Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Antoine Maduro 1909 - 1997

Home

Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM - De Vader van het Papiaments werd Antoine Johannes Maduro genoemd. Hoewel hij geen taal- of letterkundige was, gold hij als degene die de taal van de bevolking op de Benedenwindse Eilanden heeft verrijkt en verbeterd. 'Het geweten van alle Big Boys van de Antilliaanse literatuur', noemt de in Nederland wonende maar in het Papiaments publicerende schrijver en dichter Walter Palm hem.

Maduro is deze week overleden, 85 jaar oud. En dat is, zegt Palm, een 'ongelooflijk verlies' voor de taal en de mensen van de Nederlandse Antillen. “Ieder die iets voorstelde in poëzie en proza, lag aan zijn voeten. Ieder die iets in het Papiaments wilde publiceren en niet zeker wist of de tekst correct was, vroeg Antoine Maduro om advies. Met alle gevolgen vandien, want Maduro was een autoriteit - een gevreesde autoriteit. Hij verbeterde je altijd.”

Antoine Maduro werd op 20 augustus 1909 op Aruba geboren, uit een Curaçaose vader en een Sabaanse moeder. Vanaf zijn tweede leefde hij op Curaçao, waar hij getekend werd door de opleiding bij de fraters van Tilburg. Na zijn school werd hij bureauknecht bij Shell, een eenvoudige baan. Maar zijn grootste belangstelling ging uit naar de taal, waar hij veel over publiceerde. Hij was een strijdbaar figuur, zijn artikelen en andere op stencil uitgebrachte werken bevatten zonder uitzondering zijn opvatting over wat 'correct Papiaments' was en wat niet. Hij werd tegelijkertijd beschuldigd van purisme en van 'verspaansing'. Hij corrigeerde de paters even goed en scherp als de publicisten.

Ook Walter Palm legde regelmatig zijn teksten aan Maduro voor. “Mijn eerste bundel gedichten heb ik eerst aan hem laten lezen, mijn novelle-debuut ook. Hij was zeer punctueel en reageerde binnen twee weken. Dan wist je ook dat je ermee voor de dag kon komen.” De verdiensten van Maduro voor het Papiaments liggen volgens Palm op het gebied van de spelling (hij had zitting in ongeveer alle spellingcommissies), van het vocabulaire (hij zette zich aan de samenstelling van een woordenboek en verzamelde spreekwoorden en zegswijzen) en van de studie naar de oorsprong van de taal.

Niet iedereen was gediend van de visie van Maduro. De Antilliaanse schrijver Frank Martinus Arion had hevige bonje met hem, en ook het officiële Taleninstituut voor het 'Papiamentu' lag herhaaldelijk met hem in de clinch. De waardering voor zijn bemoeienis met de taal kreeg Maduro pas op late leeftijd: in 1982 werd hij gelauwerd met de Zilveren Hak van de Fundashon Pierre Lauffer en benoemd tot erelid van de Caribische Linguïstische Societeit, in 1984 verleende de Universiteit van de Nederlandse Antillen hem een eredoctoraat in de letteren.

Hij propageerde het Papiaments hartstochtelijk maar bleef voorstander van het Nederlands als instructietaal op school - het Papiaments was voor hem de tweede taal. Hoe kun je nou in het Papiaments zeggen: 'De koe staat in de wei', was zijn argument: “Die woorden bestaan niet eens in het Papiaments.”

Deel dit artikel