een serieuze zaak, omdat het de postume voorouderdoop mogelijk maakt. Daarover leven gemengde gevoelens. Sommigen vinden dat het te ver gaat als een kerkgenootschap voorouderdoop organiseert met hulp van openbare archiefinstellingen in Nederland.

De registers van de burgerlijke stand worden na honderd jaar volledig openbaar. Zijn dan al je (bijzondere) persoonsgegevens na je overlijden in de archieven te bekijken? Nee. Medische gegevens of de dossiers van de Belastingdienst bijvoorbeeld, moeten volgens de regelgeving na een bepaalde periode worden vernietigd. Bepaalde justitiële gegevens, zoals rechtbankdossiers, worden wél blijvend bewaard, maar zijn eveneens pas na overlijden van de desbetreffende persoon in te zien.

Er wordt weleens gesuggereerd om de regels zo te lezen dat personen ook na overlijden nog recht hebben op bescherming van de persoonlijke levenssfeer, maar dat roept onmiddellijk de vraag op hoe lang dat moet duren: tien, twintig, vijftig jaar, of altijd? Zou je dat gaan invoeren, dan zou heel veel journalistiek en wetenschappelijk onderzoek onmogelijk worden gemaakt. De wetgever heeft in ons land een afweging gemaakt tussen privacybelangen van burgers en het maatschappelijk belang bij het vrije gebruik van gegevens. De openbaarheid van honderd jaren na geboorte is daarvan de hoeksteen. En die openbaarheid geldt voor iedereen, wat ook het oogmerk is waarmee de archieven worden geraadpleegd.

Een andere vraag is of archiefinstellingen met alle organisaties - ongeacht hun achtergronden en bedoelingen - kunnen samenwerken om hun archieven te laten digitaliseren. Het digitaliseren van grote bestanden is kostbaar. Het is prettig als derden een handje meehelpen, zodat de overheid niet alles zelf hoeft te financieren. Het zoeken naar partners voor digitalisering is voor archiefinstellingen een bittere noodzaak om nog aan de verwachtingen van het publiek te kunnen voldoen.

De Nederlandse regering heeft hoge verwachtingen van hergebruik van open overheidsdata als motor voor economische, democratische en maatschappelijke ontwikkeling. Uitgangspunt is dat deze (digitale) data vrijelijk ter beschikking worden gesteld aan bedrijven en organisaties die ze kunnen gebruiken als grondstof voor nieuwe producten, zoals games en apps of andere diensten. Dat gebruikers van die data een eigen belang hebben om die datasets te bewerken, ontsluiten en hergebruiken, draagt juist bij aan de gewenste freedom of information: alle publieke informatie overal voor iedereen toegankelijk. Dit open data-denken is nog niet zo heel oud, maar zal naar verwachting een grote vlucht gaan nemen. In die wereld is er voor een archiefinstelling weinig meer te kiezen als het gaat om informatiepartners, omdat ze allemaal recht hebben op de datasets. Wat je daar ook van vindt.

Iedereen mag volgens de Archiefwet openbare archieven raadplegen, er afbeeldingen van maken en ze als open data gebruiken, maar je mag er geen dingen mee doen die in ons land verboden zijn. Archivarissen laten zich bij dit soort kwesties leiden door de wettelijke regels en hun beroepscode. Archivarissen zijn neutraal. Het is niet aan hen om aan de poort te selecteren wie de archieven wel en niet mag raadplegen of dupliceren. Ook niet als er bezwaren leven tegen een bepaald gebruik van die gegevens.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.