Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Zonder kennis kan de burger niets zinnigs terugzeggen'

Home

Maaike van Houten

'Ik riep hier regelmatig: ik heb weer een nieuwe overheid ontdekt!' © foto merlijn doomernik

In de doe-democratie moeten mensen de handen uit de mouwen steken, schrijft de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in zijn recente rapport 'Vertrouwen in de burger'. Maar hoe gaat dat in de praktijk? Trouw praat daarover met professionals en vrijwilligers. Vandaag: Lex Slaghuis, internet-ondernemer en voorzitter van Hack de Overheid.

De gelijkwaardigheid, dat iedereen gelijk is en zonder enige voorwaarde kan meedoen, dat spreekt Lex Slaghuis het meeste aan van internet. Neem zoiets als threadless.com, een Amerikaans bedrijfje waar iedereen - kunstenaar, designer of gewoon creatief - een ontwerp kan inleveren voor een T-shirt. Potentiële kopers stemmen over welk model zij het leukst vinden en dat wordt in productie genomen.

Zet dat eens af tegen hoe dat soort dingen vroeger ging, zegt de 33-jarige Slaghuis in de koffiecorner van het oude pand in Amsterdam-Noord waar hij en een aantal andere creatieve ondernemers zitten. Toen ging een bedrijf alleen in zee met een gecertificeerde ontwerper. Die kon immers met zijn papieren laten zien dat hij zijn vak verstond en zo dacht de ondernemer te kunnen voorkomen dat een ontwerp de mist inging en hij zijn centen misliep. "Ze waren zo bang dat het misging", zegt Slaghuis. "Maar de angst om te falen zorgt ervoor dat veel oplossingen onnodig complex zijn." En kijk, threadless.com is een waanzinnig succes, maandelijks worden miljoenen bedrukte T-shirts verkocht.

Van kindsaf aan geïnteresseerd in computers, was Slaghuis gefascineerd door dit soort ontwikkelingen. Hij werkte na zijn studie informatica bij een adviesbureau, maar begon vier jaar geleden voor zichzelf met Wikiwise, een bedrijf dat organisaties helpt slimmer te werken en kennis te delen. Hij heeft een vaste kracht in dienst, en kan desgewenst honderden freelance ICT'ers inschakelen. "De grootste talenten zijn een jaar of 23, 24, heel bijzonder", vindt de directeur zelf.

De Amsterdammer is ook voorzitter van Hack de Overheid en van de Open State Foundation. Rode draad in al die werkzaamheden is zijn streven kennis openbaar te maken, van overheid zowel als van bedrijven. Hij noemt weer een voorbeeld, het stadsvervoer in Amsterdam. Van de trams en bussen waren alleen de geplande vertrek- en aankomsttijd bekend. Maar reizigers die wachten op een tram die zou moeten komen maar die er niet is hebben niets aan die officiële vertrektijd. Die willen weten wanneer de vertraagde tram dan wél komt. "Wij hebben er hard aan gewerkt dat die informatie nu wel beschikbaar is, als app op de iPhone", zegt de jonge ondernemer. Makkelijk was dat niet; de zoektocht naar open data was een confrontatie met hoe Nederland bestuurlijk in elkaar zit. Slaghuis: "Waar begin je, bij het GVB, bij de gemeente, of bij de stadsregio, waar dan weer de gemeenten en de provincie in zitten? Ik riep hier regelmatig: ik heb weer een nieuwe overheid ontdekt!"

Begrip kreeg Slaghuis ook, voor de andere kant van het openbaar maken van gegevens: "Je ziet wat er gebeurt als een private organisatie een publieke taak uitvoert. Als de data worden vrijgegeven, heeft de concurrentie ze ook. Er zijn financiële belangen in het geding. Het vergt moed van bestuurders om daarin knopen door te hakken."

Ook is er nog zoiets als privacy, maar zolang het niet gaat om persoonlijke gegevens, wil Slaghuis daar niet te moeilijk over doen. Een bedrijf dat subsidie wil van de overheid zal zijn gegevens moeten overhandigen, niet alleen aan de ambtenaren en politici die erover beslissen, maar ook aan de burgers die willen weten waarom er belastinggeld naar een onderneming gaat.

Daar zit ook het verband met de doe-democratie, zegt Slaghuis: "Ik wil als burger dezelfde toegang tot informatie als overheid en politiek. Want als ik de kennis niet heb, kan ik ook niets zinnigs terugzeggen. En ik wil serieus worden genomen. Dus als wij gegevens hebben over bodemvervuiling in een buurt en dat aankaarten bij de gemeente, dan verwacht ik dat er wat aan wordt gedaan, en niet dat de gemeente zegt: wat een amateuristisch gerommel."

De overheid is niet meer de enige met vak- en dossierkennis, door open data kunnen burgers zichzelf opwerken van leek tot expert, zegt de ondernemer, die overigens behoorlijk te spreken is over de medewerking van overheidsinstellingen bij het transparant maken van de bestanden. Slaghuis: "Burgers weten waar het over gaat. Geef hen dezelfde informatie, maak het gelijkwaardig, want dat is rechtvaardig."

Archief Tweede Kamer vrijgegeven
De Tweede Kamer heeft sinds deze week haar archief met honderdduizenden documenten vrijgegeven. Gewone computergebruikers kunnen er nog niks mee, maar voor programmeurs is het openbaar maken van deze gegevens volgens Lex Slaghuis een walhalla. Op 8 september kunnen zij in het Tweede Kamer-gebouw toepassingen maken op het Apps voor Democratie-event van de Tweede Kamer, waar Slaghuis en zijn Open State Foundation bij betrokken zijn. Naast de apps-competitie zijn er workshops over de mogelijkheden die deze openheid biedt voor politici en voor journalisten. Ze kunnen alles nagaan, ook wat politici twintig jaar geleden hebben gezegd of welk werkbezoek ze hebben afgelegd. Politici kunnen bijvoorbeeld checken welke woorden goed scoren, of op welke activiteiten ze de beste reacties kregen. Die informatie is nu officieel ook toegankelijk, maar heel moeilijk te verkrijgen. Programmeurs gaan er mee aan het werk, zodat ook het grote computerpubliek erbij kan.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie