Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Alleen haar ogen werden wat slechter op haar 115de

Home

Jet Salomons

Hendrikje van Andel-Schipper. Foto © ANP

Het innerlijke recept om gezond oud te worden, in plaats van vergeetachtig of met een zwak hart. Dat geheim moet het genoom van de Nederlandse Hendrikje van Andel-Schipper onthullen. Zij overleed in 2005 op 115-jarige leeftijd. Klinisch geneticus Henne Holstege ontrafelde haar volledige DNA. Binnenkort is het op internet te doorzoeken.

"Het DNA van Van Andel is heel bijzonder", zegt Holstege, verbonden aan het VU Medisch Centrum in Amsterdam. Van Andel had op hoge leeftijd helemaal geen last van aderverkalking, een kwaal waar veel andere ouderen wel aan lijden. Na haar overlijden bleken haar hersenen bovendien geen tekenen van dementie te vertonen. "Bij leven heeft zij psychologische testen ondergaan, waarin is vastgesteld dat ze ook nog zo scherp was als een 60-jarige", zegt Holstege.

Ook familieleden van Van Andel werden veel ouder dan gemiddeld, wat een genetische basis des te waarschijnlijker maakt. Welke genen van Van Andel haar zo'n sterk gestel gaven, wordt nog een heel karwei om uit te pluizen. Want ook omgevingsfactoren, zoals de leefstijl, spelen een rol.

Genetici kunnen straks de digitale kopie van Van Andels DNA naast de genomen leggen die zij zelf onderzoeken, en kijken waar de verschillen zitten. "Op die manier kun je onderdelen uit het DNA vissen die verband houden met gezond oud worden of juist niet", zegt Holstege. "Stel dat uit het vergelijkende onderzoek blijkt dat gen A je beschermt tegen hart- en vaatziekten. Als wij weten hoe dat gen werkt, kunnen we wellicht een manier vinden om die functie na te bootsen voor mensen die het gen missen."

Van Andel stelde bij leven haar lichaam ter beschikking aan de wetenschap. Op 112-jarige leeftijd belde ze op: of ze er nog wel interessant voor was? Hoogleraar neuro-anatomie Gert Holstege, de vader van geneticus Henne Holstege, had sinds die tijd contact met Van Andel. Na haar overlijden onderzocht hij haar hersenen. "Behalve met haar ogen, was er echt helemaal niks mis met haar", zegt hij. "We dachten altijd dat het onvermijdelijk was dat onze hersenen achteruitgaan als we ouder worden. Maar zij bewees dat je op 115 jarige leeftijd niet half dement hoeft te zijn."

Deel dit artikel