Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Amerika door een rechtse bril

Home

Bas den Hond

© ANP

Een op de vier Amerikanen is nog steeds dik tevreden met Donald Trump. De kritiek op hem in de traditionele media overtuigt hen niet, bereikt hen zelfs nauwelijks. Wat lezen en zien ze wel? Correspondent Bas den Hond nam een dag lang alleen rechtse media tot zich.

Die kaarten waarop ze laten zien waar een orkaan naar onderweg is, daar zit een luchtje aan. "Als ze in de richting van de VS gaan, dan zul je altijd zien dat de route over een grote stad gaat." En dan krijg je, zo verzekert Rush Limbaugh, de populairste rechtse radioprater van Amerika, precies wat de bedoeling is: paniek. "Dan kunnen ze betogen dat die dingen groter worden, en vaker komen, dat het erger wordt. Allemaal vanwege de klimaatverandering. Het houdt nooit op."

Lees verder na de advertentie
De meest gedeelde artikelen zijn niet zozeer fake news, maar eerder desinformatie

Onderzoekers Harvard Universiteit

Het is dinsdag 5 september. Een redelijk gewone dag in Amerika. Er is weer een orkaan op komst, dit keer Irma, die mogelijk Florida zal raken (maar eerst, een dag later al, Sint-Maarten zal verwoesten). President Donald Trump zal, bij monde van zijn minister van justitie Jeff Sessions, bekendmaken dat 'Dreamers', illegale immigranten die als kind het land binnenkwamen, niet meer gedoogd zullen worden. Nieuwszenders en nieuwssites krijgen, om de verkoop te stimuleren, weer een stukje van de campagne-memoires van Hillary Clinton toegestopt.

We weten hoe het afliep 

Een week later weten we redelijk hoe het allemaal afliep: Irma kwam aan land aan de westkust van Florida als categorie 3-orkaan, liet de stroom uitvallen bij 15 miljoen mensen en veroorzaakte zo'n 50 miljard dollar schade.

Het lot van de Dreamers ligt het komende halfjaar in handen van het Congres. En in het boek van Hillary Clinton konden we deze week lezen dat het geen pretje is als miljoenen mensen een hekel aan je hebben.

Maar dat zijn de feiten. En daar ging het Rush Limbaugh vorige week niet om. Die respecteerde hij pas twee dagen later, toen hij zijn studio in Palm Beach, ten noorden van Miami, liet voor wat hij was en veiliger oorden opzocht.

Bejaarde techniek

In rechts medialand is Limbaugh een oudje. Zijn radioprogramma, waarin hij zijn mening geeft over alle denkbare onderwerpen, begon hij in 1984. Hij is de meest beluisterde van een hele generatie conservatieve radiomakers die toen kon opkomen, omdat de overheid niet langer neutraliteit van de omroepen eiste, en omdat muziekprogramma's verdwenen van de middengolfzenders, naar de FM. Het is bejaarde techniek, voor een nu bejaard publiek.

Maar ook in die beginjaren klonk uit de luidspreker van de autoradio de boodschap die je nu hoort als je een video streamt van de rechtse website Breitbart: de gewone, de 'mainstream'-media zijn niet te vertrouwen. Het is een logische boodschap, schrijven vier onderzoekers van de Harvard-universiteit en het MIT op de website Columbia Journalism Review. Ze onderzochten het ecosysteem van rechtse informatiebronnen dat de afgelopen decennia in Amerika is ontstaan: talk radio, tv-zender Fox News (1996), website Breitbart (2007). Welke verhalen brengen die, en welke verhalen worden door wie gedeeld via Facebook en Twitter? Ze concluderen: 'De meest gedeelde artikelen zijn niet zozeer fake news, in de zin van compleet verzonnen onwaarheden, maar eerder desinformatie: een doelbewust uit ware of deels ware stukjes informatie opgebouwde boodschap die, in de kern, misleidend is.' En dat dan afgegrendeld met de verzekering dat de media die aan die boodschap morrelen, zelf niet deugen.

Vrolijk en kwaad 

"Welkom bij 'Fox and Friends'!" Het is half acht en het ochtendprogramma van Fox News, gepresenteerd door drie mensen op een gezellige bank, heeft iets om je vrolijk over te maken en iets om je kwaad over te maken. Vrolijk: de stelling van Hillary Clinton dat Bernie Sanders mede schuld heeft aan haar verlies. Sanders, de Russen, FBI-directeur Comey, iedereen behalve zijzelf. Kwaad: is de docent van je kinderen misschien Antifa? Aanleiding is een video waarop een lerares een rechtse demonstrant stompt. Julie Gunlock, van het conservatieve Independent Women's Forum: "Die moet onze kinderen leren hoe ons politieke systeem werkt? Ze moet een cursus woedebeheersing volgen. Het is een groot probleem als mensen politiek op school brengen: dan gaan ze praten over klimaatverandering en verkiezingen."

