Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Achterhoekse kleuters maken met Duits later meer kans

Home

QUIRIJN VISSCHER

Basisschool in Kotten geeft lessen in de buurtaal. 'Over tien jaar is onze school tweetalig.'

Barbara Kemper (42) en haar handpop Elena bezoeken de openbare basisschool van Kotten bij Winterswijk elke week een half uur. Ze wonen om de hoek in Oeding. Maar Nederlands spreken ze niet. Oeding ligt in Duitsland. Dus praat Elena, via Lehrerin Kemper, in het Duits met de vier- tot zevenjarige schoolkinderen. Wat heeft Elena meegebracht? "Ein Apfel", klinkt het uit alle kinderkelen. De kleur? "Der Apfel ist gelb!" Inderdaad. "Super", zegt Kemper prijzend.

Kinderen in Kotten leren sinds dit jaar al vanaf hun kleuterleeftijd Duits. Dat moet hun betere startkansen geven in het leven. OBS Kotten geldt als voorbeeld voor scholen in de regio's Achterhoek en Twente. Meer scholen volgen in 2016. Ze vormen duo's met Duitse scholen. Er is ook een 'Nederlandstalige' Elena. In Kotten reist die met schooldirecteur Conny Grevers (48) naar Oeding om de kinderen op de von-Galen-Grundschule Nederlandse taal te leren en daarmee de cultuur.

Duits en ook Frans spelen nog een marginale rol in het Nederlandse basisonderwijs. Engels is favoriet volgens instituut EP-Nuffic. Maar in de Achterhoek en Limburg verandert dat snel. Niet de Randstad belooft nieuwe generaties schoolkinderen in de grensstreken een carrière, maar de Duitse deelstaten, met name het sterke Noord-Rijnland-Westfalen met zijn industriesteden. Duits leren is bittere noodzaak, daarvan raken bestuurders, ondernemers en onderwijzers overtuigd.

Grevers brengt met haar Duitse collega een Europees ideaal in de praktijk. Kinderen zouden van de Europese Unie jong meertalig moeten opgroeien, het liefst nog met een tweede vreemde taal erbij. Tussen de drie en zeven jaar pikken ze die snel op. "Bij ons begon alles met een leerlinge die naar Oeding verhuisde", zegt Grevers. "Ze sprak geen Duits." Kemper: "Leer jij ons maar Nederlands, zeiden we. Zo leerde ze tegelijk ook Duits spreken. Ongeremd."

De Duitse tongval aanleren, dat gaat jonge kinderen makkelijk af. Käfer, Apfel: de natuurlijke klank komt moeiteloos over hun lippen. Duitse naamvallen en zelfs omgangsvormen komen ongemerkt mee, is de gedachte. Grevers, een grensbewoner, moet daar meer moeite voor doen. "Vroeger spraken wij over de grens heen dialect", verklaart ze. "Maar jongeren spreken hier weinig Plattdüütsch of Duits."

Winterswijk is druk bezig om Duits-Nederlandse barrières 'weg te organiseren', zegt burgemeester Thijs van Beem (PvdA) van deze door Duitsland omringde gemeente. "Binnen de straal van één uur reizen bevinden zich rond ons 200.000 banen", zegt hij. "Vooral in het Ruhrgebied." Zijn boodschap luidt dat kennis van de Duitse taal en cultuur essentieel is voor Winterswijks toekomst. Wat Kotten uitprobeert, met Europese steun, moet langs de hele oostgrens normaal worden.

Winterswijks toekomst lijkt zorgelijk. Deze krimpgemeente ligt in Nederlands perspectief ver van het economisch hart, de Randstad. Maar als kinderen de hele schoolcarrière tweetalig opgroeien, zoals Grevers en Van Beem dat graag zien, kantelt het perspectief. Winterswijk ligt dan plots tussen grote economische centra in. Het Duits vergroot de loopbaankansen. Andersom werkt het ook. Enschede en Nijmegen trekken al jaren Nederlands sprekende Duitse studenten.

"Over tien jaar is onze school tweetalig", belooft Grevers. Ze studeert nog op een lesmethode Duits voor kinderen. Speciaal voor de jongsten liet ze een schilderijlijst met een Duitse en Nederlandse zijde maken. De kinderen stappen erdoorheen. "Het maakt hen ervan bewust dat ze in een ander land komen", zegt Grevers. "Bij Elena praten ze alleen Duits."

Lees verder na de advertentie

Nederland loopt achter in taalonderwijs

Nederlandse basisschoolkinderen leren minder vaak een tweede taal dan kinderen elders in Europa. Volgens nieuwe cijfers van Eurostat blijft Nederland steken op 52 procent van de leerlingen. Het EU-gemiddelde is 77 procent.

Van de 6649 basisscholen bieden er 1100 vroeg-vreemdetalenonderwijs (vvto), meldt instituut EP-Nuffic. Daarvan is 90 procent Engels. Het Rijk heeft veertien basisscholen toestemming gegeven in sterkere mate meertalig te zijn, zoals tijdens gym. Naar verwachting volgen er veel meer.

Regionale overheden aan de oostgrens van Nederland kiezen voor het aanleren van de buurtaal en samenwerking met partnerscholen.

Rond Maastricht, dat dichtbij Wallonië ligt, geven enkele basisscholen kinderen Franse les. Vooral in Limburg en de Achterhoek groeit vanwege de economische perspectieven het aanbod van Duits in het primair onderwijs.

Deel dit artikel