Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Regime in Tripoli achter aanslag op Berlijnse disco'

Home

CO WELGRAVEN

BERLIJN - Het liefst had het openbaar ministerie in Berlijn de Libische leider kolonel Kadafi voor de rechtbank gesleept. Want volgens justitie heeft híj de opdracht gegeven tot de bomaanslag op de West-Berlijnse discotheek La Belle, in de nacht van 4 op 5 april 1986. Daarbij kwamen twee Amerikaanse militairen en een Turkse vrouw om het leven en werden ruim 230 mensen gewond, van wie tientallen ernstig.

Kadafi voor een Duitse rechtbank, dat is ondenkbaar. Justitie moet het doen met de uitvoerders van de aanslag: drie mannen (twee Palestijnen en een Libiër) en twee Duitse vrouwen. Het proces tegen hen, dat omgeven is met uiterst zware veiligheidsmaatregelen, is gisteren begonnen en kan maanden, zo niet jaren gaan duren. Een officier van justitie zei begin deze week: “Ik zal blij zijn als de uitspraak nog deze eeuw valt.”

Op de eerste dag is er al vertraging opgelopen. De advocaten van één van de verdachten beschuldigden de drie rechters van partijdigheid en beklaagden zich over de aanklacht die in hun ogen te eenzijdig op hun cliënt is toegeschreven. De rechtbank besloot daarop de zitting tot volgende week te verdagen.

Het is de tweede rechtszaak in korte tijd in Berlijn waarbij justitie een ander land beschuldigt van staatsterrorisme. Begin dit jaar was er het beruchte Mykonos-proces, genoemd naar een Grieks restaurant in de Duitse hoofdstad waar enkele jaren geleden vier leden van de Koerdische oppositie in Iran koelbloedig werden doodgeschoten. Volgens het openbaar ministerie kwam de opdracht rechtstreeks van het bewind in Teheran. Deze beschuldiging leidde tot een diplomatieke rel tussen Duitsland (en de andere landen van de Europes Unie) en Iran.

Overdonderend

Nu zit het regime in Tripoli in feite in de beklaagdenbank. De bewijzen dat de opdracht uit de Libische hoofdstad kwam, zijn volgens het openbaar ministerie in Berlijn inmiddels overdonderend. Maar het heeft jaren geduurd voordat justitie daarover kon beschikken. Toen na de val van de Muur en de ineenstorting van de DDR de archieven opengingen van de Stasi, de Oost-Duitse geheime dienst, bleken daarin documenten te zitten over de aanslag op de discotheek La Belle. De autoriteiten in de DDR wisten destijds dat er iets ophanden was en dat Amerikanen het doelwit zouden zijn. Ze wisten alleen niet waar en wanneer er een aanslag zou plaatsvinden en lichtten Bonn en Washington dan ook niet in, hoewel ze dat wel overwogen hebben.

Ook de Amerikanen hadden een bruin vermoeden dat er iets komen ging. De geheime diensten hadden radioverkeer tussen Tripoli en het Libisch Volksbureau in Oost-Berlijn afgetapt. Daarin werd in nauwelijks verholen omschrijvingen gewag gemaakt van een naderende aanslag.

De grote vraag is (en die zal tijdens het proces ook een belangrijke rol spelen) of de Amerikanen de West-Duitsers hebben gewaarschuwd. De ene lezing is dat Washington dat inderdaad gedaan heeft, maar helaas te laat, de tweede dat de VS te weinig concrete informatie hadden om aan de bel te trekken, de derde dat de Amerikanen daarvan bewust hebben afgezien. Zij hadden namelijk een alibi nodig om Libië hard aan te pakken. De aanslag op de Berlijnse discotheek was voor president Ronald Reagan aanleiding opdracht te geven tot bombardementen op de hoofdstad Tripoli en de havenstad Bengazi. Daarbij werden munitie-opslagplaatsen en wapenfabrieken vernield. Bij de bombardementen kwam een geadopteerde dochter van kolonel Kadafi om het leven.

De spanningen tussen Libië en de Verenigde Staten waren in dat voorjaar van 1986 al hoog opgelopen. De VS beschuldigden Libië ervan het terrorisme actief te steunen en leden van terroristische organisaties onderdak te verlenen. President Reagan noemde Kadafi 'deze dolle hond van het Midden-Oosten'.

De Amerikaanse vloot patrouilleerde eind maart voor de Libische kust, in wateren die door Kadafi tot verboden gebied verklaard waren. Bij een treffen, ruim een week voor de aanslag op de Berlijnse discotheek, werden twee Libische marineschepen tot zinken gebracht.

De aanslag op La Belle was de wraak van Kadafi. De twee Duitse vrouwen, die nu terechtstaan, legden de bom even na één uur 's nachts vlak bij de dansvloer van La Belle, een discotheek in de West-Berlijnse wijk Schöneberg waar altijd veel in West-Duitsland gelegerde Amerikaanse militairen kwamen. De klap was verschrikkelijk: de voorkant van het pand werd totaal weggeslagen, overal lagen afgerukte ledematen. Het Libisch Volksbureau in Oost-Berlijn meldde aan Tripoli: “Om half twee vannacht is met succes gevolg gegeven aan de opdracht.”

De drie mannen die zich nu voor de rechtbank moeten verantwoorden, beschuldigen elkaar ervan het brein achter de aanslag te zijn. Eén van hen, de Libiër Musbah Eter, is de kroongetuige van justitie. Hij meldde zich vorig jaar bij de Duitse ambassade op Malta en deed het hele verhaal uit de doeken. Zijn medewerking is beloond: hij wordt slechts van 'medeplichtigheid aan moord' beschuldigd, tot woede van zijn medeverdachten tegen wie de aanklacht 'moord' luidt.

Deel dit artikel