Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Tegendraads en constructief tegelijk, daar bloei ik van op'

Home

MAAIKE VAN HOUTEN

Kees van der Staaij is al 18 jaar Kamerlid voor de SGP en wordt vandaag op de partijdag herkozen als fractieleider. Hij schuwt de macht niet. 'Het is niet uitgesloten dat we gaan meeregeren.'

Bij de Raad van State stond de jonge jurist Kees van der Staaij bekend als briljant, in de politiek is er grote waardering voor deze staatkundig-gereformeerde politicus, die vandaag op het partijcongres wordt herkozen als lijsttrekker van de SGP. Zijn kundigheid en scherpte worden geprezen, maar zijn collega-Kamerleden vinden hem ook gewoon een aardige, vrolijke vent met wie ze prettig samenwerken.

Op de bank in de lichte woonkamer van zijn nieuwbouwwoning in het Zuid-Hollandse Benthuizen vertelt hij in een gesprek uitgebreid over zijn gezin, zijn werk en de partij. Onder zijn leiding zoekt de SGP de samenleving op. De partij wil het maatschappelijk debat aanzwengelen over zaken waar orthodox-gereformeerden grote zorgen over hebben, overspel en abortus bij voorbeeld.

De 47-jarige Kees van der Staaij is getrouwd met Marlies, een verpleegkundige die psychologie studeert. Daarnaast werkt ze mee aan een advieslijn voor medisch-ethische vragen en coördineert ze de palliatieve zorg aan terminale patiënten in Benthuizen en omgeving.

Het echtpaar heeft twee kinderen geadopteerd uit Colombia. Ze schreven er een openhartig boekje over maar nu de kinderen tieners zijn - 15 en 12 - respecteren ze hun privacy en willen ze de kinderen buiten de publiciteit houden. Van der Staaij hoopt dat ze gelukkig worden en hij zou het fijn vinden als ze 'uit innerlijke overtuiging' kiezen voor het reformatorische pad. Daar wil hij het graag bij laten.

Het gezin is muzikaal: de kinderen spelen piano, moeder speelt dwarsfluit en vader zingt - ook de fractievergaderingen beginnen tegenwoordig met een lied. In de keuken van de ruime nieuwbouwwoning hangt een vitrine met twee slangen. Die wilden de kinderen graag hebben na een verjaardagspartijtje waar een reptielenkenner zijn slangen liet zien.

Kees van der Staaij, vader en echtgenoot, politicus, leider van de SGP, een partij met drie zetels in de Kamer, die de islam minder ruimte wil geven dan het christendom, en die van de rechter vrouwen op de lijst moet accepteren. En een partij die wellicht in de komende regeerperiode meer gaat doen dan gedogen of akkoorden sluiten.

Lees verder na de advertentie

Vader en echtgenoot

"Ik neem mijn verantwoordelijkheid als vader heel serieus. We hebben, nadat bleek dat we zelf geen kinderen konden krijgen, bewust gekozen voor de adoptie van kinderen. Dan wil ik hier niet constant met schuldgevoel rondlopen dat ik het laat afweten. We maken tijd. De zondag is een politiek vrije dag, en dat is een belangrijke gezinsdag.

Zondagmiddag maken Marlies en ik een wandeling. Zaterdags is er vaak wel tijd om mee te gaan naar sporten. Op de Kamerdagen heb ik weinig tijd. Laatst was er een ouderavond. Ik kon niet, maar toen heb ik de mentor gesproken op een moment dat ik wel kan. Ik word er blij van als dat lukt en ik ben er ook wel een beetje trots op. Ik heb ook avonden in de agenda geblokt, dat je zegt: nu even geen politiek. Met lezingen bij jeugdclubs op zaterdagavonden zijn we gestopt. De kinderen zijn nu ouder, zaterdagavonden wil ik meer thuis zijn.

"Het blijft constant zoeken naar balans. Schiet ik tekort omdat ik er vaak niet ben? Dat vind ik moeilijk. Weet je waarom ik het een lastige vraag vind? Als je zegt: ik doe het goed, dan lijkt het net alsof je geen dingen mist. Het kan altijd beter. Maar als je zegt dat je tekortschiet, dan is dat wel erg makkelijk. Dan moet je er wat aan doen.

"Misschien dat je als adoptievader extra gevoelig bent op dit punt, dat hoor ik ook van andere adoptie-ouders. Als de kinderen op een natuurlijke manier zijn gekomen maak je je daar misschien wat minder druk om. Ik vraag ook weleens aan de kinderen of zij vinden dat ik te weinig thuis ben. Maar dan ben je er een keer, en dan zitten ze te Minecraften. Zo geweldig is het kennelijk niet als ik er eens een uurtje ben.

