Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Als de crimineel verkast, mag de burgemeester zijn collega geen verhuiskaart sturen

Home

Edwin Kreulen

Cocaïnevangst in de Rotterdamse Waalhaven. © ANP Handouts

De Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb hekelt de privacywetgeving waarachter ‘ondermijnende’ criminelen zich volgens hem kunnen verschuilen. Gaan die wetten inderdaad te ver?

De gemeente Rotterdam publiceerde donderdag een weinig vrolijk makende jaarreportage over veiligheid in de stad. Criminelen doen steeds vaker een poging om door te dringen in de legale ‘bovenwereld’. Dat varieert van misbruik van huurwoningen tot omkoping in de haven. Dit jaar werden al vier douaniers opgepakt die mogelijk tegen betaling drugshandelaren hielpen. Er is grote behoefte aan douanepersoneel, maar de gemeente vreest dat criminele organisaties ‘kandidaten’ leveren voor vacatures. Vorig jaar werd een record van 19.000 kilo cocaïne onderschept.

Lees verder na de advertentie
‘Ik weet iets en het is waarschijnlijk handig dat jullie dat ook weten’, dat is meestal niet toegestaan

Toine Spapens, hoogleraar criminologie

Te beperkt

Burgemeester Aboutaleb wil meer middelen voor de strijd tegen deze zogenoemde ‘ondermijning’, maar hij wijst ook op privacywetten zoals de AVG. Hij geeft als voorbeeld de crimineel die hij ziet verhuizen naar een andere gemeente: hij mag dan zijn collega aldaar niet inlichten.

De AVG is vorig jaar ingegaan en verschilt op dit punt niet heel wezenlijk van eerdere wetten: zo maar persoonsgegevens uitwisselen, dat mag vaak niet en er staat een boete op. Het heeft er wel alle schijn van dat veel organisaties, ook de ambtenaren van Aboutaleb, alerter zijn geworden door de ruime publiciteit over de nieuwe wet.

Helemaal krachteloos zijn burgemeesters niet. “Bij een verdenking is er heel veel mogelijk aan uitwisseling”, zegt hoogleraar criminologie Toine Spapens van de Universiteit Tilburg. Via de tien bestaande regionale samenwerkingsverbanden kunnen gemeenten, politie en openbaar ministerie per zaak informatie delen over mensen die zich met ondermijning bezighouden.

Onderbuikgevoel

Is er wel een onderbuikgevoel maar geen verdenking, dan is het een ander verhaal. “Zoals dat heet ‘pro-actief’ een andere instantie informeren: ‘Ik weet iets en het is waarschijnlijk handig dat jullie dat ook weten’, dat is meestal niet toegestaan”, aldus Spapens. Die regels zijn er niet voor niets: er is immers ook het gevaar dat onschuldige burgers op deze manier ‘gebrandmerkt worden’. Spapens: “Ik zie dat ook niet snel verruimd worden.” 

Spapens deelt wel de zorg van Aboutaleb dat een burgemeester soms harde informatie niet met collega’s mag delen. “Er zit een rare kronkel in de wet.” Dat is de zogeheten wet-Bibob. Die geeft gemeenten de mogelijkheid vergunningen te weigeren. Als iemand bijvoorbeeld een café wil openen kan de gemeente de aanvraag weigeren als aannemelijk wordt dat het vooral om illegale plannen gaat. “Over de uitkomst van die procedure mag je een andere burgemeester niet inlichten”, zegt Spapens. “Daardoor begint zo’n procedure in de nieuwe gemeente opnieuw.” Soms bellen criminelen onder valse naam een gemeente met de vraag of die Bibob toepast - dat is niet verplicht. Is het antwoord ‘ja’, dan shopt men direct verder.

Spapens werkte mee aan een rapport over de criminaliteitsbestrijding in Brabant waarin al werd geadviseerd deze rigide privacymaatregel in te trekken. Het kabinet werkt op dit moment aan wijzigingen van onder meer de wet-Bibob.

Lees ook:

Privacyregels geven criminelen vrij spel op woningmarkt

Criminelen die voor duizenden euro’s sociale huurwoningen onderverhuren. Zogeheten spookwoningen die gesloten worden vanwege drugshandel. En corporatiewoningen die als vakantieovernachting te vinden zijn op de site van Airbnb. Makelaars en de gemeente Tilburg ondernemen actie.

De aanpak van ondermijning kan niet zonder aanpak van de drugshandel.

De commentator van Trouw  noemde het vorig jaar hartverwarmend dat een grote groep Haarlemmers opkwam voor de eigen burgemeester. Die kon na bedreigingen alleen nog maar zwaarbeveiligd over straat gaan.

Deel dit artikel

‘Ik weet iets en het is waarschijnlijk handig dat jullie dat ook weten’, dat is meestal niet toegestaan

Toine Spapens, hoogleraar criminologie