Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Al vijfentwintig jaar te laat op school, alles kwijt en steeds verliefd

Home

Sarah-Mie Luyckx

Chronisch verliefd, altijd te laat op school en overlopend van dierenliefde; sinds jaar en dag identificeren meisjes zich met Noortje, de roodharige heldin van het meisjesstripblad Tina. Het blad liet het 25-jarig jubileum van de creatie van tekenaar Jan Steeman en stripscenarist Patty Klein niet onopgemerkt voorbij gaan. Zo werd een speciale editie toegevoegd aan de reeks albums, waarvan er een half miljoen over de toonbank gingen.

Natuurlijk moest ook Noortje zelf in het jubileumnummer van Tina even in het zonnetje worden gezet. Maar hoe vier je het 25-jarig bestaan van een meisje dat maar niet ouder wordt dan hooguit 14 jaar? Patty Klein gaf er -om in Tina-jargon te blijven- een supermelige draai aan. De populaire puber krijgt voor de 25ste keer verkering en vindt dat vreemd genoeg aanleiding voor een feestje met 25 vrienden en evenzovele ballonnen, zakken chips en flessen cola.

Bij nader inzien betwijfelt Klein of Noortje Visser inderdaad voor de 25ste keer 'aan de man raakte'. In de maar liefst 1250 afleveringen die ze de afgelopen kwarteeuw bedacht, zullen ongetwijfeld heel wat meer verkeringen de revue hebben gepasseerd. Want ja, tienerverliefdheden zijn nou eenmaal een dankbare kapstok voor de doldwaze avonturen van een meisjesheldin.

Verder zijn Noortjes troeperige kamer, plus eeuwige en vaak verloren strijd om op tijd op school te komen dikwijls terugkerende ingrediënten. Ook viert met enige regelmaat haar intense dierenliefde hoogtij; een eigenschap die Klein -die ooit aan een biologiestudie begon om de Nederlandse Jane Goodall (die van de chimpansees) te worden- aan zichzelf ontleende.

Dat Patty Klein (54) zelf geen kinderen heeft, is een behoorlijke handicap voor iemand die zich wekelijks in een eigentijdse tiener moet verplaatsen, bekent ze. Daarom hoort ze dankbaar kids uit die haar pad kruisen; kroost van vrienden, verslaggeefsters van schoolkranten en de Noortje-adepten die en masse op de jaarlijkse Tina-dag afkomen. Maar ook Tina's probleemrubriek 'Ojee!' en de kinderpagina achterop de VPRO-gids bieden de mogelijkheid om bij te blijven.

Zodoende ging Noortje de afgelopen 25 jaar enigszins met haar tijd mee. Ze kust sinds een jaar of vier met haar vriendje. (Die ene aflevering niet meegerekend waarin ze zich opgeeft als model voor de EHBO-cursus mond-op-mond-beademing). Daarbij rommelt ze wat met een mobieltje, kruipt eens achter de computer en schaft zich een trendy aluminium-stepje aan; maar voor de rest bleef haar wereldje grotendeels bij het oude. ,,Ze is in navolging van de jeugd ook heel wat assertiever en bijdehanter geworden', zegt Klein. Die karakterontwikkeling dwarsboomde weliswaar de internationale carrière die uitgever VNU voor Noortje voor ogen had. ,,Voor veel landen is ze niet gedwee genoeg', weet Patty Klein. Maar of het anders wel wat was geworden? Stripbladen voor meisjes zijn in de wereld een zeldzaamheid.

Klein begon haar loopbaan bij 'Het grootste weekblad voor meisjes' in 1973, nadat de Marten Toonder Studio's -waar ze het vak van stripscenarist had geleerd- zich louter gingen toeleggen op de lucratievere tekenfilms. Voor Tina 'verstripte' ze onder andere Heidi en bedacht ze de avonturen van 'Vera van de Risico', een dochter van een binnenvaartschipper. ,,Voor die strip had ik me zo goed gedocumenteerd dat Schuttevaer, het weekblad voor de binnen- en zeevaart, hem plaatste', vertelt ze.