"Ik moet eerlijk zeggen dat ik eerder het gevoel heb dat ik tekortschiet als man, als echtgenoot. Ik ontbijt 's ochtends niet met de kinderen, zij zijn al vroeg naar school. Ik drink wel koffie met Marlies voordat ik naar Den Haag ga. We proberen ook naar concerten te gaan. Maar zij staat er doordeweeks alleen voor. Bij wijze van spreken, Marlies heeft migraine en vraagt of ik niet even thuis kan zijn, en zeg ik: nee, ik heb nu een debat over terrorisme. Dan heb ik meer een baalmoment."

Roeping

"De politiek is op mijn weg gekomen, dat voel ik als een mooie verantwoordelijkheid en het werk past bij mijn wensen en talenten. Ik voel me hiertoe geroepen. Maar ik geloof ook dat de bakker en de garageman hun roeping hebben in waar zij mee bezig zijn. Ik wil dat begrip niet te exclusief maken voor een politiek ambt. Ik zie het als Gods leiding in mijn leven.

"Je bidt om die leiding. Juist ook als je zelf denkt dat je een hele stap moet zetten, stel je je afhankelijk op van God. Dat bedoel ik niet in de zin van: ik krijg een briefje uit de hemel en daar staat precies op wat ik moet doen. Maar ik ervaar de leiding wel als ik het gevoel heb dat ik een weloverwogen en goede keuze maak, waar ik vrede mee kan hebben, hoe het ook loopt. Dat betekent niet dat dat een heel buitenissig proces is. Het kan ook zijn dat je door rustig en grondig na te denken en te spreken, de overtuiging krijgt dat je op de goede weg zit. Dat geeft ook kracht als het tegenzit. Het belangrijkste is of je aan je roeping beantwoordt, aan je rol en of je daar vrede en harmonie in ervaart.

"Bij heel belangrijke keuzes die je moet maken, adoptie, of de politiek, heb je nog meer het besef dat dit ingrijpend en verantwoordelijk is. Je gaat daar intenser mee om en die keuze is ook zwaarder persoonlijk geladen dan op moment dat je je afvraagt: eten we vanmiddag spaghetti of bloemkool? Ook een beslissing om weer lijsttrekker te worden leg je in gebed bij God neer, je zoekt en vraagt daarin leiding te krijgen en de juiste keuze te maken. Zo ervaar ik dat."

SGP

"Wij willen ons vanuit wetgeving richten op de goede geboden en leefregels van God. De Schepper heeft die regels meegegeven en ik geloof dat de samenleving daarmee is gediend. De zondagsrust is daar een duidelijk voorbeeld van, de waarde van huwelijkstrouw ook. Daar hebben we ons op geprofileerd. Het gaat nog niet eens zozeer over maatregelen, maar over moreel leiderschap. Over bonussen in het bedrijfsleven gaat de politiek ook niet, maar daar hebben we wel een oordeel over.

"Politiek is dit heel kwetsbaar. Partijen vinden het te veel privé-domein. Ze willen de SGP niet in de slaapkamer, dat is de D66-reflex. De maatschappelijke werkelijkheid is dat veel mensen vanuit allerlei partijen ons vertellen dat kritiek op overspel een beetje taboe is, maar dat er veel rottigheid mee samenhangt, wat ontzettend veel kinderen diep raakt.

"Zij zeggen: je hebt een punt, ga door. Dat is fascinerend en inspirerend. Het is mooi om tegendraadse politieke punten naar voren te brengen, en daarnaast het profiel te hebben van een partij die constructief zaken doet. Die combinatie van tegendraads en constructief vind ik prachtig, daar bloei ik van op.

"Als ik zie hoe de samenleving in elkaar zit, geloof ik niet dat een verbod op overspel nu de route zou zijn. Met een sterke arm mensen bij elkaar brengen, zo werkt het niet. Ik ben niet zo bezig met een blauwdruk hoe ons land eruit zou zien als wij de meerderheid hebben. Het is zo fictief.

"Er heerst de gedachte dat het hier vreselijk wordt als wij aan de macht zouden zijn. Er is wantrouwen. Maar bij alle partijen is het spannend hoe ze met minderheden zouden omgaan als ze een meerderheid hebben. Het is niet fair en ook een beetje uit de ouwe doos om dat exclusief bij de SGP te hebben.

