Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Airconditioning betekende de doorbraak door Wim Schoutendorp

Home

WIM SCHOUTENDORP

“Dekbed- en bankstelvulling, de wasemkap boven het keukenfornuis en de air-conditioning van gebouwen zijn wellicht de bekendste toepassingen. Zeer hoge kwaliteitseisen worden er gesteld aan de luchtfilters in operatiekamers, chipsfabrieken en in de auto-industrie. Want als de lakstraat van een assemblagelijn niet geheel stofvrij is, heeft dat rampzalige gevolgen. Niet alleen wordt de laklaag minder glanzend; pluisjes en zandkorrels, zelfs de miniemste, kunnen ook het begin van roestvorming betekenen. Dat risico wil niemand meer lopen.”

Pieter Borkent is er niet weinig trots op. Zijn familiebedrijf Filtrair in Heerenveen wordt naast een grote Duitse concurrent door Volkswagen, Mercedes, GM, Ford, Toyota en Fiat en andere grote automerken erkend als de meest betrouwbare leverancier van synthetische filtervliezen ter wereld.

Wattendekentjes voor luchtfilters: het lijkt een onaandoenlijk product. Maar wereldwijd - van Europa, de VS en Japan tot Australië en Zuid-Amerika - zijn er liefst 630 fabrieken waar auto's worden geassembleerd. Die hebben elk vaak een tot zes spuitlijnen aan het werk, en de luchtfilters daarvan moeten regelmatig worden vervangen. Per lakstraat is er daarom jaarlijks pakweg 3000 vierkante meter filtervlies nodig. Dat is samen bijna 1,9 miljoen vierkante meter, rekent verkoopmanager Paul Borst voor.

Filtrair heeft in deze exclusieve markt al met al een enorme afzet. Liefst een kwart van zijn 42 miljoen gulden jaaromzet haalt het Friese bedrijf uit de internationale auto-industrie. Dit voorjaar sloot Borkent in China nog weer een joint-venture (samen met de Chinese overheid en Volkswagen-dochter Shanghai Dazhong Paintings) die de vanuit Nederland geïmporteerde filters op maat snijdt en last, en aan de lokale auto-industrie verkoopt. Inclusief andere toepassingsgebieden groeit de omzet in guldens met 5 tot 10 procent per jaar.

De geschiedenis hangt vaak van toeval aan elkaar. De nu behoorlijk succesvolle onderneming komt voort uit de 'NV Heerenveensche Veeren- en Kapokfabrieken', een bedrijf dat in 1921 werd opgericht door Pieter Borkents grootvader Albert. Hoofdactiviteit was de 'machinale bereiding van bedveeren, dons, kapok', voor de vulling van kussens, bedsteebedden, matrassen, bankstellen en doorgestikte dekens. Met het populair worden van matrassen met binnenvering besloot opa Borkent in de jaren dertig zijn veren- en kapokhandel uit te breiden met de productie van wattendekens. Als grondstof daarvoor gebruikte Borkent katoenafval en lompen van het Amsterdamse Waterloo-plein. Na de oorlog kwamen er synthetische vezels op de markt. Daarmee bleek het ook mogelijk vullingen te maken voor sportkleding, dekbedden, slaapzakken en stoelzittingen.

In 1965 ontdekten de vader en een broer van Pieter Borkent dat de nu uit polyester gemaakte vezeldekens ook geschikt waren als filter voor luchtbehandelingssystemen. Omdat air- conditioning sterk in opkomst kwam, betekende dat de grote doorbraak.

Jumbotrailers

Om zijn positie te versterken introduceerde Borkent de handelsnaam Filtrair. Inmiddels bedraagt de productie tientallen grote containers en jumbotrailers vol rollen filtervlies per week, dat is zo'n 65 procent van de omzet van het Heerenveense bedrijf. Meer dan driekwart daarvan wordt in het buitenland verkocht.

De toepasingsmogelijkheden zijn ook legio. Zo worden de filters van Filtrair tegenwoordig niet alleen op grote schaal in lakstraten en autospuiterijen gebruikt, maar ook wereldwijd in de airco's van staalfabrieken, energiecentrales, de voedselindustrie, ziekenhuizen, vliegvelden, warenhuizen, passagierstreinen en musea.

In alle 65 landen waar Filtrair zijn producten verkoopt, beschikt het bedrijf over een fijnmazig netwerk van wederverkopers, groothandels en andere onafhankelijke distributeurs. Alleen al in de VS zijn dat er 400. Daar en in enkele Europese landen zijn er ook eigen verkoopkantoren. Met de regelmaat van de klok reist Borkent zijn afnemers af, op zoek naar nieuwe ontwikkelingen in de markt.

Het veroveren van de wereldmarkt is voor Pieter Borkent een kolfje naar zijn hand. Voor hij in 1983 in de directie van zijn familiebedrijf aantrad, had de nu 57-jarige ondernemer al internationale ervaring opgedaan. Zo vertrok hij na zijn opleiding tot bedrijfseconoom aan de VU in 1967 naar New York voor een vervolgstudie. In Amerika vond hij ook zijn eerste baan, als bedrijfsadviseur bij het adviesbureau McKinsey. Na een jaar stapte Borkent over naar de McKinsey-vestiging in Amsterdam, om drie jaar later in dienst te treden bij Hunter Douglas, de Rotterdamse fabrikant van Luxaflex. Daar leerde hij hoe essentieel het is een goed internationaal distributienet op te bouwen.

Al is Borkent voortdurend in de weer met nieuwe vormen, kwaliteitsniveaus en toepassingen, erg innovatief is Filtrair niet. “Ons materiaal wordt door anderen verwerkt tot eindproduct. Wij creëren geen markt, dat doen onze klanten.” De marktvraag blijft inderdaad gestaag groeien, onder meer door industrialisatie in derde-wereldlanden en hogere milieu-eisen in Europa en de VS. Maar hoewel het productieproces vrij eenvoudig is - de fabriek in Heerenveen werkt met standaardmachines uit de textielindustrie - is Borkent er toch niet beducht voor dat andere bedrijven zich eveneens op dit succesproduct zullen storten.

“Dat doen ze al, maar met beperkt succes”, zegt hij. “Wij zijn erkend voor onze know-how, en hebben een wereldwijde reputatie van kwaliteitsleverancier. En door onze massaproductie - zes dagen per week volcontinu - zijn onze kosten naar verhouding laag. Dat gaan we nu verder uitbouwen: er komt na de zomer een groot distributiecentrum bij, en als dat klaar is wordt de productiecapaciteit verder vergroot. Anderen kunnen dat niet makkelijk evenaren.”

Deel dit artikel