Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

’Tegen criminalisering van vrouw’

Home

Stijntje Blankendaal

Terwijl Mexico-Stad vorige week besloot abortus tot de 12e week te legaliseren, woedt de discussie daarover in Brazilië nog volop. Deel 2 van een tweeluik.

„Als er weer gebeld wordt vanuit het binnenland door een meisje in wanhoop, van wie de baarmoeder met een naald is doorboord en die lijdt aan hevige bloedingen, dan kunnen we niets doen. Dat is wat ons wanhopig maakt”, zegt Ana Galati. Zij is lid van het van het feministisch collectief seksualiteit en gezondheid in São Paulo.

De Wereldgezondheidsorganisatie schat dat jaarlijks 1,4 miljoen Braziliaanse vrouwen – illegaal - abortus plegen. Dat is eenderde van alle zwangerschappen. Het is ook de tweede doodsoorzaak onder zwangeren.

Vandaar dat de nieuwe Braziliaanse minister van gezondheid, José Gomes Temporão, zei een referendum te willen houden over legalisering van abortus, zoals ook in Portugal afgelopen februari plaatsvond. Daarmee was de beer los.

De conservatieve katholieke Pro-vida (pro-leven) beweging, die behoorlijk wat aanhang heeft in het parlement, waarschuwt de Brazilianen dat een nieuwe wet, waarvan de behandeling overigens al jaren stokt, abortus zou toestaan „tot de negende maand”.

Maar niet alle katholieken zijn tegen legalisering van abortus. As Católicas (’de katholieke vrouwen’) lobbyen binnen het parlement om abortus uit het Wetboek van Strafrecht te halen waar het sinds 1943, behalve in het geval van verkrachtingen en levensgevaar van de moeder, in staat.

„Je ziet dat de Braziliaanse samenleving over heel veel dingen al anders denkt dan de top van de katholieke hiërarchie”, zegt godsdienstsociologe Regina Soares. „Zo is 90 procent voor het gebruik van condooms. En het is niet zo dat wij vóór abortus zijn, wij zijn tégen criminalisering van de vrouwen.”

Die criminalisering is een groot obstakel voor goed onderzoek naar de ware cijfers over abortus in Brazilië, zegt gynaecoloog Pedro Paulo Pereira, van het grote openbare ziekenhuis Hospital das Clínicas in São Paulo: „Wij hebben tussen 1995 en 2000 een onderzoek gehouden onder 1429 patiëntes die we moesten nabehandelen na een al dan niet spontane abortus. Uiteindelijk, pas na het opbouwen van vertrouwen, gaf 26 procent toe de abortus te hebben opgewekt. Maar de angst was groot, ik weet bijna zeker dat dat getal veel hoger was.”

De meeste vrouwen hadden Cytotec gebruikt, een geneesmiddel tegen de maagaandoening gastritis, dat abortus als bijwerking heeft en daarom verboden is.

Pereira: „Op de zwarte markt vind je het voor zo’n 400 reais (145 euro). Maar buiten São Paulo zullen vrouwen nog altijd eerder naar primitieve methodes grijpen, met ernstige infecties tot gevolg.”

Het Feministisch collectief seksualiteit en gezondheid in São Paulo, heeft als enige van alle lobbyende feministische organisaties ook echt contact met deze, veelal jonge, arme vrouwen.

Ana Galati: „Er gaat geen dag voorbij zonder dat we telefoontjes en e-mails krijgen vanuit heel Brazilië. We raden aan contact op te nemen met vrouwen die al een abortus hebben gehad. Maar als er één probleem urgent is, dan is dat het gebrek aan informatie over seks, en aan opvang bij de gezondheidsposten. Daar worden meisjes van 15 nu weggestuurd met de boodschap dat ze te jong zijn voor seks. Hun vragen zijn nog precies dezelfde als 20 jaar geleden.”

Deel 1 verscheen zaterdag 5 mei.

Deel dit artikel