'Vier het leven met eerlijke kleren'

home

INTERVIEW | ROBIN VAN WECHEM

Fashionista Marieke Eyskoot probeert in een eerlijke jurk de wereld te verbeteren. Vol vuur praat de nieuwkomer in de Duurzame 100 mensen een groenere garderobe aan. Want mode en duurzaamheid gaan prima samen.

Met stip op 21 als nieuwkomer in de Duurzame 100 en overstelpt met telefoontjes om haar boek toe te lichten, kan ze haar geluk niet op. Stralend poseert Marieke Eyskoot in boetiek Charlie + Mary in de Amsterdamse Pijp voor de foto. Een nieuwsgierige voorbijganger krijgt een knipoog vanuit de etalage, waar ze omringd door stapels van haar eerlijke shopgids charmant op de schep leunt.

Ook zonder alle media-aandacht is Eyskoot iemand van wie je je kunt afvragen of ze wel eens chagrijnig is. Of moe van het eindeloos herhalen van hetzelfde verhaal over duurzaam geproduceerde kleding. Blijkbaar niet. "Op feestjes praat ik al tien jaar over hetzelfde onderwerp. Ik merkte dat heel uiteenlopende soorten mensen behoefte hadden aan informatie over eerlijke kleding, wat het is en waar ze het kunnen kopen."

Dat verhaal mondde uit in het boek 'Talking Dress - Vertelt je alles over eerlijke kleding (en lifestyle)', sinds vorige week in de winkel. De toon is luchtig, alsof ze alles wat ze altijd over duurzame kleding vertelt simpelweg heeft opgenomen en uitgetikt. "Ik wilde een positief verhaal vertellen, duidelijk maken dat je zelf iets kunt doen. Het is de bedoeling dat mensen er zin in krijgen om actie te ondernemen, dat ze zien dat je met kleine dingen een verschil kunt maken."

Geen machteloosheid dus, maar empowerment. "De arbeidsomstandigheden in de kledingindustrie zijn verschrikkelijk. Maar als je daar te veel op focust, verlam je mensen. Natuurlijk wil ik dat er iets verandert, maar het gaat mij er niet om dat iedereen alleen nog maar eerlijke kleding koopt of helemaal niets meer koopt. Ik ben zelf ook geen heilige. Mensen moeten uit het boek pikken wat hen aanspreekt, wat bij hen past. Ik geef een heleboel tips om een verschil te maken: van kleren kouder wassen tot een jurkje eens andersom dragen."

Tien jaar houdt Eyskoot zich nu bezig met eerlijke kleding. Als Europees coördinator van de Schone Kleren Campagne reisde ze naar Thailand, Turkije en Bangladesh om meer te weten te komen over de arbeidsomstandigheden in de kledingindustrie. Ze leidde campagnes voor betere lonen en veiliger werkplekken en besefte hoeveel mazzel ze heeft gehad dat ze hier is geboren. "Voor hetzelfde geld zat ik nu achter de naaimachine in Dhaka dagen van zestien uur te maken."

Toen de subsidie van de Schone Kleren Campagne werd gekort, zei ze het actieleven vaarwel en begon voor zichzelf. Met het bedrijf Talking Dress brengt ze duurzame kleding onder de aandacht, al gebruikt ze zelf liever het woord eerlijk. "Eerlijke kleding is geproduceerd met respect voor mens en milieu. De kledingindustrie draait volledig op mensen die dag in dag uit onze kleren in elkaar zetten. Zij hebben recht op een loon waar ze van kunnen leven."

Elke garderobe bestaat uit ware globetrotters, vervolgt ze. "De meeste kledingstukken zijn in landen geweest waar je zelf waarschijnlijk nooit zal komen. Elk truitje is door ongeveer tachtig paar handen gegaan voordat het in de winkel belandt. Achter al die mensen zit een verhaal. Ik vind dat ontzettend fascinerend, maar ik blijf me er ook over verbazen dat zo weinig mensen zich afvragen waar hun kleding vandaan komt."

Die verwondering drijft haar. Tijdens haar praatje voor TEDxAmsterdamWomen vorig jaar, in haar boek, in gesprek met anderen op een beurs of borrel: overal probeert ze mensen bewust te maken van de (handen)arbeid die er in hun kleren zit. "Zeker voor vrouwen is kleding zo belangrijk, zonder zou je de straat niet opgaan. Dan is het toch gek dat we ons niet wat vaker afvragen waar al die truitjes, vestjes, hemdjes en broeken zijn gemaakt?"

Eyskoot vindt niet dat het jachtige karakter van mode op gespannen voet staat met duurzaamheid. "Mode gaat over je te gek voelen, over het leven vieren met kleding. Mode gaat niet over kleding weggooien. Seizoentrends zijn kort en snel maar er zijn ook altijd dieperliggende trends die jaren doorspelen. Mode heeft te maken met hoe je eruit wilt zien, met de identiteit die je communiceert met je kleding. Als de oppervlakkige en diepgaande kant van mode samenkomen, kun je er grote dingen mee bereiken. Tenslotte wil iedereen er toch goed uitzien?"

