Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

's Lands eerlijkste warenhuis

Home

MAAIKE HOMAN

In Nijmegen is een duurzaam warenhuis geopend. De eigenaren hebben een niche gevonden en hopen dat andere ondernemers hun pionierswerk volgen.

Het is een grauwe regenachtige dag en binnenin warenhuis Van Nature is het bijna net zo koud als buiten. De verwarming staat uit. Alleen bij de pashokjes en boven de kassa hangen infrarood lampen die heel gericht verwarmen.

'Bewust', zegt Rudie Wijnen (63) die zich samen met zijn vrouw Jonny Arnoldi (57) eigenaar mag noemen van dit duurzame warenhuis in Nijmegen. Als het aan hem lag, zou het hele pand duurzaam zijn gebouwd. "Maar we huren dit en dus moesten we ons beperken tot marmoleum vloeren, milieuvriendelijke verf en ledlampen. Helaas zit er geen dubbel glas in het pand." Het liefst had hij een eigen zaak gebouwd, maar "dat zou echt te duur zijn voor ons".

Van Nature verkoopt 'eerlijke' kleding, borden en bekers van bamboe, 'organic' verzorgingsproducten, wasnoten (in plaats van wasmiddel), spelletjes voor kinderen, kortom van alles en nog wat, zoals je dat van een warenhuis mag verwachten. De winkeloppervlakte bedraagt 600 vierkante meter, wat niet heel groot is voor een warenhuis maar volgens de eigenaren groot genoeg om mee te beginnen.

In december gingen de deuren van Van Nature open, middenin een turbulente periode voor de Nederlandse detailhandel die al jaren wordt geconfronteerd met faillissementen en forse concurrentie van goedkope, grotendeels buitenlandse ketens als Primark en Action. Warenhuizen als V&D maar ook Hema zijn veelvuldig in het nieuws omdat zij worstelen om het hoofd boven water te houden.

Toch achtten Wijnen en Arnoldi de tijd rijp voor een duurzaam warenhuis. Al dertig jaar runnen ze een natuurvoedingswinkel. En het idee voor een duurzaam warenhuis "zat al jaren in mijn hoofd", vertelt Wijnen zittend aan een tafel in het naaiatelier achterin de winkel. "Mijn vrouw en ik vroegen ons af, waarom doet niemand dit? Toen zijn we zelf maar begonnen."

De eerst maand liep 'enorm goed'. In januari volgde een dip en inmiddels is de omzet stabiel. Met hun warenhuis bedienen Wijnen en zijn vrouw een niche: hun doelgroep heeft geld over voor eerlijke, milieuvriendelijke producten. Mogelijk een slimme zet als je retaildeskundigen mag geloven. Alleen met 'story telling' (een verhaal over de herkomst of het productieproces verkoopt uiteindelijk het product) of 'omni channel retailen' (waarbij de online en offline winkel en hun activiteiten naadloos in elkaar overvloeien) zouden winkels het nog redden. En dus door een niche op te zoeken.

Lynsey Dubbeld, trendanalist en auteur van het boek 'Mode voor morgen. Duurzame kleding in Nederland' noemt een duurzaam warenhuis een goede zet. "Sinds het instorten van een textielfabriek in Bangladesh in 2013, waarbij meer dan 1100 arbeiders de dood vonden, staat het belang van fair fashion helder op ons netvlies." De recente documentaire 'De Slag om de Klerewereld' heeft volgens haar de belangstelling voor verantwoord gemaakte kleding verder doen toenemen. "Maar veel modewinkels hebben nog nauwelijks ingespeeld op de behoefte van consumenten om met een schoon geweten de garderobe te vernieuwen."

Dubbeld is van mening dat warenhuizen in financiële problemen, zoals V&D en Hema, veel eerder op die duurzaamheidstrend hadden moeten inspringen. Ook zij noemt daarbij het belang van 'story telling'. "Winkels als BrandMission en Charlie + Mary zijn daar een goed voorbeeld van. Ze vertellen nadrukkelijk de verhalen achter de duurzame labels die ze verkopen." Bij BrandMission, een winkelplatform voor eco fashion en fairtrade merken, heeft elk product dat wordt verkocht, zo'n eigen verhaal. Neem bijvoorbeeld de Mipacha sneaker, die in Peru door lokale ambachtslieden wordt gemaakt van Peruaans textiel. Elke schoen is uniek en vertelt een eigen verhaal door de gebruikte kleuren en symbolische motieven op het materiaal.

Maar duurzaam ondernemen is meer dan eerlijke kleding en biokatoen. Het gaat ook om oog voor het milieu, het gebruik van materialen, het productieproces en het verbeteren van de condities, productiviteit en kwaliteit van leven voor bijvoorbeeld fabrieksarbeiders.

