Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Als een ’dorpsoudste’ zocht hij altijd naar pragmatische oplossingen

Home

Ivo Barends

Rechtbankpresident Ben Asscher gaf de rechtspraak een menselijk gezicht. Zijn vonnissen waren spraakmakend en vooruitstrevend.

Tweeënhalve maand zat hij tijdens de oorlog gevangen in kamp Westerbork. ’Slechts’ tweeënhalve maand, vond Ben Asscher zelf. Toch ontstond daar de motivatie voor het werk dat hij uiteindelijk ging doen: onrecht bestrijden. Zijn gevangenschap had ook grote invloed op de manier waarop hij zijn werk deed: mensen opsluiten, daar kwam weinig goeds van, vond rechter Asscher. En rechtszaken rond racisme, die deed hij niet. Om de schijn van partijdigheid te vermijden.

Benjamin Jacques Asscher (1925, Haarlem) ging na zijn rechtenstudie in Leiden eerst de advocatuur in voordat hij in 1968 rechter werd in Arnhem. Zijn grote faam verwierf hij als president van de Amsterdamse rechtbank, tussen 1983 en 1993. Het waren de jaren van de grote krakersrellen, en Asscher wist keer op keer tot oplossingen te komen die voor alle partijen min of meer aanvaardbaar waren. De krakers (Asscher had een zwak voor actiegroepen en sociale advocatuur) voelden zich serieus genomen door de rechtbankpresident en de huiseigenaren stemden (zij het veelal knarsetandend) met zijn vonnissen in.

Asscher gaf de rechtspraak een menselijk gezicht, hij toonde betrokkenheid en schuwde emoties niet. Jarenlang was hij beeldbepalend voor de Amsterdamse rechtbank.

Het kort geding was zijn favoriete procedure, vanwege de snelheid en de effectiviteit ervan. Onder Asschers bewind werd deze verkorte procesvorm steeds belangrijker in de Amsterdamse rechtbank. Als een ’dorpsoudste’ hoorde hij de partijen aan en zocht hij naar een pragmatische oplossing. Het liefst zag hij dat de kiftende partijen er op eigen kracht uitkwamen.

Niet zelden waren Asschers vonnissen eigenzinnig, spraakmakend en vooruitstrevend. Zo verplichtte hij voor het eerst een verkrachter een Aids-test te ondergaan, zodat het slachtoffer wist of ze besmet kon zijn. Ook beroemd werden zijn straat- en contactverboden, in die tijd een vernieuwende sanctie.

Met het strafrecht had Asscher niet veel op. Hij twijfelde openlijk aan het nut van gevangenisstraf en beklaagde zich over de geringe aandacht en waardering vanuit politiek en media voor het civiele recht, dat volgens hem veel belangrijker en nuttiger voor de samenleving was.

Asscher stond ook bekend als mediarechter. Omdat veel kranten en omroepen zetelen in het arrondissement Amsterdam, kreeg hij vaak zaken onder zijn hamer waarbij een journalist aangeklaagd werd. En hoewel hij regelmatig journalisten veroordeelde, genoot de rechtbankpresident grote waardering bij de pers.

Asscher was ook geestelijk vader van de ’persrechter’, een rechter die uitleg geeft aan journalisten. Zelf had hij misschien ook wel journalist willen worden, vertelde hij na zijn pensioen. Ben Asscher werd 83 jaar.

Deel dit artikel