Het gaat haar voornamelijk om bewustzijn, en dat begint bij de consument. "Je koopt anders als je bewuster koopt. Met informatie over de achtergrond en herkomst van je kleding krijg je een rijkere winkelbeleving. Het is een stuk leuker als je kleding een verhaal krijgt. Je hoeft geen expert te zijn en alles te weten van elk kledingstuk. Iets vaker stilstaan bij waar je spullen vandaan komen, helpt al heel veel."

Bedrijven aan de schandpaal nagelen is niet haar stijl. "Mensen verbieden dingen te kopen heeft niet zoveel zin, denk ik. Ik zou nooit zeggen 'koop dit en dat merk niet', dat klopt ook niet met mijn filosofie. Mensen onderaan de keten kunnen niet kiezen, die zijn er de dupe van als hier een bepaald merk wordt geboycot.

"Maar als je iets koopt bij een goedkope winkel, laat dan wel je stem horen. Vraag waar je kledingstuk vandaan komt, door wie het gemaakt is en onder welke omstandigheden. Ga met een groepje vriendinnen of spreek af om allemaal op een andere dag naar dezelfde winkel te gaan en dezelfde vragen te stellen. Maak het leuk, je hoeft niet per se met vulpen en postzegels in de weer. Een berichtje op de Facebookpagina van je favoriete merk maakt al verschil."

Want de klant is koning, daar gelooft ze wel in. "Merken bestaan bij de gratie van hun klanten. De omslag naar duurzaamheid in de energie- en voedingsector is al een tijdje aan de gang. In de kledingsector begint het bedrijven nu ook te dagen dat mensen willen weten waar hun spullen vandaan komen. In het grote plaatje zie je dat die verandering al plaatsvindt. H&M en C&A strijden om de hoeveelheid biokatoen die ze gebruiken. En Wehkamp en Zalando, toch niet de kleinste ketens, bieden nu ook duurzame merken aan. Soms weten mensen niet eens dat ze iets duurzaams kopen, omdat eerlijke merken ook gewoon te gek zijn."

Bedrijven die het écht goed doen, zijn er gelukkig steeds meer. "Veel kledingmerken zijn aangesloten bij een initiatief waarmee ze zich aan bepaalde arbeids- en milieustandaarden houden. De Fair Wear Foundation is op dit moment het beste onder de zon op het gebied van arbeidsomstandigheden. Het is een strenge club van Nederlandse origine die internationaal heel serieus wordt genomen. Merken als Studio JUX, McGregor en Expresso, die in nogal uiteenlopende marktsegmenten zitten, zijn er lid van. Deze merken kijken naar het totaalplaatje, dus zowel naar arbeidsomstandigheden als naar milieubelasting en transport. Ze proberen in de hele keten stapsgewijs veranderingen aan te brengen. Bovendien zijn ze goed geprijsd, niet veel duurder dan vergelijkbare, minder duurzame merken."

Veel kledingproducenten stappen over van regulier katoen op biologisch geteelde katoen. Maar ook voor katoenteelt zonder pesticiden is enorm veel water nodig. Is dat dan wel duurzaam? Eyskoot: "Katoen blijft een dorstig plantje, of je er wel of geen bestrijdingsmiddelen op gooit. Maar als we massaal zouden overstappen op een ander gewas, zijn de katoenboeren daar de dupe van. Als we boeren ondersteunen in de overstap naar andere gewassen, komen ze niet in één keer zonder werk te zitten. Lange-termijnrelaties met leveranciers zijn daarbij belangrijk.

"Het Britse merk People Tree bijvoorbeeld, werkt met lokale groepen waarin ze vrouwen trainen in economische vaardigheden en hen begeleiden met de overstap naar andere gewassen. Tegelijkertijd proberen ze lokale ambachten te behouden en op een groter publiek over te brengen door traditionele kleding op te nemen in hun collecties."

Duurzaam consumeren zit uiteindelijk in kleine dingen, zegt Marieke Eyskoot. "Kies eens een eerlijk merk, koop minder of koop tweedehands. Als iedereen dat doet, scheelt het echt. Er is een kentering gaande, ook door de crisis. Mensen willen geld uitgeven aan producten met een verhaal. Kwaliteit wordt ook steeds belangrijker dan kwantiteit."

Praten over kleding
In haar boek 'Talking Dress - Vertelt je alles over eerlijke kleding (en lifestyle)' laat Eyskoot zien waar kleren vandaan komen en hoe ze zijn gemaakt. Ze interviewt duurzame hotshots over hun werk en garderobe en geeft tips om duurzamer te kopen en leven. Ze sprak onder anderen met Mette te Velde van Strawberry Earth, Caroline van Eeuwijk van C. Cosmetics and Care, Lisette Kreischer van 'Veggie in Pumps' en Maartje Maas van 'Little Green Dress'. In het doe-het-zelfhoofdstuk staan patronen voor sjaals, broeken en tasjes. Het hoofdstuk over duurzame en plantaardige voeding bevat recepten voor bonbons met minder suiker en fruitshakes met de oppeppende werking van koffie. Achterin het boek staat een lijst met keurmerken en adressen van duurzame merken en winkels. Met de bijbehorende app kan je in het pashokje even snel controleren of een merk goed bezig is. Wie bij Talking Dress een aanklacht tegen de kledingindustrie verwacht, komt bedrogen uit. Wie het hoog tijd vindt zijn klerenkast uit te mesten en aan te vullen met zelfgemaakte, tweedehands of eerlijke kleren, kan er zijn hart in ophalen.

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie