Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Scheve motor Boeing oorzaak Bijlmerramp'

Home

Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM - De ramp met de EL Al-Boeing in oktober 1992 in de Bijlmer is vrijwel zeker het gevolg van ernstige schade aan een motor die al enkele uren voor de crash, bij de landing op Schiphol, scheef hing. De scheve stand als een normale schommeling van motoren verklaren, zoals minister Jorritsma van verkeer doet, is wetenschappelijk onverantwoord.

Dat concludeert de natuurkundige dr. P. Latour na een onderzoek van vier foto's van de rampjumbo en 32 foto's van andere landende Boeing 747-toestellen. Zijn bevindingen staan in een rapport dat gisteren is aangeboden aan de Kamercommissie voor verkeer en waterstaat.

De commissie heeft in april een eerste debat met de minister gevoerd over de Bijlmerramp en komt morgen voor het vervolg daarvan bijeen. De commissie heeft Jorritsma om een verklaring gevraagd voor de foto's waarop is te zien dat de binnenste rechtermotor scheef stond toen de El Al-jumbo voor een tussenlanding op Schiphol arriveerde.

Jorritsma heeft de vragen inmiddels schriftelijk beantwoord. Over de motor schrijft zij dat de “vleugel- en motorophanging dusdanig flexibel zijn, dat de motoren nogal op en neer en ook heen en weer kunnen gaan. Het hangt helemaal af van het moment waarop de foto wordt genomen, in welke stand de motor op de foto zichtbaar wordt.”

Volgens dr. Latour is deze verklaring onhoudbaar. Hij beschikt over vier foto's die kort na elkaar van de landende El Al-Boeing zijn gemaakt en op alle vier de foto's staat de gewraakte motor 3 graden omhoog gericht. Als motoren vrijelijk kunnen schommelen is de kans dat vier keer precies dezelfde afwijking wordt gefotografeerd al heel klein, aldus Latour. Zelfs geheel onverklaarbaar wordt dan echter dat op 32 foto's van andere landende Boeing-747's alle motoren consequent recht hangen. De kans dat bij toeval 32 keer een foto wordt gemaakt op het moment dat schommelende motoren keurig in lijn hangen, is één op de 23 triljard (23 met 21 nullen erachter), heeft de natuurkundige berekend.

Volgens Latour kunnen de foto's daarom maar één ding betekenen, namelijk dat motoren recht behoren te hangen en dat bij de El Al-Boeing sprake is van een ernstige afwijking. Die afwijking moet zijns inziens het uitgangspunt zijn bij het onderzoek naar de Bijlmerramp.

Latour is niet de enige met ernstige kritiek op de verklaring van de minister. De veiligheidsdeskundige ir. H. Ens, die ongevalsonderzoeker is geweest voor de internationale arbeidsorganisatie ILO (een onderdeel van de Verenigde Naties), kan “geen enkele oorzaak bedenken” waardoor motoren in normale omstandigheden zo gedraaid kunnen staan als op de foto's is te zien.

Ens heeft ook weinig waardering voor de visie van de minister op een noodlanding op het IJsselmeer. Volgens Jorritsma zou zo'n landing 'tot mislukken gedoemd' zijn geweest. Die houding getuigt volgens Ens van een “sterk vooroordeel dat niet door feiten ondersteund wordt”. Ens: “Als zo'n noodlanding bij voorbaat kansloos was, zouden toch niet alle boven zee vliegende toestellen zwemvesten en rubberboten aan boord hebben waarvan het gebruik bij iedere start gedemonstreerd wordt?” Ens wijst ook op de geslaagde noodlanding van een militair toestel op de Atlantische Oceaan, een maand geleden.

De minister geeft verder een opmerkelijke verklaring voor de stelling dat de verkeersleiders op Schiphol de twee afbrekende motoren van de rampjumbo niet op hun radar gezien zouden hebben. Volgens Jorritsma zijn op de radar alleen beelden zichtbaar afkomstig van een zogeheten secundaire radar. Die radar vangt signalen op van een zender, transponder, aan boord van een vliegtuig. Aangezien de afvallende motoren geen eigen transponder hadden, waren zij “dus voor de verkeersleiding niet zichtbaar”.

Op de radarkaart van de rampvlucht die onderzoeker ir. H. Wolleswinkel in zijn ongevalsrapport heeft opgenomen, is echter te zien dat Schiphol ook met een primaire radar werkte. Die registreert signalen die door voorwerpen worden weerkaatst. De motoren van een Boeing 747 zijn zo groot als een sportvliegtuigje en zullen zeker door deze radar zijn waargenomen.

Deel dit artikel