Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Zeikwijf' in de kop, mag dat?

Home

Adri Vermaat

Adri Vermaat © Maartje Geels
ombudsman

Zeikwijf!’ in vette letters met uitroepteken op de cover van Letter & Geest en binnenin in nog vettere letters: ‘Zeur niet zeik­wijf!’ 

Een inhoudelijk en stilistisch gewaardeerde columnist die schrijft dat de ‘geachte leden van de Staten-Generaal hun gat afveegden’ met de door de koning uitgesproken troonrede. Een schrijfster die haar essay over #MeToo en Ian Buruma eindigt met: ‘Rot dan maar op met je zoveelste tegendraadse mening’ en een redacteur die in een onderkop die tekst in wat verminkte vorm herhaalt.

Lees verder na de advertentie

Over het gebruik van ‘zeikwijf’, ‘gat afvegen’ en ‘oprotten’ kwam kritiek. Lezers struikelen de laatste maanden vaker over taalverruwing en verschraling van omgangsvormen in de krant. De drie voorbeelden zijn niet de enige. Dat de kwaliteit van de aangeboden leesstof niet altijd van het niveau is dat alle lezers zouden willen, is onvermijdelijk. Zoals een goed geschreven verhaal niet altijd de waardering krijgt die het verdient om de reden dat sommige onderwerpen minder boeien. Taalgebruik en fatsoen zijn voor lezers belangrijk. Dat premier Rutte en burgemeester Aboutaleb hun ‘pleur op’- en ‘rot toch op’-uitspraken deden, betekent niet dat deze termen onder Trouw-lezers nu gemeengoed zijn. ‘Wij zullen de krant er niet voor opzeggen, omdat wij helaas niet de irreële verwachting hebben dat het journalistieke gehalte elders hoger zou kunnen liggen’, schreven twee lezeressen gezamenlijk. Om meteen dwingend te laten weten dat ‘het toch mogelijk moet zijn om een negatieve beoordeling of afwijzing in acceptabeler taal tot uitdrukking te brengen’.

De krant is per saldo beter af met een inhoudelijk gedegen presentatie, dan met een scheldwoord

‘Zeikwijf’ in Letter & Geest dateert al van langer geleden, het katern van 30 juni. Trouw-columniste Marijn de Vries gebruikte het scheldwoord in haar essay over journalistieke onderwaardering van vrouwen in de sport. Zij beschreef hoe haar schrijfsels over ongelijkwaardigheid tussen mannelijke en vrouwelijke sporters eerder werden afgedaan met ‘Zeur niet zo. Zeikwijf’. Dat gebruik in het essay was wat mij betreft functioneel. Zij markeerde hoe ze voortdurend tegen mannelijke collega-journalisten moest opboksen, met als enige doel dat de ongelijkwaardige positie van sportvrouwen teniet zou worden gedaan. Schuttingtaal en scheldwoorden zijn niet precies hetzelfde, maar beide zijn maatschappelijk ongepast en onfatsoenlijk. Het Trouw Schrijfboek zegt erover dat wanneer in een citaat de beschrijving van de werkelijkheid te zeer geweld wordt aangedaan, voor het gebruik van schuttingtaal een uitzondering kan worden gemaakt. Voor het scheldwoord ‘zeikwijf’ zijn alternatieven, maar ze zullen telkens tot dezelfde negatieve uitkomst leiden. Een alternatief als het ooit ingeburgerde ‘t(r)ut’ is een lang achterhaald, ouderwets scheldwoord waarmee de krant zich evenmin in de etalage kan zetten.

Kritisch bezorgde lezers 

Waar het de kritisch bezorgde lezers om gaat en wat hen stoort, is dat de redactie juist het enige scheldwoord uit het essay gebruikte en letterlijk aandikte om het artikel aan te prijzen. Dit terwijl de essentie van het essay niet ruziën en schelden in de sport was, maar de omslag naar een inmiddels aantoonbaar sterk toegenomen waardering voor het vrouwenwielrennen. Per saldo zal de krant beter af zijn met een inhoudelijk, gedegen presentatie, dan met een scheldwoord dat wrevel wekt, is de lezersboodschap die ik deel. 

‘Rot op’ en ‘gat afvegen’ zijn wat mij betreft van iets andere orde. Het woord ‘oprotten’ klinkt onvriendelijk, ook in de figuurlijke betekenis. Onaardig, ruw is het ook als een auteur dit in de krant voor eigen rekening neemt. ‘Ga weg’ en ‘Kom op’ roepen minder onverschilligheid op en komen op hetzelfde neer. Voor het ‘gat afvegen’ geldt hetzelfde. Natuurlijk heeft een columnist veel vrijheden. Maar uit de uitdrukking spreekt minachting die in mildere bewoordingen kan worden vertaald. Voor grof taalgebruik koopt de Trouwlezer niets.

Reageren? Stuur een mail aan Ombudsman@trouw.nl

Lees ook: andere columns van de ombudsman over journalistieke dilemma's

Deel dit artikel

De krant is per saldo beter af met een inhoudelijk gedegen presentatie, dan met een scheldwoord