Advocaten zijn hun leven niet zeker

home

THOMAS DE WAARD

Wie tegen de politie of misdadigers pleit, kan in Honduras al snel een aanslag verwachten

Advocaten in Honduras zijn hun leven niet zeker. In het Centraal-Amerikaanse land, dat nog geen acht miljoen inwoners telt, zijn sinds 2010 meer dan honderd advocaten geliquideerd.

De situatie in Honduras stond gisteren centraal op de dag van de bedreigde advocaat, een initiatief van de vereniging van Europese Democratische Advocaten (EDL). Tientallen betogers, gekleed in toga, hielden een manifestatie voor het Haagse Vredespaleis. Advocate Samanta Morales overhandigde een petitie aan het hoofd van Politieke Zaken van de Europese Comissie.

De 38-jarige Morales werkte als strafrechtadvocate in de hoofdstad Tegucigalpa en kent de gevaren. Zij zag hoe collega's om haar heen hun ambt moesten bekopen met de dood. Zo werd haar collega en vriendin Judith Alemán, die ze voor het laatst in de rechtbank sprak, enkele uren daarna buiten het gebouw doodgeschoten. Dat ging op de manier waarop de meeste vermoorde advocaten aan hun einde komen. "De sicario's, zoals wij de huurmoordenaars noemen, rijden rond op motoren en wachten de slachtoffers op in het openbaar. De vaak nog jonge mannen zijn voor 500 euro te huur. Zelden worden ze gepakt, laat staan dat de opdrachtgever wordt achterhaald", legt een bedroefde Morales uit.

Net als bij de meeste moorden ging na de dood van Alemán de dader vrijuit. Voor Morales is het echter duidelijk wie achter de moord zit. "Mijn collega was bezig met een grote rechtszaak tegen het nationale leger. Die zou ze gaan winnen, dus wilden ze van haar af."

Volgens de Hondurese is, na de vele drugskartels in het land, de politie het grootste gevaar voor advocaten. Door de hoge mate van corruptie zijn agenten en criminelen vaak met elkaar verbonden. "Bij de lokale politie is het goed zichtbaar dat ze onder één hoedje spelen met de georganiseerde misdaad. Agenten benaderen advocaten voor bijstand aan de criminelen die ze oppakken. In ruil voor het in contact brengen met een belangrijke cliënt moet de advocaat smeergeld betalen. Betalen ze deze bemiddelingskosten niet, dan zet de politie een moordbevel uit."

Morales waarschuwde een collega toen hij bijna instemde om een lokale leider van Mara 18, een criminele bende met meer dan 35.000 leden in de regio, te verdedigen. "Hij zat krap bij kas en kreeg een auto aangeboden. Toen hij uiteindelijk weigerde, noemde de politie hem een idioot die een grote kans heeft laten liggen. Daar kwam hij goed mee weg. Zelfs voor het weigeren van een zaak wordt regelmatig wraak genomen."

Volgens Morales kiezen veel oudere strafrechtadvocaten daarom eieren voor hun geld. "Zij verhuizen naar het buitenland in de hoop daar aan de slag te gaan als advocaat. In werkelijkheid eindigen ze vaak in een beroep ver onder hun niveau. Anderen zoeken hun toevlucht tot werk in het burgerlijk recht. Dat biedt ook geen oplossing. Zo werd een advocate in een echtscheidingszaak vermoord toen ze de vrouw van een miljonair bijstond."

Het gevolg van de vlucht van ervaren advocaten uit het strafrecht is dat jonge, net afgestudeerde jongeren het overnemen. Vanuit Nederland geeft Morales namens een Hondurese stichting advies aan hen. "Zij lopen groot risico verwikkeld te raken in het criminele circuit. Ze zijn naïef en worden gelokt met hoge bedragen of presentjes. Ze beseffen niet dat ze met het bijstaan van een bendelid zelf ook onderdeel van het kartel worden. Daar komen ze vaak nooit meer van los."

Lees verder na de advertentie

Protest in 26 steden

De dag van de bedreigde advocaat geeft ieder jaar aandacht aan een land waar advocaten niet vrij kunnen werken. In 2010 werd de dag, een initiatief van de Nederlandse advocaat Hans Gaasbeek, voor het eerst georganiseerd en stond Iran centraal. In de daarop volgende jaren waren Turkije, Baskenland, Colombia en de Filippijnen het onderwerp. Tegelijkertijd met de actie in Den Haag werd gisteren in zo'n 25 andere steden geprotesteerd, waaronder Berlijn, Istanbul en Londen. Naast het tonen van solidariteit voor hun collega's hopen de protesterende advocaten druk te kunnen uitoefenen op de Hondurese overheid.

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie