Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Robots pikken niet alleen werk, ze zorgen ook voor banen'

Home

Jeannine Julen

© AFP

Waar komt de angst voor robots vandaan? Arbeidssocioloog Fabian Dekker schreef het op in een artikel dat morgen in een vakblad verschijnt.

‘Baristas opgelet’, waarschuwt zakenblad Forbes zijn lezers. In een nieuw Californisch koffietentje genaamd Cafe X is sinds kort een geduchte concurrent aan het werk. Geen langbaardige hipster met een knot in het haar en een vlotte babbel, maar een lange, witte arm die goede koffie zet en daar geen salaris voor vraagt. ‘Deze robot komt je baan inpikken’, vervolgt de schrijver.

Lees verder na de advertentie
Geen langbaardige hipster met een knot in het haar en een vlotte babbel, maar een lange, witte arm die goede koffie zet en daar geen salaris voor vraagt

Weer typisch zo’n bericht dat lezers onterecht angst inboezemt, meent arbeidssocioloog Fabian Dekker. Door robots verdwijnen niet alleen banen, ze zorgen ook voor nieuwe functies, vertelt hij in een werkkamer op de Erasmus Universiteit. “Maar het hele discours is verpest. Door berichten van de media en door flinterdunne onderzoeken. Er wordt geroepen wordt dat mbo’ers voor de werkloosheid worden opgeleid. Of dat de helft van de Nederlandse banen zal verdwijnen. We moeten weg uit die zwart-witdiscussie en kijken hoe groepen die overbodig dreigen te worden toch mee kunnen blijven doen. ”

Met het artikel dat morgen verschijnt in Socio-Economic Review probeert Dekker, samen met twee collega’s, een andere draai te geven aan de discussie. Dat werkgevers nog niet warmlopen voor peperdure robots in hun bedrijf, schreef hij ruim een jaar geleden al op namens de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Amper één procent van de werkgevers heeft in de afgelopen twee jaar een robot op de werkplek ingevoerd. Vanwaar dan die angst? Wie zijn de mensen die vrezen voor hun baan? En wat ligt daaraan ten grondslag? Om antwoord te krijgen, bekeek Dekker data van twintig Europese landen.

Wat zijn uw voornaamste bevindingen?

“In landen waar het economisch minder goed gaat, is de angst groter. In Spanje en Italië bijvoorbeeld, waar een groot deel van de jongeren werkloos aan de kant zit. Ook lager-opgeleiden zijn banger. Die zijn sneller overbodig dan hogeropgeleiden.

“Wat je ook ziet, is dat robotisering zorgt voor een nieuwe scheidslijn op de arbeidsmarkt: vrouwen zijn angstiger dan mannen. Waarschijnlijk omdat ze vaker in administratieve beroepen zitten waarvan wordt gezegd dat robots die over kunnen nemen. Opvallend is wel dat die angst afneemt als mensen eerder met robots hebben gewerkt.”

Wat betekent deze informatie?

“Dat we aan de slag moeten. We moeten gaan experimenteren. Mensen kennis laten maken met robots, zodat die angst afneemt.”

Het kan ook zijn dat werkgevers robotisering juist zullen inzetten om te bezuinigen. Nu gebeurt het nog niet, maar de digitalisering van veel financiële instellingen heeft flink wat banen gekost.

“Weet je hoe die bezuinigingen tot stand komen? Door de druk van aandeelhouders. Die willen continu korte-termijnresultaten zien. Daarom wordt technologie vooral ingezet als bezuinigingsmiddel. Maar dat is een keuze. Een robot of een apparaat pikt nooit hele functies in, hij neemt taken over. Van alle taken die overblijven kun je een nieuwe functie maken.”

Een robot of een apparaat pikt nooit hele functies in, hij neemt taken over

Wat zou zo’n functie kunnen zijn?

“Stel nou dat robots de totale schoonmaaktaak overnemen, dan zou je de schoonmaker zelf een andere taak kunnen geven. Die gaat dan gasten ontvangen, afspraken maken, koffie en thee rondbrengen. Een soort hospitalitymanager. In hetzelfde bedrijf, dezelfde sector. Maar daar moet een werkgever wel voor kiezen.”

Hoe krijg je voor elkaar dat werkgevers hiervoor kiezen?

“Je hebt een tegenstem nodig, partijen die de belangen van de werknemer behartigen. De ondernemingsraad of de vakbond. Een andere oplossing kan zijn dat iedereen in het bedrijf aandeelhouder wordt en daarmee een stukje zeggenschap over de invoering en uitkomsten van nieuwe technologie krijgt.”

Maar toch niet alle werknemers hebben de kennis om een bedrijf te leiden?

“Dat is de vraag. Uit eerder onderzoek blijkt dat mensen productiever worden, minder verzuimen en tevredener zijn, zodra ze zeggenschap krijgen. Het betaalt zich uiteindelijk wel uit.”


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Geen langbaardige hipster met een knot in het haar en een vlotte babbel, maar een lange, witte arm die goede koffie zet en daar geen salaris voor vraagt

Een robot of een apparaat pikt nooit hele functies in, hij neemt taken over