Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Vuurwapens zijn hier noodzakelijk voor zelfverdediging'

Home

Niels Posthumus

John Welch,gepensioneerd advocaat, is dol op vuurwapens. 'Een verbod zou Zuid-Afrika alleen maar onveiliger maken.' © Bram Lammers

Het proces tegen Oscar Pistorius is vandaag herstart. De Zuid-Afrikaanse gehandicapte atleet schoot anderhalf jaar geleden zijn vriendin dood met een pistool waarvoor hij een vergunning bezat. Zo'n wapenvergunning is in Zuid-Afrika niet zo eenvoudig te verkrijgen als bijvoorbeeld in de VS, maar wel veel gemakkelijker dan in Nederland. En dat moet zo blijven, vinden veel wapenbezitters in het land. Al wordt bijna de helft van alle 16.000 moorden per jaar in Zuid-Afrika gepleegd met een vuurwapen.

De gepensioneerde advocaat John Welch (63) is zo'n vuurwapenbezitter. Aan de kast in zijn woonkamer in Centurion, een voorstad van Pretoria, hangt een plastic geweer. "Een dummy die ik gebruik voor voorlichting", zegt hij. Het is iets waarvoor hij zich inzet sinds hij in 1985 de eerste voorzitter werd van de South African Gunowners Association.

"Ik ben geïnteresseerd in vuurwapens sinds ik zes was", vertelt hij. "Op de lagere school kregen wij al les in luchtdrukpistoolschieten. Ik ging aan schietsport doen, later kwam daar jagen als hobby bij. Nu verzamel ik vuurwapens."

Noodzaak
Het neemt niet weg dat hij, net als veel Zuid-Afrikanen, zijn 'zes of zeven' vuurwapens ook in huis heeft ter zelfverdediging. Want inbraken zijn een reëel gevaar in Zuid-Afrika. "Doorgaans zijn die gewelddadig", legt Welch uit. Per acht Zuid-Afrikanen is één (legaal of illegaal) privévuurwapen in omloop, drie keer zoveel als in Nederland. "Onschuldige, gezagsgetrouwe burgers moeten de mogelijkheid hebben zich bij een aanval te verweren", vindt Welch. "Die noodzaak is in Nederland minder groot, doordat in jullie samenleving gewelddadige misdaad niet zo'n enorm probleem is, en doordat jullie politie respect afdwingt."

Dat doen Zuid-Afrikaanse agenten volgens hem niet. "Ik garandeer je dat zij bij een noodsituatie veel te laat arriveren, hoogstens op tijd om je lichaam in een lijkzak te stoppen. Ik heb zelf bij een inbraak ook wel eens uren moeten wachten. Dus waarom zou een vrouw in dat geval zich niet zelf mogen verdedigen tegen een verkrachter, of een man tegen een moordenaar? Waar bescherming van de staat faalt, is zelfverdediging een recht."

Anti-wapenorganisaties stellen dat die zelfverdedigingswapens vaker tot ongelukken of aanvallen leiden dan dat zij werkelijk bescherming bieden. Zo ook in het geval van Pistorius. De atleet zegt dat hij zijn vriendin aanzag voor een inbreker en haar per ongeluk doodde, de aanklager betoogt dat Pistorius haar na een ruzie opzettelijk doodschoot. Welke versie ook waar is, beide verhalen zijn exemplarisch voor wat met vuurwapens kan misgaan in een gewelddadige en paranoïde samenleving als Zuid-Afrika.

Lees verder na de advertentie
Ik garandeer je dat zij bij een noodsituatie veel te laat arriveren, hoogstens op tijd om je lichaam in een lijkzak te stoppen

Wetshandhaving
Welch houdt echter vol dat het slechts gaat om goede voorlichting. "Bezit van een vuurwapen geeft een gevoel van veiligheid, maar alleen als je ook echt weet hoe je een pistool verantwoordelijk gebruikt", zegt hij. "Regel één: altijd proberen de confrontatie te vermijden."

Veel begrip voor de direct schietende Pistorius heeft hij dan ook niet. "Gelukkig is de wet in Zuid-Afrika in dat opzicht streng", verzekert hij. "Er worden hier straffen uitgedeeld bij vals beroep op zelfverdediging die hoger zijn dan veroordelingen voor moord in sommige andere landen."

Hoogstens is de slechte wetshandhaving een probleem. "Ik hoor geruchten dat Pistorius zijn vergunning heeft gekocht", moppert Welch. "Tja, corruptie bestaat in Zuid-Afrika overal. Dáár moeten we iets aan doen, niet aan de wapenwet."

Maar Pistorius blijft een negatieve uitzondering, benadrukt hij. Bijna alle legale wapenbezitters weten veilig met hun pistool om te gaan. De meeste moorden worden gepleegd door mensen die illegaal een wapen bezitten. Welch: "Als we vuurwapens verbieden, verliezen alleen mensen die de wet eerbiedigen hun geweer. Criminelen maakt zo'n verbod niet uit. Het zou Zuid-Afrika alleen maar onveiliger maken."

In Zuid-Afrika is er veel angst voor huisovervallen
Na ruim een maand pauze gaat vandaag het proces tegen Oscar Pistorius verder. Op Valentijnsnacht 2013 schoot de gehandicapte atleet zijn vriendin Reeva Steenkamp dood. Pistorius stelt dat hij haar aanzag voor een inbreker. Hij zegt altijd uiterst bevreesd te zijn geweest voor huisovervallen.

Die angst is niet uitzonderlijk in Zuid-Afrika. Mensen bouwen er hoge muren rond hun huis, vaak met schrikdraad en alarm. En soms, zoals bij het complex waar Pistorius woonde, met privébeveiligers. Psychologisch onderzoek heeft de afgelopen weken moeten uitwijzen of Pistorius toerekeningsvatbaar was toen hij vuurde en of hij lijdt aan een angststoornis, zoals zijn advocaten beweren.

Tja, corruptie bestaat in Zuid-Afrika overal. Dáár moeten we iets aan doen, niet aan de wapenwet

Deel dit artikel

Ik garandeer je dat zij bij een noodsituatie veel te laat arriveren, hoogstens op tijd om je lichaam in een lijkzak te stoppen

Tja, corruptie bestaat in Zuid-Afrika overal. Dáár moeten we iets aan doen, niet aan de wapenwet