Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Vrijgemaakten' willen geen vrouwelijke dominee. Waarom?

Home

Robin de Wever

© anp

De vrijgemaakt-gereformeerde kerk is eruit: vrouwen mogen toch geen predikant, ouderling of diaken worden. Die conclusie, donderdag genomen tijdens de algemene vergadering, volgt op maanden van getob en bijbels onderzoek. Wat zegt het besluit over de 'vrijgemaakten'?

De Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt (GKV) vaart een orthodoxe koers, al zijn de scherpste randjes de afgelopen jaren verdwenen. Zo noemt de GKV zich niet langer de enige ware kerk en sturen meer leden hun kinderen naar scholen buiten de eigen zuil.

'Vrijgemaakten' waren tot voor kort sterk gericht op de eigen kring: ze hadden eigen onderwijs, eigen maatschappelijke organisaties, eigen sportclubs, een eigen politieke partij (de GPV en later de ChristenUnie) en eigen media (het Nederlands Dagblad). Het kerkgenootschap telt zo'n 120 duizend leden.

Waarom mogen vrouwen geen predikant worden?
De apostel Paulus (of iemand die claimt hem te zijn) schrijft in enkele zeer gezaghebbende brieven in het Nieuwe Testament dat vrouwen geen leidinggevende rol moeten hebben in christelijke gemeenten. Ze 'mogen niet spreken, maar moeten ondergeschikt blijven, zoals ook in de wet staat', meende Paulus.

'Als ze iets willen leren moeten ze het thuis aan hun man vragen, want het is een schande voor een vrouw als ze tijdens een samenkomst spreekt.' Ook stond hij de vrouw 'niet toe dat ze zelf onderwijst of gezag over mannen heeft'.

Toch was er discussie. Waarom?
Een kerkelijke onderzoekscommissie stelde eerder al dat Paulus zichzelf soms lijkt tegen te spreken. Elders bemerkt hij namelijk dat een vrouw zich ten schande maakt 'wanneer ze met onbedekt hoofd bidt of profeteert'. Daarmee lijkt hij te zeggen dat (hardop) gesluierd bidden geen probleem is.

Voorstanders van vrouwelijke predikanten, ouderlingen en diakenen menen dat de kerk Paulus' regels moet zien in de historische context: 2000 jaar geleden werd heel anders over emancipatie gedacht. Ook oordeelde een commissie dat bij het toestaan van vrouwelijke dominees 'het gezag van Gods woord niet in het geding is'.

Vrijgemaakten kiezen dus toch voor de 'strenge' uitleg?
Ja. In de woorden van een tegenstander: 'Exegetisch is het niet overtuigend aangetoond dat de woorden van de apostel Paulus voor de kerk van vandaag niet meer zouden gelden.' Man en vrouw zijn gelijkwaardig, maar er is wel een verschil in de verantwoordelijkheid 'die God aan man en vrouw heeft gegeven'. Ook vrezen voor- en tegenstanders voor een kerkscheuring als vrouwen toch op de kansel mogen.

Wat zegt dit besluit over het kerkgenootschap?
De vrijgemaakt-gereformeerden worstelen de laatste jaren met hun identiteit. Dertig jaar geleden was de vrouwelijke predikant nog onbespreekbaar. Ook het idee dat Paulus' teksten en andere 'bijbelse waarheden' in historische context gezien moesten worden, ging toen veel te ver.

Inmiddels lijken 'vrijgemaakten' hetzelfde traject af te leggen als de meer vrijzinnige 'synodaal-gereformeerde' PKN-kerken: geleidelijke relativering en minder orthodoxie. Wel verloopt die ontwikkeling bij de 'vrijgemaakten' veel langzamer.

Voor behoudende kerkleden zijn de vrijzinnigere kerken een schrikbeeld: zij zouden Gods woord wel heel sterk relativeren. De generale synode (algemene vergadering) speelt dus unaniem op veilig.

Is dit het einde van de discussie?
Over vrouwelijke ouderlingen en diakenen is het laatste woord nog niet gesproken. Volgens de synode zijn die ambten geen bijbelse vinding, maar een voortbrengsel van de Reformatie. Daarom mag de ambtsstructuur 'naar gelang van de omstandigheden worden gewijzigd en/of aangevuld'. De kerk buigt zich later over de vraag welke taken zowel door mannen als vrouwen kunnen worden vervuld.

Deel dit artikel