Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Afrekenen hulporganisaties op resultaten leidt tot willekeur

Home

door Han Koch

Het afrekenen van hulporganisaties op resultaten is te ver doorgeschoten. De clubs moeten vooral worden beoordeeld op de kwaliteit van hun bedrijfsvoering en hun professionaliteit. En politici moeten eens ophouden met het doen van ongenuanceerde beweringen over de sector.

Dat zijn de belangrijkste conclusies uit een gisteren gepubliceerd onderzoek van een commissie onder leiding van Hans Dijkstal, oud-minister van binnenlandse zaken (VVD).

De commissie, gevormd op verzoek van het Kit en de hulporganisaties Icco en SNV, vindt dat ontwikkelingsorganisaties niet verantwoordelijk mogen worden gesteld voor het oplossen van de armoede in de wereld. Wel hebben zij een verplichting om daar een bijdrage aan te leveren.

Afrekenen op resultaat, een adagium van het huidige kabinet, leidt tot ongewenste effecten. Zo worden de organisaties gedwongen om ellenlange vragenlijsten in te vullen over wat zij de komende jaren denken te bereiken in de ontwikkelingslanden. Of die voorspellingen uitkomen hebben zij vaak zelf niet in de hand. En de methodes om de resultaten te meten zijn zo weinig verfijnd, dat je daar geen conclusies aan mag verbinden -zoals het toekennen van subsidies.

Ongeveer een kwart van de begroting van Ontwikkelingssamenwerking (4,2 miljard) gaat naar de particuliere organisaties. De overheid mag zeker waar voor zijn geld krijgen, zo vindt de commissie Dijkstal. Zo kan bijvoorbeeld worden verlangd dat organisaties aan een standaard kwaliteit voldoen. Dat die er niet is, was de commissie bekend. ,,Maar daar wordt wel aan gewerkt“, zo stelde Dijkstal tevreden vast.

Dat Nederlanders vaak twijfelen aan de effectiviteit van de hulp, is volgens de opstellers van het rapport voor een belangrijk deel aan de sector zelf te wijten. Bij de werving van fondsen gebruiken de hulporganisaties vaak teksten die de werkelijkheid geweld aan doen.

Achter de slogan ,,Voor vijf euro per maand, kan dit kind naar school'', gaat een complexe wereld schuil. Die complexe wereld wordt pas zichtbaar als echt op resultaten moet worden afgerekend. En dan blijkt dat de realiteit zich niet verdraagt met die eerdere simpele voorstelling van zaken.

De zelf opgeroepen verwachtingen kunnen de organisaties ook stevig in verlegenheid brengen. Hoogtepunten worden wel gemeld ter ondersteuning van de fondsenwerving, mislukkingen worden pas wereldkundig gemaakt als de media zich ermee bemoeien. Dijkstal signaleerde gisteren dan ook angst bij de organisaties om openlijk over hun dillemma's te praten. De sector maakt volgens hem dan ook een naar binnen gekeerde indruk.

Vraagtekens plaatst de commissie ook bij het grote aantal hulporganisaties dat Nederland telt. Voor hulpontvangende landen is het bijna een dagtaak geworden om aan alle voorwaarden van die organisaties te voldoen. Alleen al in Ghana, zo telde de Nederlandse ambassade, zijn 240 Nederlandse hulporganisaties actief, waarvan de helft werkt met een budget van beneden 10000 euro. De wildgroei is pas van de laatste jaren. De helft van de in Ghana actieve clubs zit daar pas sinds de eeuwwisseling.

De drie opdrachtgevers -Kit, SNV en Icco- noemden het rapport gisteren verfrissend en een goede impuls voor een (hernieuwd) debat over de sector. Het zal ze goed zijn uitgekomen dat de commissie Dijkstal de politiek opriep de sector kritisch, maar liefst wel genuanceerd te volgen.

Deel dit artikel