Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

17 jaar bij Scientology: torenhoge schulden, maar geen spijt

Home

Robin de Wever

© Censuur

Bijna niemand weet wat er zich achter de muren van de Scientology Kerk afspeelt. Trouw sprak de afgelopen maanden uitvoerig met ex-leden van de Nederlandse tak. Deel één van een tweeluik: Henk van den Dorpel stak zich voor Scientology diep in de schulden. Maar spijt heeft hij niet.

Na een paar maanden kwam de aap uit de mouw, herinnert Henk van den Dorpel zich. Het vooruitzicht dat de Scientology Kerk hem op een winterdag in 1993 had gesteld - dat hij zich kon ontpoppen tot een supermens zonder zorgen - zou geen werkelijkheid worden binnen een paar maanden. Eerder een aantal jaren. En de paar honderd euro aan cursusgeld waarover de kerk had gesproken was slechts het begin. Zijn nieuwe staat van bewustzijn zou tienduizenden guldens gaan kosten. Of een ton.

'Enorm pissig' was hij. Toch trok hij zijn portemonnee. De kerk beloofde totale geestelijke vrijheid. Wat als ze gelijk had?

Van den Dorpel (toen 26 jaar, nu 48) is een van de vijf voormalige aanhangers van de Scientology Kerk met wie Trouw de afgelopen tijd uitgebreide gesprekken voerde. Hun verhalen geven een bijzondere blik achter de voordeur van een van 's lands meest gesloten genootschappen.

De kerk is al jaren in het nieuws - vanwege bonje in de Amerikaanse tak, maar ook omdat het Openbaar Ministerie in België en de rechter in Frankrijk haar zien als frauduleus. Toch weet bijna niemand hoe het is om een Nederlandse scientoloog te zijn.

Drie ex-scientologen wilden Trouw te woord staan, op voorwaarde van anonimiteit, omdat ze niet meer met de organisatie geassocieerd willen worden. Van den Dorpel (die uittrad in 2010) en een uittreder die in het slot van dit tweeluik aan het woord komt, maken zich geen zorgen. "Ik heb niks te verbergen", zegt Van den Dorpel. "En over een deel van scientology ben ik nog steeds heel enthousiast."

Een onfeilbaar geheugen en nooit meer moe
Zijn avontuur binnen scientology begon toen een staflid hem in de Amsterdamse Kalverstraat een uitgave van 'Dianetics' in de handen drukte. In die bestseller uit de jaren vijftig beloofde scientology-oprichter L. Ron Hubbard dat hij 'clear' kon worden. Een wezen met een hoger IQ, een onfeilbaar geheugen en een gestel dat overloopt van de energie.

Daar hoefde hij maar twee dingen voor te doen: cursussen aanschaffen en therapiesessies ('auditing') volgen. Tijdens die auditing, zegt Van den Dorpel, zou hij zich losmaken van wat hem volgens scientology in de greep hield: de talloze herinneringen aan negatieve momenten in het verleden.

Over de kosten moest hij zich geen zorgen maken, drukte een staflid hem op het hart. De cursussen en auditing zouden hem scherper maken. "Ze zeiden: je gaat er helderder door denken en sneller door werken. Er was onderzoek naar gedaan: 'clears' verdienden meer."

Niet erg geloofwaardig, vond hij. Toch kon hij zijn nieuwsgierigheid niet bedwingen. Jarenlang toog hij bijna ieder weekend naar het Nederlandse hoofdkwartier, om te studeren en om tijdens auditingsessies de mentale lading van negatieve herinneringen op te ruimen.

Lees verder na de advertentie
Ze zeiden: door de cursussen ga je helderder denken en sneller werken. Er was onderzoek naar gedaan: 'clears' verdienden meer

Archiefbeeld: Scientology's Nederlandse hoofdkwartier, aan de Nieuwezijds Voorburgwal in Amsterdam. © anp
L. Ron Hubbard in 1950. © Archief LA Times

Bij een van zijn eerste cursussen leerde hij 'SP's' te herkennen: suppressieve personen. SP's vertonen volgens Hubbard van nature zulk destructief gedrag dat ze de vooruitgang van de mensheid tegenhouden. Scientologen moeten bij hen uit de buurt blijven, anders komen ze in hun negatieve invloedssfeer.

Van den Dorpel kwam al snel uit bij zijn vrouw. Zij was opgegroeid in hetzelfde reformatorische kerkgenootschap als hij en was daar, in tegenstelling tot hemzelf, nog steeds belijdend lid. Ze was een potential trouble source, een mogelijk suppressief figuur, stelden de kerk en Van den Dorpel uiteindelijk vast.

"Op zich geen ramp", herinnert hij zich. "Met zulke mensen kun je gewoon blijven omgaan, zo lang je gesprekken over scientology vermijdt. Tenzij die persoon je echtgenote is, hè. Dan is het ondoenlijk. Dat snap ik wel." De kerk heeft hem niet verplicht om te scheiden, bezweert hij. "Dat was anders ook gebeurd. Al hadden we het dan misschien iets langer volgehouden."