In Nijmegen wordt dan ook goed naar de herkomst van producten gekeken en de manier van werken van fabrikanten. Wijnen gebruikt onder andere internet als bron. "Dat brengt je op ideeën, en via ons netwerk komen we ook in aanraking met nieuwe spullen. Daarnaast is er een ecologische groothandel in Amsterdam en zijn er wat kleinere lokale producenten bij wie wij spullen afnemen."

Hij is kritisch, zegt Wijnen. Het productieproces van elk merk moet helder zijn. Zo noemt hij het Business Social Compliance Initiative (BSCI) 'onzin'. BSCI stelt zich ten doel wereldwijd arbeidsomstandigheden te verbeteren, zoals het recht op het vormen van een vakbond, veilige werkomstandigheden en een verbod op dwang- en kinderarbeid. Wijnen gelooft er niet in. "Die controles zijn zo lastig uit te voeren, vooral bij grote merken die veel uitbesteden." De verhalen die zo nu en dan opduiken over het gebruik van vervuilende chemicaliën in fabrieken of over kinderarbeid, bewijzen dit volgens hem.

Alle kleding die Van Nature verkoopt, heeft het Gots-keurmerk (global organic textile standard). Behalve 100 procent biologische grondstoffen, vereist deze certificering ook naleving van sociale criteria als minimumloon, een verbod op kinderarbeid en een veilige en hygiënische werkomgeving.

In warenhuis zou Wijnen graag meer aandacht besteden aan het thema bouwen en wonen. Zijn idee is dat bezoekers van het warenhuis er ook terecht kunnen voor vragen over verbouwingen, het gebruik van zonnepanelen en bijvoorbeeld waterbesparing. "Ik wil graag alle mogelijkheden op het gebied van energiebesparing laten zien."

Behalve met lokale bedrijven die duurzaam (ver)bouwen, wil hij ook gaan samenwerken met adviseurs op het gebied van duurzaam bouwen van de gemeente Nijmegen. "Als wij deze service willen gaan bieden, moeten we wel verstand van zaken hebben."

Een andere ambitie is het meest complete aanbod van biologische kleding in de winkel te hebben. Er hangen nu merken als Miss Green, People Tree, Kuyichi, Armed Angels en het eigen merk VanNature dat in samenwerking met een ander bedrijf wordt gemaakt. "Ik ben ervan overtuigd dat de behoefte aan duurzame kleding groeit."

Leonie de Haan (39) uit Amsterdam is op deze doordeweekse ochtend aan het winkelen in Nijmegen. "Ik houd wel van het duurzame kledingmerk People Tree maar ik ga, eerlijk gezegd, niet per se voor het ecologische aspect maar meer voor verrassende designs en leuke spulletjes."

Via het Raw Food café loopt Francie Plitscher (50) de winkel in. Zij is op zoek naar een cadeau voor de pasgeboren baby van haar nichtje. "Ik koop bewust. Ik let op of dingen biologisch zijn, goed voor het milieu en goed voor de gezondheid." Dat daar een prijskaartje aan hangt, is dan maar zo, zegt ze. "Dat is een keuze die je maakt."

Wijnen en zijn vrouw zien zichzelf als pioniers. Hoewel ze geen ambities hebben om een landelijke warenhuisketen op te richten, hopen ze wel dat ondernemers hun voorbeeld zullen volgen. "Eigenlijk geldt: de vervuiler betaalt. Nou, dat gebeurt in Nederland niet, maar door spullen te kopen bij een duurzaam warenhuis, kunnen consumenten toch een stap in de goede richting zetten."

Lees verder na de advertentie

Duurzaamheid als strategie

Hoe belangrijk een goed duurzaamheidbeleid is, benadrukt ook Chris Meijers, sectorbankier retail bij ABN Amro. "Je moet als ondernemer meedoen, duurzaamheid moet onderdeel van je strategie zijn. Consumenten zullen je daarop anders afrekenen." Volgens hem moet duurzaamheid in het DNA van bedrijven gaan zitten, maar dat is wel een lang proces. Meijers denkt niet dat volledige verduurzaming winkels en warenhuizen kan gaan redden maar noemt lokale initiatieven zoals het duurzame warenhuis in Nijmegen, kledingbibliotheek Lena en Mud Jeans (waar klanten een spijkerbroek kunnen leasen) 'prachtig'. "Die initiatieven zetten grotere modewinkels en warenhuizen wel aan het denken. Ze zullen zich ongetwijfeld afvragen: moeten we hier wat mee? Het bewustzijn is er en dat is een begin."

Deel dit artikel