Anti-malariamug is voorlopig nog toekomstgezoem

home

redactie

Malariamug in actie. © ap

In de voortdurende strijd tegen malaria claimen Amerikaanse onderzoekers van de universiteit van Californië een nieuw succes. Ze slaagden erin om de genen van een malariamug zo te versleutelen dat de mug resistent wordt voor de malariaparasiet. En belangrijker: dat ze die genen vervolgens in hoog tempo verspreiden onder hun nageslacht.

In de moleculaire biologie is het een mooie stap voorwaarts, maar verder ben ik vooral sceptisch

Bart Knols

De wetenschappers hopen op die manier een muggensoort te ontwikkelen die er op langere termijn voor zorgt dat 99,5 procent van de nakomelingen ook immuun is voor malaria en de ziekteverwekker dus niet meer kan doorgeven op mensen.

Het lukte de onderzoekers om het genoom van de Indiase malariamug met de naam anophes stephensi in een laboratorium aan te passen. Ze zeggen daarmee een nieuwe methode in handen te hebben tegen malaria, een ziekte die nog altijd meer dan 500.000 slachtoffers per jaar maakt.

Bart Knols, Nederlands expert op gebied van malaria, roemt het onderzoek. Hij noemt het resultaat een doorbraak, maar denkt ook dat het in de praktijk zo goed als onbruikbaar is. "In de moleculaire biologie is het een mooie stap voorwaarts, maar verder ben ik vooral sceptisch. Dit resultaat is bereikt in het laboratorium, bij één type mug. Ik ben sceptisch over het vervolg. We hebben al dertien jaar de genomen van de mens, de malariamug en van de parasiet in handen. Maar dat heeft, ondanks hooggespannen verwachtingen, nog niet geleid tot een echte doorbraak in de aanpak van malaria."

Lees verder na de advertentie
© AFP

Ethische bezwaren
Knols noemt twee belangrijke bezwaren. De ethische: moet je een genetisch gemodificeerd diertje wel loslaten in de natuur? "Wat denk je wat er gebeurt als je een kooitje muggen openzet? Die muggen zie je nooit meer terug. En we hebben geen idee wat er daarna mee gebeurt. Dat zal tot enorme ophef leiden: als er in Wageningen een veldje aangepaste aardbeienplanten wordt gezaaid, trekt Greenpeace ze er binnen een dag weer uit."

En de praktische: er is niet één type mug dat malaria doorgeeft, waardoor het een 'heidens karwei' wordt om al die soorten en ondersoorten stuk voor stuk genetisch aan te passen.  

Volgens Knols is ook de huidige manier van bestrijden succesvol. Hij noemt als voorbeeld Sri Lanka, dat aan het eind van dit jaar hoopt definitief malariavrij te worden verklaard. Met een conventionele aanpak, beklemtoont de expert: "Door insectennetten te impregneren, huizen te besproeien met insecticiden, snelle en goede diagnoses, goede medicijnen en een goed gezondheidsstelsel. Ook daarmee worden goede resultaten behaald. Maar daar moeten overheden zich dan wel volledig aan committeren."

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie
In de moleculaire biologie is het een mooie stap voorwaarts, maar verder ben ik vooral sceptisch

Bart Knols