Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Aardstralen

Home

Sander Becker

Het is allemaal de schuld van de Duitse wichelroedeloper Gustav Freiherr von Pohl. Als deze beroepsbedrieger zijn mond had gehouden, was Nederland verschoond gebleven van de even onzinnige als geldverslindende angst voor aardstralen.

Von Pohl houdt van wichelroedelopen. In de jaren twintig doet hij dat geregeld in het bos, en telkens opnieuw vindt hij het een sensatie wanneer hij over een aardstraal wandelt: dan begint zijn twijgje te trillen.

In 1930 maak zijn genot plaats voor angst. Straling uit het binnenste der aarde, is dat niet schadelijk? Er bestaan ziekten waar de medische stand geen verklaring voor heeft. Zouden die wellicht veroorzaakt zijn door die griezelige geostralen?

Uit voorzorg bouwt Von Pohl kastjes die de straling onschadelijk maken. De werking van deze kastjes is volstrekt onduidelijk, maar dat hindert niet. Het blijkt lucratieve handelswaar, vooral omdat Von Pohl inmiddels heel wat mensen bang heeft gemaakt.

Tot in de Rijksdag worden zijn spookverhalen serieus genomen. De Duitse overheid stelt een onderzoek in, met vernietigende conclusies: aardstralen bestaan niet en die beschermende kastjes zijn helemáál onzinnig.

In Duitsland betekent dit de doodsteek voor Von Pohls nering. Maar in Nederland komt de hype hierna pas goed op gang.

Kleine zelfstandigen zien de angst voor aardstralen als een gat in de markt. De beruchtste exploitant van de vrees is de Limburgse magnetiseur J.M. Mieremet. In de jaren veertig en vijftig bouwt hij de populaire Poverni's: beschermende kastjes die POtentiaalVERschillen NIvelleren.

Lariekoek, waar Nederland gewillig zijn tanden in zet. Vooral agrariërs storten zich op de kastjes. De inhoud varieert van een stukje daklood tot een buisje slaolie of een verroeste springveer. Desondanks liegen de prijzen er niet om: voor een authentieke Poverni tellen bevreesde burgers gerust 1 200 gulden neer.

De aardstralenwaan neemt absurde vormen aan als zelfs de ministeries van Justitie en Economische Zaken de kastjes beginnen te kopen. Mensen leggen koperen achten onder hun bed, en op het hoogtepunt van de hype is er vrijwel geen boerderij meer te vinden waar geen straalwerend tapijt op de vloer ligt.

Halverwege de jaren vijftig keert het tij. Een uitgebreid onderzoek van de wetenschapsorganisatie KNAW rekent af met meneer Mieremet en zijn collega's: aan hun hele handel komt volgens het eindrapport 'geen enkele praktische betekenis' toe.

Het volksbedrog lijkt voorbij. Of toch niet? Eind 1998 richt het ministerie van VROM een Stiltecentrum in. De ruimte bevat enkele aardstraalkastjes, geplaats op aanraden van een wichelroedeloopster.

De KNAW-commissie vreesde het al: mensen worden nooit wijzer.

Deel dit artikel