Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Angst voor verongelijkte achterban helpt niet in de formatie

Home

Lex Oomkes

Lex Oomkes © Maartje Geels
Column

Als toekomstige verkiezingen en mogelijk verongelijkte achterbannen zo'n prominente rol spelen in de afwegingen van leiders van politieke partijen, dan wordt het moeilijk formeren. 

Al in 1994 had informateur Herman Tjeenk Willink er last van. "Velen voelen de spanning tussen het beleid dat wordt bepleit en de electorale gevolgen die wordt gevreesd; de spanning tussen beeldvorming, wenselijkheid, werkelijkheid en maakbaarheid. Die spanning kan echter alleen worden weggenomen door een homogeen kabinet dat communiceert met de samenleving en dat duidelijke keuzen maakt", citeerde Tjeenk Willink vorige week zichzelf uit het eindverslag dat hij destijds schreef als informateur.

Lees verder na de advertentie

Kiezen wordt afrekenen

Dat was 1994. Toen de grote volkspartijen van de kiezer ook al op hun falie kregen, maar toch nog altijd gedrieën meer dan honderd Kamerzetels bezetten. Inmiddels is dat aantal geslonken tot net iets meer dan zestig. Tel daarbij op, dat sindsdien een nieuwe politieke natuurwet is opgekomen die inhoudt dat regeren vrijwel zeker verlies oplevert bij de volgende verkiezingen en het is duidelijk dat je beklagenswaardig bent als je aan de 'beurt' bent om te regeren. In de woorden van Tjeenk Willink: Kiezen wordt afrekenen.

Het is de taak van Tjeenk Willink partijen over deze koudwatervrees heen te krijgen. Daarbij vraagt hij echter het bijna onmogelijke. Het is meer dan alleen kinderachtig gesteggel dat Klaver deed besluiten er een punt achter te zetten (die deze week overigens heel goed een komma kan blijken te zijn geweest). Er is een reëel en fundamenteel verschil van mening met CDA en VVD over de asielproblematiek, net als de visie van D66 en de ChristenUnie over medisch-ethische vraagstukken elkaar echt uitsluiten.

Den Haag zal Diederik Samsom nog eens enorm gaan missen

Dat formaties daarop breken, is geen bewijs van de flauwe spelletjes die in politiek Den Haag gespeeld worden, maar bewijs van de door politici reëel gevoelde zorg dat de kiezers, hun kiezers, een eventueel compromis niet zullen begrijpen en dat elke beweging in de richting van de ander de crisis in eigen kring slechts zal vergroten.

Luchtfietserij

Zo wordt in het land dat het politiek compromis bijkans uitvond het maken van deals een grote last voor de politici. Aan de ene kant is er het ongeduld over al die Haagse spelletjes en aan de andere kant is er de aversie voor elke millimeter die de eigen partij weggeeft aan mogelijke coalitiepartners.

De enige oplossing voor dit dilemma is een kabinet met een veel lossere band met het parlement, een regeerakkoord op echt alleen de allergrootste hoofdlijnen rond bijvoorbeeld het financieel beleid. Voor het overige zou een dergelijk kabinet zijn best moeten doen om meerderheden in de Kamer te vinden.

De wens is vroom, maar de praktijk maakt zo'n kabinet tot luchtfietserij. Gert-Jan Segers stelde bijvoorbeeld al tijdens de verkiezingscampagne dat een regeling rond voltooid leven geen vrije kwestie zal worden, mocht zijn partij in een coalitie participeren. Segers wil deze zaak beklinken via het enige machtsmiddel dat hem daarvoor ter beschikking staat: het dreigement niet mee te doen. En dan is Segers een soort politieke erfgenaam van Gert Schutte, de laatste fractievoorzitter van het GPV, een van de partijen waar de ChristenUnie uit voortkomt, en een overtuigd dualist.

Er is maar één weg en dat is de weg van het compromis. Het is daarom dat we Diederik Samsom nog eens enorm zullen gaan missen. Te vroeg bij het vuil gezet en ten onrecht verguisd. Dat zijn partij nog maar negen zetels bezet in de Tweede Kamer is geen bewijs voor de politieke onbekwaamheid van Samsom.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Den Haag zal Diederik Samsom nog eens enorm gaan missen