Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Afgestudeerd met hoge cijfers, maar hoe word je daarna kunstenaar?

Home

Sandra Kooke en Iris Pronk en Belinda van de Graaf

© Bram Petraeus

Ze studeerden veelbelovend af met hoge cijfers. Hoe word je daarna kunstenaar? Trouw volgt de komende jaren vier kunstbeloftes op weg naar hun doel. Afl. 1: op de drempel. 

Laurens de Man,
leeft voor muziek

Lees verder na de advertentie
Laurens de Man (pianist en ook organist in de Janskerk) © Bram Petraeus

Als Laurens de Man (23) orgel speelt, gaat zijn hele lijf heen en weer. De vingers bewegen over de toetsen, zijn hoofd deint mee, zijn benen trappen links en rechts de pedalen in. De melodielijnen zweven feestelijk door de hoge ruimte van de Janskerk.

In deze Utrechtse kerk is Laurens al vijf jaar organist. Achter het orgel weet hij feilloos de weg. "Wil je een lichte klank?" Hij trekt een aantal registers open. "Of toch een volle? En ken je deze angstaanjagende klank?"

Met muziek is hij de hele dag bezig. Als hij niet speelt, leest hij erover of luistert ernaar. In juni studeerde hij af aan het Conservatorium van Amsterdam, in piano (uitmuntend) en orgel (cum laude).

Ik ben altijd met muziek bezig, ik word er gelukkig van

Organist Laurens de Man

Maar vakantie heeft hij nog niet gehad. Begin juli nam hij een piano-cd met Bach-werken op, deze zomer speelt hij door het hele land orgelconcerten (donderdagmiddag in de Sint Bavo in Haarlem) en op piano onder andere op het Amsterdamse Grachtenfestival in augustus. Voor later in het jaar staan al concerten gepland, onder meer in het Concertgebouw.

De toekomst is dus voor Laurens al begonnen. En het lijkt hem bijna aan te komen waaien, zelfs al verdeelt hij zijn tijd over twee instrumenten. "Aanwaaien klinkt me te makkelijk. Ik werk wel hard, hoor. Maar als je me op mijn veertiende had verteld, dat ik op mijn 23ste hier zou staan, zou ik heel verbaasd zijn geweest. Pas toen ik vijftien was, wilde ik naar het conservatorium."

Drive

"Ik ben altijd met muziek bezig, ik word er gelukkig van. Als ik na een dag mailtjes en administratie helemaal murw ben, hoef ik maar even iets moois te horen en ik voel me meteen stukken beter. Muziek is alleen maar trillende lucht, waarin je allerlei emoties hoort. Dat is toch totale magie?"

Ambitie

Laurens' wens is simpel: de mooiste muziek maken in een mooie zaal voor een publiek dat hem begrijpt. "Ik vertel graag van tevoren iets over de muziek. Het is heerlijk als je dan tijdens het spelen voelt dat de mensen het snappen en alles op zijn plaats valt."

Verre doelen stelt hij niet, een carrière laat zich niet plannen. "Elk project probeer ik zo goed mogelijk te doen", zegt hij nuchter. De komende twee jaar studeert hij sowieso nog als post-graduate bij organist en pianist Leo van Doeselaar aan de Berlijnse Universität der Künste.

Geld

Zijn agenda zit vol met betaalde klussen. Je wordt er niet bepaald rijk van, maar het is ook niet om over te klagen, vindt hij. Zijn enige zorg: gaat het ooit lukken een huis te vinden waar hij de hele dag piano kan spelen? "Een vrijstaand huis is natuurlijk duur."

Ziet hij ergens tegenop?

"Misschien moet ik ooit kiezen tussen piano en orgel. Dat zou ik jammer vinden."

Nick Livramento Silva,
acteur met eigen stem

© Bram Petraeus

Het theater is een witte wereld: overwegend witte acteurs spelen teksten van witte schrijvers voor een wit publiek. "Er is een heel mooie en rijke theaterliteratuur", zegt Nick Livramento Silva (29). "Maar als niet-wit persoon zag ik mezelf daar niet in terug." Nick heeft een Kaapverdiaanse vader die niet bij zijn opvoeding betrokken was; hij groeide op bij zijn Nederlandse moeder. Na het vmbo-basis belandde hij via een kleine omweg op de mbo-theaterschool, waar hij zich meteen thuis voelde. "Ik dacht: in dit vak kan ik echt iets betekenen."

