Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Velen schreven Bouterse af, wij hebben hem omarmd'

Home

REPORTAGE | IVO EVERS | PARAMARIBO

Ooit was hij katholiek, tegenwoordig bezoekt de Surinaamse president Desi Bouterse de Nieuwe Generatie Gemeente Gods Bazuin in Paramaribo.

'Wil iedereen die voor het eerst hier is, misschien opstaan, zodat wij hen mogen begroeten?", vraagt voorganger Steve Meye. Weifelend staan enkelen op, ze worden overladen met hartelijke begroetingen. Het gebroederlijke welkom valt als een warme deken om nieuwkomers heen bij de Nieuwe Generatie Gemeente Gods Bazuin, veruit de grootste Volle Evangelie Gemeente van Suriname.

De straten van hoofdstad Paramaribo zijn op zondagochtend steevast uitgestorven, maar de parkeerplaats van Gods Bazuin stroomt een half uur voor aanvang van de opwekkingsdienst overvol. In Suriname heeft nooit ontkerkelijking plaatsgevonden, sterker nog, het aantal kerkgangers neemt toe, hoewel alleen bij Volle Evangelie Gemeente.

De rooms-katholieke kerk en de Evangelische Broedergemeente vergrijzen en hebben moeite met het vinden van aanwas. Bij Gods Bazuin vinden jong én oud Suriname daarentegen massaal een nieuw thuis.

Cynici noemen Gods Bazuin niet alleen denigrerend een handjeklap- of hallelujakerk, maar ook de 'Boutakerk'. Bij zelfverklaard bisschop Meye bekeerde de huidige, van huis uit rooms-katholieke president van Suriname Desi Bouterse zich; ondanks zijn omstreden verleden als couppleger, legerleider en huidige hoofdverdachte in het moordproces op vijftien tegenstanders van zijn regime (de Decembermoorden).

In de gebedshuizen van de Volle Evangelie Gemeente bidt, zo wordt algemeen aangenomen, een aanzienlijk deel van de achterban van Bouterse's NDP-partij tot God. Hier ligt misschien wel de basis van de verkiezingswinst van vorig jaar. De jonge, talentvolle en populaire NDP-parlementariër André Misiekaba is behalve politicus ook voorganger in één van de 62 gemeenten van Gods Bazuin. En de 'Pinksterconferentie' van Gods Bazuin vindt plaats in Ocer, het partijcentrum van de president.

"Velen schreven Bouterse af en zagen hem als de grootste moordenaar van Suriname", zegt bisschop Meye. "Maar wij hebben hem omarmd, want in de Bijbel staat dat iedereen die tot Hem komt nooit zal worden verstoten. Of het nu gaat om dieven, moordenaars of hoereerders, iedereen is welkom."

Wat maakt de Volle Evangelie Gemeenten zo populair? "Ik denk dat de mensen ontevreden zijn over traditionele kerken en daarom overstappen", zegt godsdienstwetenschapper Edwin Marshall, verbonden aan het onderzoeksinstituut van de Anton de Kom Universiteit in Suriname. "Het spektakel, de wonderen en dergelijke passen bij de volksaard van met name de creoolse bevolkingsgroep."

De wetenschapper ziet een overeenkomst met de traditioneel Afrikaanse winti-religie die tijdens de slavenperiode meekwam naar Suriname. Daarin speelt spiritueel contact (winti betekent 'geest') met het bovennatuurlijke een cruciale rol. Marshall: "Meye heeft een aantal aantrekkelijke eigenschappen. Hij is een leidersfiguur die weet welke problemen spelen en hij kan ontzettend goed preken. Hij weet de boodschap op het niveau van zijn publiek te brengen, in versimpelde taal. Alles is helder en zonder tegenstrijdigheden. Mensen zien zo hun behoefte bevredigd."

De 28-jarige Giovanni Courtar staaft Marshalls gedachtengang en weerspiegelt het verhaal van veel bezoekers van Gods Bazuin. "Tot mijn twintigste ging ik naar de katholieke kerk", zegt hij, "maar zes maanden terug koos ik Gods Bazuin. Met behulp van vrienden heb ik de keuze gemaakt om hier te komen. Er is minder formaliteit, je krijgt op jouw manier de gelegenheid om God te dienen."

Over voorganger Meye zegt Courtar: "Onze bisschop is bijzonder gezegend. De manier waarop hij het Woord uitlegt en onderbouwt begrijp ik. Bij de rooms-katholieke Kerk was dat niet zo."

Het gaat heel snel met de Volle Evangeliegemeenten. Overal in de wijken van Paramaribo worden kerken van dit type gesticht. Tijdens de wekelijkse 'opwekkingsdienst' beschikt Meye niet alleen over populistisch charisma, maar ook over een prachtige falsetstem en swingende danspas. Uit volle borst zingt hij samen met zijn achtergrondzangeressen (onder wie zijn dochter) hedendaagse, veelal Engelstalige christelijke muziek: 'Look what you've done for me. Your blood has set me free. Jesus my Lord look what you've done for me', galmt het, terwijl de bomvolle kerk lyrisch meedanst en meezingt. "De schepper van hemel en aarde is hier in ons midden!", roept Meye tussendoor.