Voor elk droevig verhaal over Dreamers kan ik je een droevig verhaal vertellen over een Amerikaans burger die geen werk kan krijgen

Talkshowhost Laura Ingraham, gast in het programma 'Fox and Friends'

Steve Doocy (links) en Ainsley Earhardt presenteren samen met Brian Kilmeade het ochtendprogramma 'Fox and Friends' vanuit New York. © Hollandse Hoogte / The New York Times Syndication

Er is in de rechtse media veel aandacht voor Antifa, een verschijnsel dat zo kort geleden uit Europa overwaaide dat de presentatoren nog worstelen met de vraag of de klemtoon op 'An' of op 'ti' valt. De activisten worden gezien als linkse fascisten. Dat ondersteunt de stelling van Donald Trump dat bij de demonstraties in Charlottesville, waarbij een anti-fascistische demonstrante het leven verloor 'vele kanten' fout zaten.

Van Fox and Friends is bekend dat Trump zelf het niet vaak overslaat. En dus spreekt gast Laura Ingraham, die ook een praatshow op de radio heeft, de president rechtstreeks moed in. Het gaat over de Dreamers, over wie op dat moment het officiële besluit nog moet komen. "Amerikanen zijn ook dromers", zegt Ingraham. "Ze dromen over politici die doen wat ze beloven. Het gaat hier niet om kinderen, het gaat om werkvergunningen van mensen tot wel 36 jaar oud. En voor elk droevig verhaal kan ik je een droevig verhaal vertellen over een Amerikaans burger die geen werk kan krijgen. Ik weet dat hij naar dit programma kijkt, ik wil hem zeggen: vergeet niet hoe je het presidentschap won."

Website Breitbart heeft een jubelende kop die Trump prijst: Droomsloper!

Die opmerking over Dreamers van 36 jaar hoor je even later ook van Republikeinse congresleden, wanneer Fox News live naar de persconferentie van minister van justitie Jeff Sessions is overgeschakeld. Die maakt bekend dat de DACA-regeling, waarmee president Barack Obama een kleine 800.000 mensen de mogelijkheid gaf te studeren of te werken, wordt stopgezet. Niemand moet denken dat het kinderen zijn, krijg je steeds weer te horen, ze zijn gemiddeld 23 jaar oud. Dat is natuurlijk geen toeval. Het Witte Huis verspreid in zo'n geval een lijst met talking points, argumenten om een besluit te verdedigen, onder bevriende politici en commentatoren. Minder subtiel is de website Breitbart. Die opent met een jubelende kop die Trump prijst: 'Droomsloper!'

Platform voor altright

Breitbart werd opgericht door Andrew Breitbart, een conservatieve activist. Toen die in 2012 overleed, werd de site voortgezet onder leiding van Steve Bannon. Die leidt hem nog steeds, na een onderbreking waarin hij campagneleider was van kandidaat Donald Trump en adviseur van president Donald Trump. Onder hem werd Breitbart een 'platform voor alt-right' en een spreekbuis voor de harde kern van Trumps aanhang in de Republikeinse partij. Die groep vindt op dinsdag 5 september op de site onder andere het nieuws dat een uitgever van rechtse boeken, Regnery, niet langer mee wil werken aan de toonaangevende New York Times-bestsellerlijst. Volgens de uitgeverij, die ook boeken in het fonds heeft van Breitbart-auteurs, worden werken die de linkse krant niet aanstaan stelselmatig te laag op de lijst gezet.

Breitbart is van de rechtse websites verreweg het invloedrijkst, maar heeft gezelschap van andere. De Daily Caller bijvoorbeeld. Die neemt toevallig ook al de New York Times op de korrel. De krant heeft een artikel van 1300 woorden gepubliceerd over het corruptie-proces tegen senator Bob Menendez - en daarbij (tot het begon op te vallen) niet vermeld dat het hier om een Democraat gaat.