Minder succesvol was 'Fleurtje', een vrouwelijke variant op 'Guus Flater', nota bene getekend door Borgering, die met zijn tekenfilms twee Oscars in de wacht zou slepen. 'Fleurtje' was een karikaturaal stripfiguur, van wie de kop steevast groter is dan het lijf en de handen à la Donald Duck geen vijf maar vier vingers tellen. En daar houden meisjes dus niet van, ondervond Klein. Die willen zich met een personage kunnen identificeren. Malle types die als een dolle in de weer zijn, zijn aan hen niet besteed.

Deze wetenschap gebruikte Klein, toen ze besloot een nieuwe stripheldin voor Tina te bedenken om tekenaar Jan Steeman, die nagenoeg brodeloos was geworden door het verdwijnen van de bladen Pep en Sjors & Sjimmie, een handje te helpen. Zodoende werd Noortje Visser behoorlijk realistisch. Ze maakt deel uit van een gewoon gezin, woont in een rijtjeshuis en ziet er met haar knalrode haar en talrijke sproeten niet uit als een fotomodel. Maar aangezien Klein zelf een voorkeur heeft voor de karikaturale strip, moest Noortje wel humoristisch worden. Dus alles wat de prettig tegendraadse puber overkomt, is ietwat overtrokken. Als Noortje huilt, giert ze het uit. En als ze struikelt, maakt ze een snoekduik.

Noortje sloeg in als een bom. Ongeveer een jaar na haar 'geboorte' was ze nummer 1 bij de Tina-lezeressen en dat is ze sindsdien gebleven. En van de twaalf albums, waarvan het gros pas vanaf 1994 op de markt kwam, zijn er inmiddels een half miljoen verkocht.

Ere wie ere toekomt. Noortjes succes is uiteraard ook voor een groot deel te danken aan de realistische tekenstijl van -de momenteel in Spanje overwinterende- Jan Steeman, met wie Patty Klein sinds het begin van haar 34-jarige carrière samenwerkt.

De man die Noortje zo treffend visualiseert, heeft slechts één minpuntje, grinnikt Klein. Van hoe hij hun heldin hip moet kleden, heeft Steeman weinig kaas gegeten. Ooit putte hij daarom volop uit de Wehkamp-catalogus. Niet zonder gevolg. Op de Tina-redactie belandde een boze brief van de firma met het bevel niet langer de collecties klakkeloos te kopiëren. Sindsdien verschijnt Noortje soms weer op een feestje in een oertruttige overgooier. Maar dat lijkt haar populariteit niet te schaden. En misschien is het voor de broodnodige identificatie maar goed ook dat ze niet al te modieus is, denkt Klein.

Alleen Noortjes moeder moet eraan geloven. Per 1 januari ondergaat zij op dringend verzoek van de redactie een verjongingskuur. Dan verdwijnen haar rimpels als sneeuw voor de zon. Daarbij gaat ze in het vervolg wat eigentijdser gekleed.

En wordt het zo langzamerhand ook niet eens tijd dat mevrouw Visser de arbeidsmarkt betreedt? Patty Klein lijkt een beetje overdonderd. Dat Noortjes ouders er geen flitsende carrières op na houden -vader heeft een vage baan bij een onderbroekenfirma- is functioneel, riposteert ze. ,,Stripfiguren hebben in het algemeen geen ouders, omdat die de personages te veel inperken. Maar als ze er dan wel zijn, moeten ze zo onopvallend mogelijk zijn.'

Dat Noortjes moeder niet erg geëmancipeerd is, grijpt misschien weer terug op haar eigen bestaan, mijmert Klein. ,,Mijn moeder was pianiste en erg veel van huis. Mogelijk had ik er daarom behoefte aan om mevrouw Visser gezellig thuis te laten zitten. Maar wellicht is het nu inderdaad eens tijd dat ze aan de slag gaat.'

Deel dit artikel