Hubbard wordt buiten de kerk vaak voor gek versleten, vindt Van den Dorpel. "Best zonde, want hij had een aantal heel interessante ideeën. Auditing bijvoorbeeld, dat is echt fantastisch."

Bij die auditing vraagt een andere scientoloog hem om terug te denken aan ongemakkelijke momenten uit het verleden. Die ene keer toen hij in militaire dienst zijn duim openhaalde aan een stuk metaal, bijvoorbeeld. "Dat was geen prettig moment, en volgens scientology is het me altijd bij gebleven." Daar moest hij dus van af.

Tijdens de sessies hield hij in iedere hand een metalen cilinder die verbonden was met een door Hubbard ontwikkeld apparaat: een 'e-meter'. Dat kastje registreerde volgens Hubbard hoe zijn lichaam reageerde op de mentale spanning van de herinnering. De kracht zat hem in herhaling. De herinnering was pas ontdaan van zijn negatieve lading als de e-meter niet meer uitsloeg.

Auditing confronteert je met je zwakke kanten, vindt Van den Dorpel. "Waarom sommige dingen je moeilijk af gaan. Bij mij was dat bijvoorbeeld praten over gevoelens. Toen ik me ging afvragen waar ik eigenlijk bang voor was, begon ik te zien dat mijn angst irreëel was. Zo ging dat ook bij andere onderwerpen. Na iedere sessie kwam ik enthousiast buiten."

Eindelijk 'clear'
Net na de eeuwwisseling, na talloze cursussen en tienduizenden guldens auditing, was het moment daar: hij had het gevoel dat zijn onderbewuste en zijn verleden geen grip meer op hem hadden. Na een speciale procedure in Engeland kreeg hij officiële bevestiging: hij was 'clear'. "Een fantastisch gevoel."

Daarna deed hij het rustig aan. "Alleen nog goedkope cursussen. Ik moest wel: ik stond in guldens een ton rood." Hubbard had de 'clear'-status net iets te rooskleurig voorgesteld, ontdekte Van den Dorpel. "Hij schrijft in 'Dia­netics' dat je als 'clear' een absoluut geheugen hebt. Dat had ik niet. Maar verder klopten zijn voorspellingen eigenlijk wel zo'n beetje. Veel dingen in het leven die anderen als probleem zien, ervaar ik niet meer zo. En ziek ben ik eigenlijk nooit."

En toch, toch schuurde er iets. Al jaren.

Best zonde dat Hubbard vaak voor gek versleten wordt. Hij had een aantal heel interessante ideeën. Auditing bijvoorbeeld, dat is echt fantastisch

Henk van den Dorpel

Henk van den Dorpel. © Trouw

De cursusprijzen, waar Van den Dorpel in zijn eerste maanden zo van was geschrokken, bleken de hele kerk in haar greep te houden. Zo verlichtend als de auditing was, zo drukkend was het 'constante geleuter' over geld. Al snel ontdekte hij dat iedereen die hij er kende grote schulden had. "De kerk had altijd geld nodig. In het begin probeerde ik om me er niet druk over te maken. Maar uiteindelijk moest je toch steeds op je hoede zijn."

Herkenbaar, zeggen de andere scientologen die Trouw sprak. "Er werd steeds gezegd: Scientology is belangrijk voor het voortbestaan van jezelf en van de planeet", herinnert één van hen zich. "Je bankrekening is daaraan ondergeschikt." Weer een ander werd gesmeekt om zo snel mogelijk een aantal cursussen aan te schaffen. "Ze zeiden: 'We hebben het geld zo hard nodig voor een rechtszaak'."

Van den Dorpel: "Als ik in de kerk was, klampten stafleden me aan. Als ik thuis was, werd ik gebeld. Minstens één keer per week." Veel geld uitgeven aan cursussen en auditing - dat vond hij niet erg. "Kijk, iemand die het gevoel heeft dat hij de hele wereld aan kan, die ligt niet wakker van een tonnetje schuld. Maar die donaties vond ik altijd al onzin. Je wist nooit precies waarom die bedragen nou eigenlijk zo hoog moesten zijn."

Of iedereen even de herziene cursus wilde kopen
In zijn laatste jaren moesten scientologen steeds meer uitgeven om clear te worden. Er kwamen steeds nieuwe cursussen bij. "En in 2008 maakten ze ineens bekend dat een deel van het cursusmateriaal niet klopte. De top in Amerika had nieuwe, verbeterde versies gemaakt en het was wel de bedoeling dat iedereen die kocht. Duizenden euro's kostte het."

Trouw heeft de claims van Van den Dorpel en de andere ex-scientologen voorgelegd aan de kerk, maar die wilde er niet op ingaan. Uittreders zijn 'nooit een goede bron van informatie', stelt ze in een e-mail. Ondanks herhaalde verzoeken heeft de kerk geen huidige scientologen aangedragen die wilden meewerken aan dit verhaal.

