Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Shakespeare was niet op zijn best'

Home

Anita Twaalfhoven

,,Ik ben verward, ik zie hem één keer en hij zit in mijn hart.'' In 'De twaalfde nacht', de nieuwe familievoorstelling van het Rotterdamse Ro theater in samenwerking met het Vlaamse Laika, is iedereen tot over de oren verliefd. Maar het is geen gelukkige liefde, want de personages staan voortdurend in vuur en vlam voor de verkeerde persoon. ,,Eigenlijk zijn ze verliefd op hun eigen gevoelens van verliefdheid'', zegt regisseur Jo Roets.

In een imposant paleis, vol balkonnetjes die gemaakt lijken voor smachtende serenades, lopen de personages te zwijmelen over het toneel. Ze strooien kwistig met rode rozen en gedichten om even later met een gebroken hart bij elkaar uit te huilen. Shakespeare's liefdesdrama doet niet onder voor een moderne soapserie. Zo dingt hertog Orsino naar de hand van gravin Olivia en hij stuurt zijn knecht Cesario naar het paleis van Olivia om haar de blijde boodschap mede te delen. Cesario doet dit echter zo overtuigend dat Olivia niet voor de kale Orsino valt, maar voor zijn slanke, jonge knecht. Zij weet niet dat Cesario geen jongen is maar een verkleed meisje dat op haar beurt weer dol is op Orsino.

Dit is nog maar het begin van een lange serie liefdesverwikkelingen waarin iedereen van hoog tot laag verstrikt raakt. De kinderen in het publiek lijken er geen moeite mee te hebben, vertelt Jo Roets. ,,Na afloop van de eerste try-outs van de voorstelling was ik verbijsterd dat het verhaal voor hen zo helder en tansparant blijkt te zijn.''

Om het verhaal overzichtelijk te maken koos Roets als plaats van handeling voor één centrale plek, een paleis waar iedereen samenkomt. Als introductie op het stuk zie je in de vorm van een een toneelstukje in een toneelstuk, met een schipbreuk. De drenkelingen spoelen aan op het sprookjesachtige eiland Illyrie waar de liefde hoogtij viert. ,,Thomas Rupert heeft een assemblage-deor ontworpen dat doet denken aan een 'tweedehands-toneel'. Net zoals je weleens op rommelmarkten naar spullen snuffelt om daar opnieuw iets mooi mee te maken. Het paleis op het eiland biedt zo een tijdloze aanblik.''

De regisseur bracht Shakespeare's omvangrijke komedie terug tot de helft, schrapte een aantal personages en schreef heldere dialogen die vaart in de voorstelling brengen. ,,Ik kende het stuk nog niet en als je het voor de eerste keer leest begrijp je het gewoon niet. Bovendien zitten er in de hofhouding rond het paleis een aantal breedsprakerige types die voortdurend in herhaling vervallen. Zo is Antonio een oninteressante zeurpiet, die steeds opnieuw vertelt waar we in het stuk zijn en wat er is gebeurd, terwijl er theatralere manieren te bedenken zijn om die informatie te geven.''

,,Ik denk dat Shakespeare tijdens het schrijven van 'De twaalfde nacht' niet op zijn best was. Maar de poëzie en de muzikaliteit in de tekst spraken mij aan. Mij gaat het om de vele gezichten van de liefde: het smachten, het wachten en de vurige wens om te beminnen en bemind te zijn. De een wil gered worden door een prins op het witte paard, de ander zoekt liefde om in aanzien te stijgen en een derde gaat voor het genot van de zinnelijke liefde. 'De twaalfde nacht' verhaalt van alle liefdesverklaringen en liefdesverzuchtingen die hier het gevolg van zijn. Maar eigenlijk is iedereen in dit stuk verliefd op zijn eigen verliefdheid.''

,,Het eiland Illyrie associeerde ik niet alleen met 'illusies' maar ook met 'lyrisch'. Dat idee heb ik versterkt met live operamuziek.'' De zangers zingen de personages vanaf de vele balkons in het paleis toe. Gloedvolle Italiaanse aria's brengen de liefde tot grote hoogte en wat niet in woorden is uit te drukken krijgt vleugels op de muziek. Componist Wim Selles koos een serie liefdesaria's van Mozart, Puccini en Hündel, met teksten die min of meer toevallig aansluiten bij Shakespeare's verhaal. Roets: ,,Jongeren gaan al snel steigeren als je het over opera hebt. Maar ik vind het belangrijk om hen de muzikale kracht van operamuziek te laten ervaren, zonder dat het een educatief sausje krijgt. Ze voelen dat de muziek in dit stuk op zijn plek valt en ergens over gaat.''

Hoogtepunt is een Italiaanse popsong van gravin Olivia. In de scène waarin Cesario zegt dat hij niet van haar houdt -'hij' is immers een meisje en valt net als zij op mannen- pakt de ongelukkige Olivia een microfoon om uit te barsten in een swingend nummer dat zo de hitparade in zou kunnen. De Italiaanse popsong is de kers op de taart, beaamt Roets. ,,Het eerste deel biedt veel informatie en is meer ingetogen. Na de pauze komt de voorstelling in een stroomversnelling en pakken we flink uit.'' Niet alleen de muziek, ook de emoties van de personages komen tot een climax. Olivia duikt met de tweelingbroer van Cesario, die eigenlijk Viola heet, het bed in en de kledingstukken dwarrelen uit het slaapkamerraam. Ondertussen stookt het kamermeisje de verliefden die het toekijken hebben tegen elkaar op. Knokpartijen, achtervolgingen, een duel en vele tranen zijn het gevolg. Maar aan het slot schiet cupido toch een paar keer raak.

Deel dit artikel