Gretig gedeeld en rondgetwitterd 

Dat soort verhalen wordt gretig gedeeld en rondgetwitterd, ontdekten de onderzoekers van Harvard en MIT. En de lezers doen dat op een andere manier dan die van linksere media. Als je kijkt wie er verhalen uit Breitbart delen via Facebook of Twitter en dan turft uit welke andere bronnen diezelfde mensen ook verhalen delen, dan stel je vast dat die combinaties van bronnen een rechts eilandenrijk vormen, met maar weinig verbindingen met de algemene media. Degenen die linkse media raadplegen doen het anders: de archipel van linkse websites is stevig verbonden met bijvoorbeeld de grote kranten. 'Er is een rechts media-netwerk ontstaan met Breitbart als anker, als een afgescheiden, geïsoleerd mediasysteem, met sociale media als ruggengraat', schrijven de onderzoekers.

Donald Trump is al jaren gretig lezer van die rechtse berichten. Weliswaar gebruikt hij geen computer, maar hij liet artikelen afdrukken. Toen hij president werd, wisten medewerkers hem vaak te sturen door de juiste artikelen op zijn bureau te leggen. Onder zijn nieuwe stafchef John Kelly is dat afgelopen. Die bewaakt streng wat voor informatie de president krijgt. Officiële rapporten natuurlijk, en artikelen uit de media die Kelly relevant en correct vindt, verdringen de artikelen waar Trump voorheen graag opgewonden over mocht twitteren. De New York Times meldde deze maand dat Trump klagelijk vroeg wat er toch met Breitbart en de Daily Caller gebeurd was.

Trumps kijkgedrag 

Waar Kelly geen invloed op heeft, is Trumps kijkgedrag. Hij volgt 's avonds en 's ochtends fanatiek de politieke discussies op de nieuwszenders, zo vertellen medewerkers. Als zijn werk voor een onderbreking zorgt, neemt hij de programma's op. In de avond van dinsdag 5 september is dat vermoedelijk de oorzaak van deze onverwachte tweet van Trump over de Dreamers: 'Het Congres heeft nu 6 maanden om DACA te legaliseren (iets wat de regering-Obama niet voor elkaar kreeg, red.). Als het ze niet lukt, bekijk ik deze zaak opnieuw!' Dat kan alleen maar betekenen dat Trump de Dreamers hoe dan ook in het land wil laten blijven - daarmee net zo hard zijn bevoegdheden overschrijdend als Obama het volgens rechts Amerika deed. En dat het besluit dat hij Jeff Sessions liet presenteren, niets anders dan bluf is. "Het tijdstip van de tweet, 20.38, doet sterk vermoeden dat hij tv aan het kijken was", concludeert mediacolumnist Jack Shafer van website 'Politico'. Waarmee Trump 'de eerste president is in de geschiedenis van de VS die ertoe verleid werd zijn eigen beleid te ondermijnen door negatieve tv-verslaggeving'.

Trump moet iets hebben gedaan wat zijn aanhangers zelden doen: hij moet naar CNN hebben gekeken

Trump moet dan iets hebben gedaan wat volgens de onderzoekers van Harvard en MIT zijn eigen aanhangers zelden doen: hij moet naar CNN hebben gekeken, of heel misschien naar MSNBC, de linkse tegenhanger van Fox News. Want de avondpresentatoren van Fox, ingehuurd en populair vanwege hun onversneden meningen, vinden het feit dat honderdduizenden mensen nu in grote onzekerheid zitten, geen probleem.

Rond de tijd dat Trump zijn tweet stuurde, was het de beurt van Tucker Carlson. En het is duidelijk dat de oprichter van de Daily Caller er weleens niet in zou kunnen meegaan als Trump over een halfjaar de Dreamers alsnog laat blijven: "De hoogopgeleide klasse werd vandaag compleet hysterisch, en las ons de les over het racisme van de gewone mensen in dit land. Maar als je weigert om je grenzen te bewaken, dan zeg je dat je land niet van het volk is, maar van de hele wereld."

Lees meer over het presidentschap van Donald Trump



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
De meest gedeelde artikelen zijn niet zozeer fake news, maar eerder desinformatie

Onderzoekers Harvard Universiteit

Voor elk droevig verhaal over Dreamers kan ik je een droevig verhaal vertellen over een Amerikaans burger die geen werk kan krijgen

Talkshowhost Laura Ingraham, gast in het programma 'Fox and Friends'

Website Breitbart heeft een jubelende kop die Trump prijst: Droomsloper!

Trump moet iets hebben gedaan wat zijn aanhangers zelden doen: hij moet naar CNN hebben gekeken