Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Advocaat door de bocht: vier verdedigers

Home

MATTY VERKAMMAN

ORLANDO - Het sterkste Nederlands elftal - dat van 1974 - speelde op het WK in Duitsland bijna onafgebroken in dezelfde opstelling. Slechts één keer twijfelde coach Rinus Michels: aan Rob Rensenbrink. Dat schonk Piet Keizer de eerste en meteen ook de laatste kans in het geoliede 4-4-3-team mee te spelen. Zeven wedstrijden lang bleef Oranje toen intact. Hoe anders is het twintig jaar later.

Wanneer Oranje maandag in de achtste finale tegen de Ieren aantreedt, wordt het elftal weer gewijzigd. Terwijl de ploeg die tegen Marokko met de hakken over de sloot kwam, al op vier plaatsen afweek van de formatie die in Washington tegen Saoedi-Arabië begon, overweegt Dick Advocaat nu zelfs al voor de tweede keer zijn concept te wijzigen. Thans heeft hij 4-4-2 in zijn hoofd, waarbij Dennis Bergkamp en Peter van Vossen de beoogde spitsen zijn. De basisgedachte was een 3-3-4-systeem, waarin de vierde aanvaller, Dennis Bergkamp, vanuit het middenveld opereerde. Omdat Ronald de Boer, de bijna nooit scorende diepste spits, tegenviel, werd Bergkamp naar het front gedirigeerd. Toen was het echt een 3-4-3-systeem: met vier middenvelders. Dit nog altijd tot ongenoegen van vooral Ronald Koeman. De aanvoerder wordt niet goed van alle ruimte om hem heen. Frank de Boer is nog geen moment zich zelf geweest en omdat Koeman zelf de snelheid niet heeft voor het aanbrengen van correcties, is de verdediging steeds een gatenkaas geweest. De gang van zaken tegen Marokko vroeg bij de stand van 1-1 om een extra mannetje achterin. Advocaat wilde er toen nog niets van weten, maar gisteren ging hij dan toch door de bocht.

Tijdens een geheime training presenteerde hij Oranje voor het eerst sinds jaren met een heuse viermansverdediging: Danny Blind op rechts, Ronald Koeman en Stan Valckx in het centrum, Frank de Boer op links. Voor Blind gloort nu zowaar zijn eerste interland op een groot eindtoernooi. Tijdens het WK van 1990 en het EK van 1992 behoorde de aanvoerder van Ajax ook tot de selectie. Net als in de eerste vier wedstrijden in Amerika kreeg hij bij die evenementen geen seconde speeltijd.

Wie of wat Advocaat van zijn vaste keuze voor drie verdedigers heeft gebracht, is niet helemaal duidelijk. Koeman was eerder deze week in zijn pleidooi voor een hechtere afweer blijkbaar niet overtuigend genoeg. Waarschijnlijk is het de zorgwekkende gang van zaken tegen de Marokkanen geweest, die de bondscoach heeft doen inzien dat het achterin zo niet langer kan. Zelf zegt Advocaat overigens steeds rekening te houden met de kracht van de tegenstander.

Dat is in het komende geval wat vreemd, want Jack Charlton stuurt zijn Ierse ploeg steeds met maar één echte aanvaller het veld in. Dat is meestal de zeer beperkte zwoeger Tommy Coyne, maar soms ook Tony Cascarino, of John Aldridge. Advocaat beziet de tactiek van de Ieren echter vanuit een ander oogpunt. “Ze hebben met Staunton en Houghton ook twee man aan de zijkanten die afgedekt moeten worden.”

Met 16 van de 21 nog aanwezige spelers - John de Wolf zou overwegen naar Lake Nona terug te keren - heeft Advocaat al één man meer gebruikt dan zijn voorganger Michels in 1974. Twintig jaar geleden werd altijd uitgegaan van de eigen kracht. Dat betekende Jan Jongbloed als vaste libero/keeper, de vier verdedigers Wim Suurbier, Arie Haan, Wim Rijsbergen en Ruud Krol, de drie middenvelders Johan Neeskens, Wim Jansen en Wim van Hanegem en de drie aanvallers Johnny Rep, Johan Cruijff en Rob Rensenbrink. Het was een team dat stond als een huis. De tegenstander diende zich altijd aan te passen. Vier jaar later was en bleef het in Argentinië een kwestie van voortdurend gewissel, overigens ook in verband met blessures. Van de 21 man kwamen toen alleen Harry Lubse en derde doelman Pim Doesburg niet in het veld. In 1990 ten slotte was het spel zo zwak dat Leo Beenhakker ook geen vaste ploeg voor elkaar kreeg. Hij gebruikte in de vier wedstrijden tegen Egypte, Engeland, Ierland en Duitsland 18 van de 22 geselecteerden.

Met een enkele morrende routinier op de achtergrond, is Advocaat nu dus op zijn principes aan het terugkomen. Dat is in het geheel geen schande. De coach heeft het aanvankelijk met een mooi en superaanvallend team willen doen. Men kan hem hooguit zijn vasthoudendheid aan de driemansverdediging verwijten. Het idealisme van aanvallend voetbal leed steeds onder de onmogelijke omstandigheden. Het Oranje-concept met de getalsmatig onderbezette verdediging en overbezette aanval, vraagt om een permanente beweging van de spelers. Advocaat geeft nu eindelijk toe dat dit concept in feite onuitvoerbaar is. “Het valt niet mee in deze hitte steeds te blijven bewegen. Tegen Marokko was het op het veld 46 graden Celsius.”

Resultaat

Later dan anderen is de bondscoach er nu van overtuigd dat het roer om moet. “We hebben mooi en aanvallend willen spelen. Het is jammer dat dit door de omstandigheden niet kan. We kiezen nu voor het resultaat. Op een toernooi staat het resultaat trouwens altijd voorop.”

De defensieve maatregelen worden niet in het minst in verband met de aanpak van Ierland overwogen. In Tilburg presenteerden de Ieren zich in een 4-5-1-formatie. Het was een zwaar verdedigend concept, maar wel goed genoeg om Nederland met 1-0 te verslaan en Oranje niet één scoringskans toe te staan. Hetzelfde beeld bood Ierland in de ook al gewonnen oefenwedstrijd bij de Duitsers en tijdens de eveneens gewonnen WK-opening tegen Italië. Advocaat: “Ierland heeft een bijzonder stugge ploeg. Je krijgt nauwelijks ruimte. Het is ook een ploeg die altijd loert op een fout in de opbouw van de tegenstander.”

De hitte is echter de eerste reden voor de veranderde tactiek. Het wordt langzamerhand een afgezaagd verhaal, maar voetballen in een temperatuur die tien graden boven je lichaamstempeatuur ligt, is en blijft onmenselijk. Het is de spelers ook flink tegengevallen. Advocaat: “Dokter Kessel heeft nog geprotesteerd bij de FIFA, maar dat heeft niet geholpen. Er wordt hier op het heetst van de dag gespeeld, omdat dit nu eenmaal een televisiebelang is. Dat feit moeten we accepteren, het is niet anders.”

Deel dit artikel