Wie lid wil worden van Gods Bazuin, moet tien procent van het inkomen afstaan aan de gemeente. Meye baseert zich daarbij op het bijbelboek Maleachi: 'Brengt al de tienden in het schathuis, opdat er spijze zij in Mijn huis'. Maar: "Het gaat niet om geld, niet om financiën, maar om een principe van het woord van God", speecht Meye als iedereen zich in de gangpaden opstelt met de gevulde enveloppen. "Wie is hier klaar om succesvolle zakenman of -vrouw te worden? Maak u klaar voor de losmaking. Leer de Here geloven en vertrouwen voor uw doorbraak."

Politiek komt tijdens de kerkdienst niet aan de orde, maar de link met het Surinaamse staatshoofd is overduidelijk. Meye is naar eigen zeggen kind aan huis bij het kabinet van Desi Bouterse. "We hebben regelmatig contact, ik ben adviseur over moreel-ethische en geestelijke zaken." Voor die rol ontvangt hij omgerekend maandelijks zo'n dertienhonderd euro.

"Het doel is stemmen te winnen", pareert godsdienstwetenschapper Edwin Marshall. "Bouterse weet dat Gods Bazuin een bepaalde volkslaag bespeelt die voor hem als partijleider interessant is. Daarnaast gaat het om het imago van Bouterse, wie vijzelt dat beter op dan Meye?"

In Suriname is religie volgens Marshall nauw verbonden met politiek. De Evangelische Broedergemeente heeft bijvoorneeld nauwe banden met de NPS (Nationale Partij Suriname), de partij van oud-president Ronald Venetiaan.

Bisschop Meye weerlegt die gedachte. "Veel mensen zien mij als supporter van Bouterse", geeft hij toe, "maar ik maak geen propaganda voor de president. Als deze regering beslissingen neemt die ingaan tegen het woord van God, dan laat ik mijn stem laten horen."

Begin februari erkende Suriname plots, in navolging van veel andere landen in Zuid-Amerika, de Palestijnse staat. Meye reageerde scherp: "Dit is geen wijs besluit", meldde hij.

Het gevolg was dat de contacten met de regering enkele weken erg stroef liepen, maar de onenigheden zijn bijgelegd. "Mensen om Desi Bouterse heen hebben andere agenda's. Af en toe val ik daarbij in het niet. Ik heb begrip voor politieke overwegingen."

De dienst in Nieuwe Generatie Gemeente Gods Bazuin, die ruim drie uur duurt, bouwt zich langzaam op naar een zinderend, orgastisch kookpunt waarbij iedereen naar voren wordt geroepen. Meye heft zijn handen en brengt zijn gemeenschap in extatische trance. Een paar kerkgangers vallen flauw.

"De glorie van God komt over u", gilt Meye. "Ontvang de kracht van de Heilige Geest, een nieuwe aanraking, een nieuwe zalving, het waait over u op dit moment. Ontvang het nu! De kracht van God zet u vrij!"

Dan keert langzaam de rust terug en trekt iedereen opgeladen huiswaarts.

Een halve eeuw Volle Evangelie in Suriname

De Nederlandse evangelist Karel Hoekendijk van de gemeente 'Stromen van kracht' brengt in 1961 het 'Volle Evangelie' (een stroming die behoort tot de Pinkstergemeente, red.) naar Suriname, waar ongeveer veertig procent van de bevolking christelijk is.

De vader van huidig bisschop Steve Meye behoort tot de eerste aanhangers van de nieuwe kerkelijke stroming, en bezoekt de diensten van Hoekendijk in theater Thalia in het centrum van Paramaribo.

De evangelisatiecampagne van Hoekendijk wordt door veel Surinamers met argusogen bekeken. De wonderbaarlijke genezingen en andere aspecten van de 'opwekkingsdiensten' zouden een gevaar voor de traditionele kerken en heel Suriname zijn. De politiek spreekt zelfs schande van deze 'sektarische beweging' en Karel Hoekendijk moet het land verlaten. Zijn zoon Frans start daarop vanuit (Brits) Guyana zendingswerk, dat bestaat uit het opsturen van audiomateriaal naar Suriname, waar zo'n vijftig volhardende aanhangers het vuur brandend houden.

In 1963 voelt de vader van Meye naar eigen zeggen de roeping van God om een eigen kerk te stichten: het kerkgenootschap 'Gods Bazuin' is geboren, met ongeveer tweehonderd kerkgangers in de banken

Tegenwoordig is Gods Bazuin het drukst bezochte kerkgenootschap in Suriname. Het kent 62 gemeenten, waarvan zeven in het buitenland. In Nederland is de kerk te vinden in Lelystad en Almere. Naar schatting heeft Gods Bazuin veertien- tot vijftienduizend leden.

Deel dit artikel