Toch liep hij er op zijn tenen: "Ik deed erg mijn best aan de witte norm te voldoen. Ik moest anders lopen, anders praten, want ik was niet goed verstaanbaar. Ik dacht dat mijn voorkeuren niet pasten bij deze wereld: ik deed aan breakdance, luisterde naar hiphop. Door het aanpassen zette ik mezelf te ver op de achtergrond. Want de persoon die ik was, nee, die kon geen acteur worden."

Drive

Pas op de Toneelschool Artez in Arnhem die hij daarna ging doen, leerde Nick dat hij juist gewoon zichzelf moest zijn. "Ik leerde werken vanuit mijn fantasie, mijn energie, mijn lijf, mijn stem. Ik begin nu bij wie ik ben."

In zijn afstudeerscriptie onderzocht hij het dubbele bewustzijn en de innerlijke strijd van iemand die in twee werelden is opgegroeid. Ook in zijn voorstelling 'What sounds like now' (zie video), waarmee hij dit najaar op tournee gaat samen met Joey Schrauwen, laat hij veel van zichzelf zien. Het is een 'freestyle rap performance, een met-de-billen-bloot-battle'. "Over de kwetsbaarheden die mensen doorgaans voor elkaar verstoppen."

Ambitie

Nick wil de komende jaren vooral 'meters maken' als acteur. "Ik wil blijven leren, vragen stellen, me verwonderen en dát dan omzetten in werk." Dat betekent overigens niet dat hij elke klus aanneemt. Laatst belde 'Goede Tijden Slechte Tijden', met de vraag of hij een asielzoeker wou spelen. "Kom op zeg, ik ben opgegroeid in Nederland bij een Nederlandse moeder." Nick wil wézenlijke dingen maken, vanuit zijn eigen passie en noodzaak.

Geld 

Dat je van theater maken niet rijk wordt, weet Nick natuurlijk. Om financiële speelruimte te scheppen, trekt hij eind deze maand weer bij zijn moeder in. "Laat mij dan maar even die maatschappelijke sukkel zijn die bij zijn moeder woont, maar die wel kan doen wat hij wil."

Ziet hij ergens tegenop?

"Mijn onzekerheid is of ik de juiste mensen vind met wie ik theater kan maken. Dat is een irreële angst. Ze komen wel op mijn pad, de geestverwanten die hetzelfde vuur voelen als ik. Maar ergens diep van binnen vraag ik me nog steeds af of ik wel aansluiting zal vinden met dit werkveld."

Pip Passchier,
sportende kunstenaar

Volleybal en beeldende kunst: ze hebben niks met elkaar te maken, denk je. Tot je Pip Passchier (21) ontmoet. Zij volleybalt drie keer per week; al sinds haar negende. Ook volgde ze de richting 'autonome kunst' op de Willem de Kooning Academie in Rotterdam.

"Sport en kunst liggen heel ver uit elkaar", zegt Pip. "Maar ik bevind me in beide werelden en de verschillen en overeenkomsten fascineren me." Met haar afstudeerwerk 'Offside' (buitenspel) onderzoekt ze die. Ze kreeg er deze maand het cijfer 9 voor.

Onderdeel van Offside is het pak dat Pip ook tijdens het interview draagt: een soepel vallende broek en dito shirt, in een stof waarop ze het lijnenspel van een sportzaalvloer afdrukte (zie foto). Dat pak staat symbool voor haar identiteit als sporter en kunstenaar. Eronder zit bijpassend ondergoed. "Ik had ook sokken ontworpen, maar die zijn mislukt."

Daarnaast maakte ze een video waarin ze de openbare ruimte onderzoekt. Je ziet Pip in haar pak met een gele bal door Rotterdam-Zuid lopen en stuiteren, langs hekken, glijbanen en gevels over trappen en een zebrapad. Overal zijn lijnen, valt ineens op. "Je kunt ook zien hoe speelbaar de openbare ruimte is."

Drive

Sport blijft haar fascineren als kunstenaar. Momenteel overweegt ze een amateurclub in beeld te brengen, met bijzondere aandacht voor de inhoud van de sporttas.

"Iedereen heeft dezelfde spullen bij zich, dezelfde schoenen, hetzelfde broekje, een boterham, douchezeep. Het verband tussen mensen, spullen, gedrag en omgeving fascineert me. Ook in de amateursport. Mijn werk gaat altijd over patronen en het doorbreken ervan."