"Als PvdA en D66 aan de macht zijn, wordt dan iedereen verplicht orgaandonor te worden? Ik heb geen zin om het hele lijstje af te lopen, abortus, euthanasie, homohuwelijk? Wij zoeken niet de revolutie, we zijn een democratische partij. Grondrechten voor burgers zijn een belangrijke bescherming tegen elke overheid, ook tegen een SGP-overheid.

"Ook in een SGP-tijdperk is er behoefte aan vrijheid van burgers om hun eigen prive-domein invulling te geven. Het hangt van het onderwerp af hoe ver dat dan precies gaat. Maar we zijn zo'n kleine minderheid. Het debat aangaan, anderen overtuigen, dat is onze nieuwe koers. We moeten niet alle kaarten zetten op wetgeving, maar verder kijken.

"Het is, zeker gelet op het huidige erg onzekere politieke landschap, niet uit te sluiten dat we gaan meeregeren. Het is geen doel op zichzelf, maar we staan er open voor. We zitten er niet op te azen, maar we lopen er evenmin voor weg. Het moet natuurlijk wél geloofwaardig en herkenbaar kunnen plaatsvinden. Je bent verantwoordelijkheid voor het geheel, maar je kan maar op een klein deel je stempel zetten.

"We hebben de samenwerking van CDA en VVD met de PVV gedoogd. Die vraag is nu niet reëel, zoveel partijen hebben al bij voorbaat gezegd dat ze niet met de PVV willen. Wij zeggen niet op voorhand: die zijn melaats, dus nooit."

Islam

"Wij denken niet vanuit volstrekte godsdienstgelijkheid. De overheid hoeft de verschillende godsdiensten niet op dezelfde manier te zien. Je kijkt op welke manier religies hun stempel hebben gedrukt op onze historische identiteit. Wij waarderen het juist positief als feestdagen, of de ambtseed-formule, of ons volkslied nog een christelijk stempel dragen. Dat ervaren we niet als een tekort of onrecht doen aan andere godsdiensten of overtuigingen.

"Niet elke invulling van vrijheidsrechten is verstandig en aangewezen. Minaretten zien we het liefst niet. En gelet op de spanningen in de omgang tussen bevolkingsgroepen, vind ik het onverstandig en onwenselijk om gebedsoproepen vanuit moskeeën te laten klinken. Vrijheid van meningsuiting en een bepaalde mate van godsdienstvrijheid gelden voor iedereen. Maar in het gelaat van de samenleving mag je als land een eigen karakter in hebben.

"Marokko mag dus een islamitische staat zijn, maar ik vind wel dat daar ruimte moet zijn voor christenen. Aan de publieke ruimte in ons land wil je een christelijk karakter geven, dat is de identiteit van ons land, ook al is het geseculariseerd."

Vrouw in de partij:

"In de SGP is nu een grotere betrokkenheid van vrouwen dan toen ik in 1998 Kamerlid werd. Dat waardeer ik positief. Zelf ben ik erg voorstander van een natuurlijke ontwikkeling. Dat zie je ook gebeuren. Al dat opgelegde wekt veel tegenstand. Bij het bestuur van ons wetenschappelijk instituut hadden we een vacature in de zorg. Ik kende iemand die gepromoveerd is in de zorg, een vrouw. Ja, dat was prima. Had ik gezegd, het is nu echt tijd, er moet nu een vrouw bijkomen, dan hadden ze vast gezegd: moet dat nou? Dat drammerige staat ons heel erg tegen

"De juridische mogelijkheden zijn er om als vrouw Kamerlid voor de SGP te worden. Maar ik denk dat het proces van onderop gestalte krijgt, ik geloof niet in opgelegde toestanden vanuit de top van de partij. Heel belangrijk is welke mensen de kiesverenigingen voordragen. Ik heb er geen behoefte aan op voorhand allerlei stellige uitspraken te doen over de vraag of ik daar al of niet gelukkig mee zal zijn. Nú is aan de orde dat de mogelijkheden er zijn en dat dat op een natuurlijke manier invulling krijgt.

"Het probleem met dit onderwerp is dat het sterker leeft buiten de partij dan daarbinnen. Het is in de SGP geen kwestie van mannen tegenover vrouwen, er wordt verschillend over gedacht.

"Dat blijft, we moeten het als een realiteit zien dat er inhoudelijke verschillen zijn. Ik wil graag aan de ene kant een verbindende rol spelen en aan de andere kant die natuurlijke ontwikkeling die er is, op mijn eigen manier ondersteunen."

Deel dit artikel