Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Anneke Urbanus-Burger (1931-2018) nam alles zoals het kwam

Home

Dana Ploeger

Anneke met haar man Kees © XXX
Naschrift

Niemand hoorde Anneke Urbanus-Burger ooit klagen. Ze nam het leven zoals het kwam. Dat leerde ze als jong meisje al en zou ze altijd blijven doen.

Over het grote verdriet in haar jonge leven zou Anneke Urbanus-Burger nooit spreken. Of dat kwam omdat het te pijnlijk was of omdat ze er vroeger nooit over mocht spreken, dat weet niemand. Ze was nog maar elf jaar oud toen haar moeder Corrie in 1943 overleed aan kanker. Het was midden in de oorlog en behalve Anneke waren er nog drie oudere zussen en twee jongere broers. Vader Jan Burger wist zich geen raad.

Lees verder na de advertentie

Die periode moet voor Anneke zeer angstig zijn geweest, maar voor haar gevoelens was geen plek. Woonachtig in Delfshaven maakte ze al op 8-jarige leeftijd de Duitse inval en het bombardement op Rotterdam van dichtbij mee. Ook hadden ze geregeld onderduikers in huis. Na de dood van haar moeder werd ze naar het platteland gestuurd om aan te sterken. Ze vond dat een waar avontuur, daar op die boerderij in het Groningse Musselkanaal. Ze mocht er zelfs een keer op de tractor rijden.

Anneke en haar drie zussen en twee broers. © XXX

Eenmaal weer thuis bleek haar vader een nieuwe vrouw te hebben, zijn tien jaar jongere achternicht Jo Burger. Hij verbood de kinderen ten strengste ooit nog de naam van hun eigen moeder te noemen. Ook foto's verdwenen voorgoed. Voor Anneke een traumatisch besluit, maar braaf als ze was gaf ze gehoor aan haar vaders wens. Ook later zou ze nooit verhalen over haar eigen moeder, zelfs niet tegen haar eigen kinderen. Corrie Burger bleef een blanco figuur in de familiegeschiedenis.

Leergierig

Anneke's vader en stiefmoeder kregen nog drie kinderen: een zoon en een dochter, beiden slechthorend, en een spastische dochter. Anneke's zussen hielpen veel in huis, zelf verschoonde ze veel luiers. Tot haar stiefmoeder merkte dat Anneke goed kon leren en ze haar naar de hbs stuurde. Daar genoot Anneke, leergierig en slim als ze was. Ze werkte daarna enkele jaren op kantoor bij de Incassobank, Oliemaatschappij Gulf Oil en de Bijenkorf.

In 1953 trof het noodlot opnieuw het gezin, toen haar vader overleed, ook aan kanker. Anneke was 22 en ontmoette kort erna de vier jaar oudere zeeman Kees Urbanus, ook uit Delfshaven. Ze bezochten dezelfde gereformeerde kerk en Kees had haar al eerder opgemerkt. Hij schreef haar een brief om een ontmoeting te arrangeren.

Als de kinderen iets verkeerds deden, sloeg ze met de pollepel op hun billen, in de maat van de woorden die ze hun toebeet

En zo kwam het dat Anneke en Kees er regelmatig samen op uittrokken. Of eigenlijk niet echt samen, want haar jongere spastische zusje Joke moest geregeld mee.

Tijdens de twee jaar durende verlovingstijd verbleef Kees achttien maanden op de grote vaart. In 1955 traden ze in het huwelijk, Anneke had de hele bruiloft zelf geregeld. In hun eerste huwelijksjaar was Kees veel op zee, maar algauw werd hij eerste stuurman en kon aan de slag als loods in Vlissingen. Die verhuizing voelde als een ware emigratie.

Zuinigheid

Wat vond ze het jammer dat niemand op kraambezoek kwam bij de geboorte van dochter Els in 1956; voor de familie uit Rotterdam was Vlissingen een soort negorij. Ze kregen kort daarna twee zonen, Jan en Coen, en in 1967 volgde zoon Peter. Voor Anneke was van begin af aan glashelder wat haar te doen stond: haar gezin en het huishouden verzorgen. Dat deed ze met verve en plezier. Zuinigheid was haar tweede natuur; flessenlikker en uitdruipstandaard lagen altijd klaar. En kleren werden standaard versteld.

Anneke op haar huwelijksdag in 1955 © XXX

Kees was vaak langere tijd op zee en dan zwaaide Anneke thuis de scepter, of liever gezegd de pollepel. Ze voedde het viertal streng op. Tafelmanieren, met twee woorden spreken en altijd u zeggen waren belangrijk. Als de kinderen iets verkeerds deden, zoals over de grond kruipen met hun schoenen aan, sloeg ze met de pollepel op hun billen, in de maat van de woorden die ze hun toebeet. Toen de kinderen in de puberteit kwamen, riepen ze opstandig: "Ma, volgens mij bent u een lettergreep vergeten."

