Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Aaaaah, die had ik vroeger ook!

Home

TEKST QUIRIJN VISSCHER

Of je nou Legokind of Playmobilkind was: wie smelt er niet bij de aanblik van het fantastische plastic uit zijn jeugd? Legojongen Quirijn Visscher in ieder geval wel.

Ze staan met honderden in de schappen van '2dekansPlaymo' in Wageningen en kijken me aan met hun plastic lach. Alsof de poppetjes van Playmobil me al verwachten en willen weten waar ik al die jaren ben geweest. Eh, nou, dat zit dus zo. Plotseling viel de puberteit in en daarop volgden studentenleven, werk en ten slotte huis met hypotheek. Nu die al horden zijn genomen, kan ik weer terugkeren naar de planeet die Playmobil heet. En anders wel die van Lego. Want die flexibele lui, die lachen ook altijd. Zo zit het.

Een bezoekje aan '2dekansPlaymo' van Marga Kloosterman is een tijdreis naar vervlogen jeugdherinneringen. Kijk eens, de indiaantjes waarmee Playmobil ooit begon. Natuurlijk wemelt het van de webwinkels met gebruikt speelgoed. Maar niets is fijner dan de poppetjes, autootjes en gebouwtjes áánraken en testen op gaafheid. Niet alleen kinderen en hun (groot)ouders bezoeken de winkel, ook de verzamelaars. En die komen overal vandaan, zelfs uit Duitsland, zegt Kloosterman. Reclame is onnodig.

Onder ons gezegd en gezwegen: ik was meer een Legomens. Playmobil is me te prefab. In Ede, tien kilometer verderop, ligt het 'Blokjesland' van Job en Atie Kuit. Groengenopte bouwkavels vind je daar, klassieke kastelen en alles ertussenin. Wat een verschil met hedendaagse voorgefantaseerde themapakketten van Lego die ik zie in speelgoedzaken op zoek naar kindercadeaus. Even twintig jaar niet opgelet en Legoland is geëvolueerd. Met Playmobil is het niet anders. Je zou er - heel modieus - keuzestress van krijgen. Vroeger was het eenvoudiger.

Vroeger. De warme herinnering aan die klassieke stadspoort van Lego met een echte soepkraam ernaast borrelt op. Ooit slurpten we thuis weken soep van onze nationale soepmaker. Dankzij zijn soepzegeltjes spaarde je medio jaren tachtig dit Legopakket voor een prikkie bijeen. Een kindermaag is gauw gevuld. Geestig was de sticker met 'soap' voorop de kraam. Lego werd thuis synoniem voor bouwen én slopen. Handig bij sloopwerk was Lego's loden scheepskiel.

Je hebt inderdaad Legomensen en Playmobilmensen, bevestigt Kloosterman. Playmobil is kant-en-klaar en realistisch. Je verzint er verhalen mee. Sociaal speelgoed. Mediators kopen bij haar poppetjes voor hun sessies. Kloostermanheeft een punt. Nederlandse politietrainers namen toch ook Playmobil mee naar Kunduz?

Voor Legomensen schuilt het speelplezier erin dat ze eerst iets moeten maken. Lego nodigt uit tot gefantaseerde bouwprojecten, weet ik als Legomens. Mijn topprestatie: een modelauto die kon sturen zonder asjes of tandwieltjes.

Genoeg gemijmerd. Kunnen deze Gelderse winkels draaien op oude sentimenten en steen-tjes? Ondanks online concurrentie? Job Kuit denkt dat Legofans graag tussen echte steentjes en modellen snuffelen. Zeker collectorsitems verkoopt hij liever in een winkel. Een puntgaaf Starwars-item van Lego kan 500 euro kosten. Het echtpaar Kuit is na jaren met massale modelherbouw gestopt. Te tijdrovend. Ze besteden het sorteren van kilo's frisgewassen Lego nu uit aan de reclassering.

Blokjesland mikt vooral op onderdelen: de steentjes die niet meer nieuw te koop zijn. In hoeveel huishoudens verdween niet dat ene cruciale bouwsteentje in de stofzuiger? Kuit biedt een enorme sortering van tien tot veertig jaar oud. De steentjes waren ooit kleiner, zegt Job Kuit. Ze blijven geliefd.

Ook '2dekansPlaymo' moet het hebben van verdwenen onderdeeltjes: van hekken en pruiken tot clownsneuzen. Om zelf te komen uitzoeken in voorgesorteerde winkelbakken.

Lego en Playmobil bieden duurzaam speelgoed dat generaties meekan. Waardevast dus. Zeldzame thema's blijven prijzig. Maar tweedehands blijft in veel gevallen goedkoper dan nieuw. De recessie helpt deze verkoop een handje. Maar emotie, sentiment en speelplezier zijn belangrijker. Kloosterman zag eens een man in tranen uitbarsten toen hij een piratenschip van Playmobil zag dat hij als kind niet kreeg. Dagelijks hoort ze wel weer de herkenningskreet: 'Ah, kijk, die had ik vroeger ook!' Blokjesland trekt ineens dertigers die Lego herontdekken, merkt Kuit.

Nu hij het zegt: waar is mijn soepstadspoort eigenlijk gebleven?

Een Nederlands Legoland?
Speelgoedfabriek Lego is een Deens familiebedrijf dat in 1932 is opgericht. De naam is samengesteld uit de Deense woorden 'leg godt' wat 'speel goed' betekent. In 1958 kwam het huidige succesvolle bouwsteentje op de markt. Doordat de bouwsteentjes bestaan uit noppen die zich vastklemmen in buisjes, blijft Lego duurzaam 'klemvast'. Themapark Legoland vergrootte de hype rond het merk. Steeds meer parken openen de deuren. Geruchten over een Nederlandse vestiging houden veel wethouders wakker. Lego blijft gebaseerd op de successteen, maar breidt het assortiment wel uit naar games en meisjesproducten.

Nederland maakte Playmobil groot
Als de Nederlandse speelgoedhandel Otto Simon in 1974 geen order voor 100.000 poppetjes van het nieuwe fenomeen Playmobil had geplaatst, was het merk wellicht nooit doorgebroken. Niemand had op de fameuze speelgoedbeurs van Neurenberg interesse in Playmobil totdat in de allerlaatste minuten ineens de Nederlandse order binnenkwam. De rest is geschiedenis. Na Nederland en Duitsland veroverden de poppetjes de wereld. Inmiddels bevolken twee miljard Playmobilfiguurtjes de aarde, aldus de fabrikant Geobra Brandstätter. De poppetjes komen uit de fabriek in Malta, de andere objecten uit Duitsland.

Deel dit artikel