Zij laten het wel uit hun hoofd om openlijk kritiek te hebben op scientology's beleid, zeggen alle ex-scientologen die Trouw sprak. Van den Dorpel: "De kerk zei: kritiek geven op een ander doe je alleen als je zelf iets te verbergen hebt. Als je die cursussen geldklopperij noemde, dan werd je naar een speciaal staflid gestuurd. Moest je eerst auditing doen om er achter te komen wat je verborgen hield."

Op internet informatie opzoeken over scientology was ook taboe. "Journalisten en ex-scientologen schreven toch alleen leugens, was het idee. Hun verhalen waren alleen maar slecht voor je."

Er werd steeds gezegd: Scientology is belangrijk voor het voortbestaan van jezelf en van de planeet. Je bankrekening is daaraan ondergeschikt

Een van de ex-scientologen

Een e-meter. © Koayf / Wikimedia

Voor van Den Dorpel waren dat soort regels uiteindelijk reden om te vertrekken. "Toen ik tijdens een evenement om me heen keek, zag ik alleen maar mensen die aan het tobben waren. Niet de succesvolle, blije mensen die lekker in hun vel zitten. De mensen die scientology belooft."

Na afloop van dat evenement besloot hij om met stille trom te vertrekken. Een pijnloos afscheid. "Ik ben er gewoon nooit meer naartoe gegaan. Ik was blij dat ik er ooit binnen was gelopen - ik heb er veel aan gehad. Maar ik was er ook helemaal klaar mee. De leer van Hubbard kan het beste in je naar boven halen: je gaat je minder zorgen maken om dingen en maalt minder om geld. Maar tegelijk gaat het in de kerk maar om één ding: geld. Altijd weer geld. Op een gegeven moment zag ik: dat gaat nooit veranderen. Als je als organisatie geen kritiek kunt waarderen, ga je ook nooit aan zelfreflectie doen."

Per e-mail liet hij de kerk weten dat hij een kijkje ging nemen bij een afscheidingsbeweging, Ron's Org. Die claimde Hubbards leer te beoefenen zonder de kerkelijke discipline en financiële druk.

De kerk liet niets meer van zich horen. Tot Van den Dorpel een jaar later ineens een officieel document op zijn mat vond. "Scientology had vastgesteld dat ik een 'suppressief persoon' was." Contact hebben met hem was voortaan verboden. Alle Amsterdamse scientologen waren op de hoogte gesteld.

Van den Dorpel kan er wel om lachen. "Scientology zegt dat ongeveer twee procent van de wereldbevolking 'suppressief' is. Als voorbeeld noemt ze dan Hitler, Napoleon en 'onverbeterlijke moordenaars en drugsbaronnen'." Grijnzend: "Maar de mensen die de kerk aanwijst, zijn bijna altijd ex-leden. Typisch scientology."

De namen van de anonieme bronnen zijn bij de redactie bekend. Lees hier het slot van dit tweeluik: waarom vraagt de Scientology Kerk zulke grote financiële offers?

Heeft u ook ervaringen met Scientology? We horen graag uw verhaal: scientologen@trouw.nl.

Op een gegeven moment zag ik: dat gaat nooit veranderen. Als je als organisatie geen kritiek kunt waarderen, ga je ook nooit aan zelfreflectie doen

Henk van den Dorpel

15 april 2011: de scientology kerk verklaart Henk van den Dorpel tot 'suppressief persoon'. © Trouw

Interview met Scientology-oprichter L. Ron Hubbard

Wilt u de reacties op dit artikel lezen? Registreer u hier voor een proefperiode van twee maanden.

Het plaatsen van reacties is voorbehouden aan de betalende abonnees van Trouw. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Het bekijken en plaatsen van reacties is voorbehouden aan onze betalende abonnees. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Als betalend abonnee kunt u een reactie plaatsen op dit artikel. Deze is alleen zichtbaar voor andere (proef)abonnees.

Om uw reactie te kunnen plaatsen, hebben we uw naam nodig. Ga naar Mijn profiel


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Ze zeiden: door de cursussen ga je helderder denken en sneller werken. Er was onderzoek naar gedaan: 'clears' verdienden meer

Best zonde dat Hubbard vaak voor gek versleten wordt. Hij had een aantal heel interessante ideeën. Auditing bijvoorbeeld, dat is echt fantastisch

Henk van den Dorpel

Er werd steeds gezegd: Scientology is belangrijk voor het voortbestaan van jezelf en van de planeet. Je bankrekening is daaraan ondergeschikt

Een van de ex-scientologen

Op een gegeven moment zag ik: dat gaat nooit veranderen. Als je als organisatie geen kritiek kunt waarderen, ga je ook nooit aan zelfreflectie doen

Henk van den Dorpel