Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Amnesty verzet zich alsnog tegen vrouwenbesnijdenis

Home

BARBARA BERGER

AMSTERDAM - Het heeft even geduurd, maar ook Amnesty International lijkt nu te beseffen dat de gewelddadige besnijdenis van ruim twee miljoen meisjes per jaar geen - cultureel bepaald - privéprobleem is maar een schending van elementaire mensenrechten.

Het meisje is net tien jaar oud. “Ze brachten me in een donkere kamer, mijn ogen verbonden. Ik werd volledig uitgekleed, en moest op mijn rug gaan liggen. Twee sterke vrouwen hielden mijn benen vast, een andere zat op mijn borstkas. Ze duwden een doek in mijn mond zodat ik niet kon schreeuwen. Toen werd ik geschoren. Ik vocht terug toen het begon. De pijn was verschrikkelijk en ondraaglijk. Tijdens het gevecht liep ik diepe snijwonden op...ik werd besneden met een bot zakmes.”

Dat dit verhaal van de verminking van Hannah Koroma uit Sierra Leone gisteren in Amsterdam werd verteld door de Engelse Angela Robson van Amnesty International, is bijzonder. Ze gaf zelf aan dat de angst voor 'cultureel imperialisme' de mensenrechtenorganisatie heel lang heeft weerhouden om vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes aan de kaak te stellen.

Daarnaast richtte Amnesty zich lange tijd vooral op de strijd tegen regeringen die internationale afspraken niet nakwamen. En geweld tegen vrouwen kwam tot kort geleden niet voor in internationale verdragen: immers, hoewel 'marteling' al vijftig jaar geleden in het internationaal recht werd aangepakt, bleef 'geweld tegen vrouwen' tot begin jaren negentig gereduceerd tot een privé-probleem. Toen pas slaagde de internationale vrouwenbeweging erin, geweld tegen vrouwen in combinatie met haar ondergeschikte sociale, politieke en economische positie expliciet als 'schending van mensenrechten' opgenomen te krijgen in VN-verdragen.

Maar Amnesty bleef het onderwerp moeilijk vinden: zo greep de organisatie bijvoorbeeld twee jaar geleden de wereldvrouwenconferentie in Peking gretig aan om niét de onderdrukking van vrouwen, maar vooral de mensenrechten in China aan de kaak te stellen.

Maar dit lijkt verleden tijd. Volgens Robson staan vrouwen nu wél op de agenda van Amnesty: de organisatie heeft een tien-punten-actieplan geschreven waarin regeringen worden opgeroepen om internationale verdragen en afspraken die voor vrouwenrechten belangrijk zijn te respecteren - en de besnijdenis van vrouwen in hun land uit te roeien.

Amnesty waarschuwt daarbij zelfs voor de recente 'medicalisering' van besnijdenis: volgens Robson is het een gevaar dat landen - zoals reeds gebeurd is in Soedan en Egypte - besnijdenis niet willen uitroeien maar in plaats daarvan nu propageren dat het maar door een arts moet worden gedaan. Robson gaf eerlijk aan dat Amnesty voordat zij de vrouwenstrijd kan steunen “traditionele strategieën moet overdenken, zich meer moet aansluiten bij maatschappelijke groepen en zich niet alleen op regeringen kan richten.”

Robson sprak gisteren op een congres over 'reproductieve en seksuele rechten van vrouwen' waarmee de World Population Foundation in het Tropeninstituut haar tienjarig bestaan vierde. Vrouwen die zich in verschillende landen inzetten voor de versterking van de posities van vrouwen, reageerden enthousiast en zelfs een beetje verbaasd op het verhaal van Robson. 'Mooie woorden, en nu de daden' was de teneur in de zaal. “Ik ben blij te horen dat Amnesty ons werk steunt”, aldus Kalimi Mworia uit Nairobi, die de Keniaase regering adviseert over vrouwenrechten op het terrein van gezondheid en gezinsplanning. “Het probleem begint al bij de taal”, aldus Mworia. “In de Keniase wet wordt verkrachting omschreven als tegen de wil van een vrouw 'penetratie van de penis in de vagina'. Alle andere vormen van verkrachting, bijvoorbeeld anaal of met objecten in de vagina, valt daarbuiten. Ook kan een gehuwde vrouw geen aangifte doen. Verkrachting wordt voor de rechtbank alleen veroordeeld als een overtreding van de moraal, niet als een crimineel delict.”

Haar werk is ook gericht op bewustwording van de kwetsbare posities van vrouwen in de samenleving. “Mannen 'kopen' vrouwen door middel van een bruidschat. Ze denken dat ze dan alle recht hebben om over het lichaam en het werk van de vrouw te beschikken, ze hebben er immers voor betaald. Wij proberen mannen èn vrouwen bewust te maken dat een vrouw geen bezit, maar een mens is met eigen rechten.”

Deel dit artikel