Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Aafje Heynis (1924-2015) kreeg zelfs de meest nuchtere Nederlander aan het huilen

Home

Peter van der Lint

Aafje Heynis in 1969. © anp kippa

De zangeres die met haar unieke en diepe altstem zovelen in Nederland en ver daarbuiten wist te raken en te ontroeren is niet meer. Aafje Heynis is woensdag op 91-jarige leeftijd in een zorgcentrum in Huizen overleden. Ze leed al jaren aan de ziekte van Alzheimer, waardoor de herinneringen aan haar eigen roemruchte verleden volledig waren weggevaagd.

Heynis stond symbool voor een degelijke, Hollandse zangschool. Zelf werd zij opgeleid door sopraan Aaltje Noorderwier-Reddingius (1868-1949), die op haar beurt les had gehad van bas-bariton Johannes Messchaert (1857-1922). En toen Heynis na haar actieve zangcarrière - ze nam in 1983 in haar geboorteplaats Krommenie onverwacht afscheid van het concertpodium - zelf les ging geven, werd sopraan Charlotte Margiono een van haar beroemdste leerlingen.

Echte alt
Er loopt dus een schitterende Hollandse zanglijn van Messchaert naar Margiono, waarin Heynis een belangrijk scharnierpunt was. In die school neemt Heynis een bijzondere plaats in vanwege haar stem. Zij was wat je noemt een echte alt, een stemtype dat zeldzaam is. Zij werd vanwege dat diepe geluid wel vergeleken met de beroemde Britse alt Kathleen Ferrier, die in 1953 op 41-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker overleed. Heynis studeerde enige tijd bij Ferriers leraar Roy Henderson, die vond dat Heynis net zo'n natuurgeluid had als Ferrier.

In het in die jaren nog sterk verzuilde Nederland werd de diep gelovige Heynis in het religieuze kamp van de NCRV ondergebracht. Zelf moest ze niks hebben van  het stempel 'evangelisatiezangeres', maar het kleefde aan haar, ook al omdat ze zich vanwege haar verlegen natuur nooit aan opera waagde. Het religieuze stempel kreeg ze waarschijnlijk mede door haar grootste 'hit': de aria 'Dank sei Dir, Herr', waarschijnlijk gecomponeerd door Händel.

Lees verder na de advertentie
Aaf was eerlijk, enorm trouw aan zichzelf, aan haar talent. Ze heeft nooit enige truc gebruikt, ze was een exponent van een echte Hollandse zangeres

Bernard Haitink

Aafje Heynis

Toen Nederland in mei 1945 bevrijd was sleepte men in Krommenie een piano de straat op om vaderlandslievende liederen te zingen. Iemand haalde de jonge, verlegen Heynis erbij die daar uit volle borst 'Dank sei Dir, Herr' zong. De omstanders huilden van ontroering, en zo is het sindsdien gebleven. Er was iets in die bijzondere stem dat zelfs de meest nuchtere Nederlander aan het huilen wist te krijgen.

Hernieuwde belangstelling
In 1995 wordt op de televisie de documentaire 'Aafje Heynis, stem van de ziel' van Inge le Cointre en Camille Verbunt op televisie uitgezonden. Zij wilden Heynis uit de dreigende vergetelheid halen. Opeens is er hernieuwde belangstelling voor de bijzondere zangeres en Philips besluit haar oude opnamen op cd uit te brengen. Een van die cd's krijgt de titel 'Dank sei Dir, Herr' en wordt een grote hit. Het album staat zelfs even op nummer 10 van de Mega top-100 en ze krijgt er een platina plaat voor.

In een interview in 1999 zegt ze daarover in deze krant: "Een hype zegt u? Noemen ze dat zo? En wat ik ervan vind? Ik ben overdonderd!"
Haar platencontract bij Philips begon in 1953. Haar eerste opname - Brahms' Alt-Rhapsodie met het Concertgebouworkest en Eduard van Beinum - betekende haar internationale doorbraak. Ze trad daarna met de grote dirigenten van haar generatie op onder wie Bernard Haitink. Die zei over haar: "Aaf, zoals we allemaal zeiden, was eerlijk, enorm trouw aan zichzelf, aan haar talent. Ze heeft nooit enige truc gebruikt, ze was een exponent van een echte Hollandse zangeres."

Deel dit artikel

Aaf was eerlijk, enorm trouw aan zichzelf, aan haar talent. Ze heeft nooit enige truc gebruikt, ze was een exponent van een echte Hollandse zangeres

Bernard Haitink