Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

‘Terechtwijzing AIVD heeft gevolgen voor jihadprocessen’

Home

Niels Markus

© ANP

Advocaten van Syriëgangers denken in hoger beroep hun cliënten vrij te kunnen pleiten, nu blijkt dat rechters zich in vonnissen op een ­‘onzorgvuldige’ publicatie beriepen.

Inlichtingendienst AIVD heeft dat onderzoek onder druk aangepast, en rechters hebben vonnissen op die rapportage gebaseerd. Daarom adviseerde de inlichtingenwaakhond CTIVD rechters deze week om het onderzoek niet meer te gebruiken.

Lees verder na de advertentie

De zin in het onderzoek dat ‘wie naar ISIS afreist willens en wetens de keuze maakt om zich bij een terroristische groepering aan te sluiten’ is niet gebaseerd op eigen onderzoek van de AIVD, maar werd in het rapport opgenomen op aandringen van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Die heeft een meer politieke functie dan de inlichtingendiensten. “Een grof schandaal”, vindt advocaat Bart Nooitgedagt, die een aantal uitreizigers en mensen van wie justitie vermoedt dat zij wilden uitreizen, bijstaat.

Gevolgen voor lopende zaken

Net als zijn collega André See­bregts, verwacht Nooitgedagt dat de terechtwijzing gevolgen heeft voor beroepen die nog lopen in zaken tegen Syriëgangers. Hij staat een twintigtal veronderstelde Syriëgangers bij. Enkelen keerden terug uit het strijdgebied, anderen werden voor aanvang van hun reis tegengehouden. “De meeste zaken waar ik advocaat ben, liggen bij de gerechtshoven. Daar ga ik dit zeker aanvoeren.”

In het gewraakte rapport, ‘Leven bij ISIS, de mythe ontrafeld’, staan ook passages over vrouwen in IS-­gebied die volgens de CTIVD te stellig zijn

In het gewraakte rapport, ‘Leven bij ISIS, de mythe ontrafeld’, staan ook passages over vrouwen in IS-­gebied die volgens de CTIVD te stellig zijn. Het rekruteren van andere vrouwelijke uitreizigers zou ‘een cruciaal onderdeel’ vormen van hun leven in IS-gebied en het produceren van IS-propaganda ‘een kerntaak’ van de vrouwen. Op basis van de onderliggende informatie, vindt de CTIVD, kan in de rapporten niet geconcludeerd worden dat die taken ‘cruciaal’ en ‘een kerntaak’ zijn.

Vergelijkbare conclusies over vrouwelijke uitreizigers stonden eerder in een ander deskundigen-rapport, ‘Bestemming Syrië’, waar het Openbaar Ministerie (OM) strafeisen, en rechters vonnissen op baseerden. De opstellers van dat rapport vonden dat hun conclusies wel heel ruim geïnterpreteerd werden. Sommige beweringen waren slechts op een beperkt aantal bronnen gebaseerd, die aannames kwamen wel als feiten in vonnissen terecht.

Anonieme bron

Destijds riep advocaat Nooitgedagt de onderzoekers van Bestemming Syrië op als getuigen in de rechtbank. Daar bleek een aantal passages gebaseerd op een anonieme bron van het ministerie van veiligheid en justitie. “Ik heb getracht boven water te krijgen wie dat was, maar van het Hof in Amsterdam hoefden de deskundigen die vraag niet te beantwoorden. 

Het lijkt mij evident dat hier iets niet klopt. Een medewerker van justitie is niet de meest onafhankelijke bron.” De onderzoekers zeiden destijds in de rechtbank dat zij hun onderzoek baseerden op meer bronnen dan die in de bronnenlijst staan.

Advocaat Nooitgedagt denkt dat de rapporten vooral aangevoerd zijn in rechtszaken als het overige bewijs te mager was. “Advocaten dragen vaak aan dat hun cliënten naar Syrië gingen om hulp te bieden. Als de rechtbank dat niet gelooft, maar geen bewijs heeft van het tegendeel, dan konden ze de rapporten gebruiken.” 

Volgens Nooitgedagt is het OM er alles aan gelegen om te bewijzen dat mensen die naar Syrië en Irak vertrokken, daar strafbare feiten begingen­­. “In de beginperiode, toen IS nog niet was opgericht, was nog niet duidelijk wat daar precies gebeurde. Pas rond 2014 en 2015 werden de wreedheden bekend.”

Lees ook:

Terug van de jihad. En dan?

Nederland maakt zich op voor de terugkeer van geharde IS-strijders nu de terreurgroep in Syrië en Irak terrein verliest. Wat staat die terugkeerders hier te wachten? Over het schipperen tussen een harde aanpak en de zachtere hand.

Vier mythes die IS vertelt over zijn 'kalifaat'

Ze lijken te mooi om waar te zijn, en dat zijn ze ook. Geloof de 'mythes' die Islamitische Staat verkondigt over diens 'kalifaat' niet, waarschuwt de AIVD aspirant-jihadreizigers in een nieuw rapport. Welke valse beloften doet IS zijn potentiële inwoners?

Deel dit artikel

In het gewraakte rapport, ‘Leven bij ISIS, de mythe ontrafeld’, staan ook passages over vrouwen in IS-­gebied die volgens de CTIVD te stellig zijn