Ambitie

Over vier jaar wil Pip haar geld kunnen verdienen met kunst; niet per se alleen met autonome kunst, een toegepaste vorm als ontwerpen ernaast lijkt haar ook leuk. Mogelijk begint ze over een jaar met een masteropleiding typografie.

Verder wil ze meer technieken leren, aan exposities meedoen en meelopen met andere kunstenaars. En vooral ook "uitzoeken wat ik nou het leukst vind in het hele geheel van leuke dingen".

Geld

Intussen moet ze ook eten uiteraard, dus gaat Pip op zoek naar een parttime baan in de creatieve sector. "Maar dat ga ik tijdelijk doen, om geld te verdienen . Ik wil me verder ontwikkelen als kunstenaar."

Ziet ze ergens tegenop?

"Soms maak ik me zorgen omdat het allemaal nog onzeker is, niet bepaald uitgestippeld. Maar ik ben nog superjong. Het is vooral fijn dat de toekomst zo open ligt."

Zara Dwinger,
aanstormende filmmaker

© Bram Petraeus

Het duurde even voordat Zara Dwinger (27) wist dat ze films wilde maken en, zoals ze zelf zegt, rust kreeg in haar hoofd. Vrij vlot doorliep ze het Amsterdamse Vossius Gymnasium. Daarna begon het zoeken. Zara studeerde een tijdje culturele antropologie en volgde fotografiecursussen. Ook legde ze zich toe op acteren en schreef ze anderhalf jaar voor online magazine 'Hard//Hoofd'. "Alles wees uiteindelijk in één richting: de Filmacademie", zegt ze. "Daar kon ik al mijn liefdes combineren."

De kersverse filmmaakster is er vrolijk onder. Op het eindexamenfestival werd haar korte jeugdfilm 'Sirene' (over een prille tiener die worstelt met zijn seksuele identiteit) drievoudig bekroond. "Supertof om de pers- én publieksprijs te winnen en ook nog een scenarioprijs", reageert Zara, "terwijl ik eigenlijk nog niet helemaal afgestudeerd ben." Ze legt de laatste hand aan haar scriptie over dialogen in Nederlandse films. Ze koos het onderwerp om er zelf iets meer over te leren.

Drive

Het liefst zou ze haar eigen verhalen verfilmen. Dat hoeven niet per se jeugdverhalen te zijn, al voelt ze zich wel aangetrokken tot coming of age-films. "De puberteit is een intense periode waarin veel gebeurt. Zelf werd ik in mijn tienertijd geteisterd door depressies. Mijn afstudeerfilm gaat ook over een intern conflict, een worsteling, maar het is niet alleen maar zwaar. De puberteit herbergt ook veel mooie dingen: je onderzoekt van alles en sluit belangrijke, vormende vriendschappen. Ik vind het een spannende bron om uit te putten."

Ambitie

Een speelfilm maken is een lang en duur proces, weet Zara, maar over drie of vier jaar hoopt ze die droom wel te verwezenlijken. Een tv-serie opzetten lijkt haar ook heel leuk, "omdat je in die langere vertelvorm karakters kunt uitdiepen."

Geld

Zara heeft wat gespaard om in ieder geval de komende maanden rond te komen. In het najaar gaat ze naar het Nederlands Film Festival, waar haar film kans maakt op een 'wild card' van het Filmfonds (waarde: 80.000 euro). "Dat is behoorlijk spannend, ja, iets waar je als beginnend filmmaker van droomt." Haar streven is om nu eerst een mooi portfolio op te bouwen. "Ik hoop dat ik kan beginnen met commercials en videoclips. Dat zijn fijne vingeroefeningen waar je ook iets mee verdient."

Ziet ze ergens tegenop?

Na een wervelende afstudeerweek met prijzen en lovende kritieken voor haar tienerportret en een paar eerste oriënterende gesprekken met geïnteresseerde producenten, stapt Zara hoopvol de filmwereld in. "Tegelijkertijd moet ik het nog wel waarmaken. De vraag of het gaat lukken om mijn hoofd boven water te houden, geeft - hoe zal ik het zeggen - een gezonde spanning."

Deel dit artikel

Ik ben altijd met muziek bezig, ik word er gelukkig van

Organist Laurens de Man