Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Antillen verzwegen gevaar vulkanen/St Eustatius en, vooral, Saba lopen reëel gevaar als 'slapers' wakker worden

Home

HANS MARIJNISSEN

AMSTERDAM - De autoriteiten op de Nederlandse Antillen blijken vijftien jaar lang een rapport te hebben achtergehouden, waarin wordt gewaarschuwd dat de vulkanen op de eilanden Saba en Sint Eustatius niet 'dood' zijn, maar 'slapend' en een reëel gevaar op kunnen leveren. De bevolking is daardoor niet voorbereid op een mogelijke uitbarsting.

Het rapport van drie vulcanologen uit de regio stelt dat het Caribisch gebied niet één, maar twee eilandenbogen kent met een buitenste boog van 30 miljoen jaar en een jongere binnenste ring waartoe, naast de Nederlandse eilanden Saba en Sint Eustatius ook de eilanden St. Kitt's, Montserrat, Dominica, Martinique, St. Lucia, en Grenada behoren.

In het rapport uit 1981 schrijven de deskundigen M. J. Roobol, A. L. Smith en J. F. Tomblin dat in de relatief jonge eilandenboog nog regelmatig kunnen erupties plaatsvinden.

Mochten de Quill op Sint Eustatius en Mount Scenery op Saba tot uitbarsten komen, dan zal dit geen trage lavastroom opleveren, maar een heftige eruptie.

Het alarmerende rapport heeft destijds echter op bevel van de autoriteiten het stempel 'geheim' gekregen, en is in een la verdwenen.

De bevolking is er daarom al die tijd ten onrechte van uitgegaan dat de vulkanen dood zijn en heeft zich op geen enkele wijze op een eventuele evacuatie voorbereid.

Waartoe een eruptie en het achterwege blijven van een snelle evacuatie kan leiden, konden de Antillianen vorige maand aanschouwen toen op Montserrat de vulkaan La Soufrière uitbarstte en talloze dorpen verwoestte. Vijftien mensen werden vermist, duizenden inwoners moesten in de haast van het eiland worden gehaald. Ook een fregat van de Nederlandse Koninklijke Marine assisteerde daarbij.

Deskundige H. A. van Adrichem van Bogaert van het Nederlands instituut voor toegepaste geometrie in Haarlem, die het voorwoord voor het pas deze week uitgebrachte rapport heeft geschreven, bevestigt dat de onderzoeksgegevens al in 1981 voorhanden waren. “Ik kende de inhoud al die tijd, maar de Antilliaanse overheid betitelde het rapport als confidentieel.”

Volgens woordvoerder R. Martina die de Nederlandse Antillen in Den Haag vertegenwoordigt, hebben de autoriteiten destijds geoordeeld dat er geen reden was voor een publicatie omdat het rapport tot paniek zou kunnen leiden.

Volgens Van Adrichem van Bogaert maakt de recente uitbarsting van de vulkaan La Soufrière op Montserrat constante metingen noodzakelijk voor alle eilanden binnen de vulkanische boog van de Kleine Antillen. Hij beveelt voor Saba elke twee tot drie maanden metingen aan van de warmwaterbronnen. De temperatuur hiervan stijgt namelijk voor elke eruptie.

Saba blijkt gevoeliger te zijn voor een uitbarsting dan Sint Eustatius en de bevolking is hier het kwetsbaarst, omdat deze als het ware tegen de kraterhelling woont.

Hij pleit verder voor meer uitwisseling van gegevens met het Seismologisch Instituut in Trinidad en de op Martinique gevestigde vulkanische observatiepost.

“De vulkanen op de Nederlandse Antillen zijn redelijk explosief. Het zijn geen dingen waar je naast moet blijven staan als het zover is. Als het tot een uitbarsting komt, zal deze niet zo traag verlopen als bijvoorbeeld op Hawaï. Daar schuift een lava-koek langzaam van de helling”, aldus Van Adrichem van Bogaert. “Als de eruptie eenmaal daar is, dient het gebied al geëvacueerd te zijn.”

De kans dat het tot een uitbarsting komt schat hij op één keer in de paar duizend jaar. “Maar het is wel zaak goed in de gaten te houden óf een eruptie zich aandient. Een team van specialisten moet dan uiteindelijk de autoriteiten het advies geven tot evacuatie over te gaan.”

Geen beleid

Door het geheimhouden van het rapport is er op dit moment amper beleid voor noodsituaties op de eilanden. Ook zijn de vliegvelden van Saba en Sint Eustatius niet geschikt voor massa-evacuaties. Er zou daarom snel en grootscheeps over zee geëvacueerd moeten worden.

De onderzoekers stellen voor bij uitbarstingen de bewoners direct naar Sint Maarten te vervoeren.

Deel dit artikel