Toch kon er ook veel. Anneke deed vaak spelletjes, zong altijd en nam de kinderen en legio vriendjes mee naar het strand. Ook kwamen jarenlang jongens van het nabijgelegen zeevaartinternaat bij hen thuis voor een gezellige middag. Al schrok ze zich wild toen ze op een dag haar dochter zag zoenen met een van die internaatjongens - met wie Els later overigens trouwde. Wat dat betreft had Anneke een naïeve, goedgelovige blik op de wereld. Ze vroeg gerust aan zoon Peter, een fervente kroegbezoeker, hoe lang hij nou over dat ene biertje deed op zo'n avond. Dan kon Kees vanachter zijn krant de lach niet inhouden. En zo hielden haar zoons, die behoorlijk wat grenzen opzochten in hun jonge jaren, haar vaak voor het lapje.

Anneke was te onrustig om thuis te zitten en surfte mooi mee op de tweede feministische golf

Anneke zag altijd het goede in de mens en sprak over niemand kwaad. Dat kwam voort uit haar geloof; voor haar o zo belangrijk. Ze was actief als ouderling en genoot van elke kerkdienst, ze straalde altijd als ze naar binnen liep. Brood kocht ze bij de gereformeerde bakker en ze had veel vriendinnen van de kerk. Toch was haar geloof niet in beton gegoten. Want hoewel ze stevig protesteerde toen zoon Coen een oorbel nam (zo zou hij niet ongeschonden aan het laatste oordeel verschijnen), zelf bleek ze later een donorcodicil te hebben. Ook Anneke groeide mee met de tijd.

Emancipatie

Toen de oudsten uit huis waren en Peter de tienerleeftijd had, ging er een nieuwe wereld voor haar open. Anneke was te onrustig om thuis te zitten en surfte mooi mee op de tweede feministische golf. Ze haalde haar zwemdiploma, ging op vos-cursus (vrouwen oriënteren zich op de samenleving), deed mee aan de Dwaze Moeders-protesten, was lid van de provinciale emancipatiecommissie en werd voorzitter van de Zeeuwse gereformeerde vrouwenverenigingen. Ze genoot van het contact met gelijkgestemden. Later werkte ze nog jaren in de plaatselijke Wereldwinkel en begeleidde diverse ouderenreizen naar Oostenrijk en Italië, Kees ging nooit mee.

Anneke had echt haar eigen leven, dus toen Kees vervroegd met pensioen ging, zocht hij zijn eigen beslommeringen. Zo bleef alles in harmonie. Een moeilijke tijd was de periode dat haar twee zussen Lenie en Corrie kort na elkaar aan kanker stierven. En in 2003 werd ze zelf getroffen door een beroerte. Haar kinderen keken ervan op toen ze die eerste dag na haar hersenbloeding ineens plat Rotterdams sprak, daarna kwam dat niet meer terug. Vijf weken lag ze in het ziekenhuis en de jaren erna bleef ze lichamelijke klachten houden. Fietsen ging niet meer, maar ze maakte jarenlang haar dagelijkse wandelrondes met haar rollator. Helaas kwam ze veelvuldig te vallen.

Anneke vorig jaar bij de bruiloft van een kleinzoon © XXX

In de jaren daarna stierven ook haar andere zussen To en Hilde en haar broer Leen. Maar ondanks haar verdriet en lichamelijke tegenslagen, bleef ze genieten. Niemand hoorde haar ooit klagen. Ze nam alles zoals het kwam. Ze maakte graag uitstapjes, genoot van haar zeven kleinkinderen en eenmaal thuis las ze urenlang Trouw en de PZC; ze knipte voor de hele familie artikelen uit. Niets bleef ongelezen, desnoods las ze de krant een maand later.

Vorig jaar ging ze ineens achteruit, dat zei ze zelf ook. Eten ging moeizaam, ze kon gerust een half uur doen over een boterham. In december vierde ze nog haar 86-jarige verjaardag en later die maand de 90-jarige verjaardag van Kees, een gezellige avond in een visrestaurant in de buurt. Op 18 januari viel ze opnieuw in huis, ze keek nog wat tv en ging slapen. De volgende morgen raakte ze buiten bewustzijn. Kees vond haar zo in de ochtend. Enkele dagen waakte de familie bij haar in het ziekenhuis. In de vroege ochtend van 22 januari sliep Anneke Urbanus rustig in.

Anna-Maria Urbanus-Burger werd geboren op 3 december 1931 in Rotterdam. Ze overleed op 22 januari 2018 in Goes.

In Naschrift beschrijft Trouw het leven van onlangs overleden bekende of heel gewone mensen. Lees hier meer naschriften.

Een tip voor Naschrift? Mail naar naschrift@trouw.nl


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Als de kinderen iets verkeerds deden, sloeg ze met de pollepel op hun billen, in de maat van de woorden die ze hun toebeet

Anneke was te onrustig om thuis te zitten en surfte mooi mee op de tweede feministische golf